Rzeczpospolita w PolskieRadio.pl (2)

Przepowiednie dla Polski. Wizje Wernyhory, znaki na niebie

Przełom roku jest czasem zarówno podsumowań, jak i rozmyślań o przyszłości. Te ostatnie dotyczą często losów całej wspólnoty. W historii polskiej kultury zachowało się wiele prób odpowiedzi na pytania: "Co będzie z Polską?". Przepowiednie te pojawiały się zwłaszcza w dramatycznych i trudnych dla kraju momentach.

Zagadka narodzin wieszcza. "Piekielna droga"

W grudniu 1798 roku chwyciły ponoć siarczyste mrozy. Czy w takich warunkach państwo Mickiewiczowie wybrali się z Nowogródka do folwarku Zaosie, by spędzić święta Bożego Narodzenia u krewnych? W Wigilię tego roku przyszedł na świat ich drugi syn, Adam, który miał stać się największym polskim poetą. Jednak czy na pewno narodziny przypadły 24 grudnia?

Pierwowzór Wołodyjowskiego. Prawdziwe dzieje małego rycerza

Jerzy Wołodyjowski, pierwowzór Sienkiewiczowskiego pana Michała, miał powiedzieć, że wolałby nie dożyć oddania Kamieńca Podolskiego Turkom. Życzenie to się spełniło. Zginął z powodu eksplozji beczek z prochem, choć prawda o jego śmierci nie jest tak romantyczna jak w powieści.

35 lat temu Lech Wałęsa został prezydentem RP

- Obejmując urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przysięgam uroczyście narodowi polskiemu, że postanowieniom konstytucji wierności dochowam - powtarzał słowa roty Lech Wałęsa. Tego dnia ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski przekazał mu insygnia władzy prezydenckiej.

Pierwowzór Kmicica. Dobry, ale niesforny żołnierz

Bił się z Moskalami, Szwedami, Siedmiogrodzianami, Turkami, a nawet… Polakami. Przez dwie dekady odważnie dowodził podległymi mu oddziałami, ale i kilka razy doprowadził do buntu w armii. Samuel Kmicic, pierwowzór głównego bohatera "Potopu" Henryka Sienkiewicza, przez całe życie łączył w sobie postać wiernego królowi obrońcy ojczyzny z naturą niespokojnego ducha.

Powstanie na Białorusi. Wszyscy mieli dosyć Moskwy

Przeciwko moskiewskim okupantom wystąpili chłopi, mieszczanie i szlachta. Przewodzili im Kozacy, którzy kilka lat wcześniej pomogli Moskalom podbić Wielkie Księstwo Litewskie. Powstanie na ziemiach białoruskich w latach 1658-1659 było częścią szerszego planu walki z Moskwą. Planu, z którego wywiązali się tylko powstańcy. I zapłacili za to najwyższą cenę.

Stefan Batory. "Dobra marka u potomnych za sprawą błysku miecza przeciwko Rosji"

- Legenda Batorego zaczęła się już w XVII stuleciu wraz z klęskami militarnymi, które spadają wtedy na Polskę. Przypominano, że to on potęgą swojego miecza potrafił ochronić Polskę przed Rosją. Batory to dobra marka u potomnych właśnie za sprawą błysku miecza przeciwko Rosji - mówił w Polskim Radiu prof. Janusz Tazbir.

Pierwsze wybory prezydenta Polski. Skończyło się tragedią

9 grudnia 1922 roku Gabriel Narutowicz został wybrany na prezydenta RP. Pierwsze w dziejach Polski prezydenckie wybory wyglądały zupełnie inaczej niż dziś, a temperatura towarzyszących im sporów politycznych była tak wysoka, że doprowadziła do tragedii. Co pisano wówczas w prasie i jaki miała ona wpływ na bieg wydarzeń? Zobacz więcej na temat: wybory prezydenckie Gabriel Narutowicz Sejm Senat Zgromadzenie Narodowe Dwudziestolecie międzywojenne II Rzeczpospolita Józef Piłsudski Eligiusz Niewiadomski

Jan Amos Komensky. Prekursor nowoczesnej pedagogiki

Pochodzący z Czech i osiadły w Polsce naukowiec i teoretyk nauczania postulował wprowadzenie powszechnego obowiązku szkolnego przez państwo blisko dwieście lat przed tym, jak ta sztuka powiodła się w pierwszym europejskim państwie. Mógł przyczynić się do rozwoju szkolnictwa w Rzeczpospolitej, jednak fatalna decyzja z czasów potopu szwedzkiego spowodowała, że zmarł na wygnaniu i w niesławie dokładnie 355 lat temu.

Michał Piekarski. Królobójca na mękach

Przemysł II zginął prawdopodobnie z rąk Brandenburczyków. Konfederaci barscy, o ile nie działali na polecenie samego króla, chcieli skłonić go tylko do abdykacji. Spiskowcy uwiecznieni w "Kordianie" nie zdecydowali się podnieść ręki na cara, który został koronowany na króla Polski. To czyni niedoszłego zabójcę Zygmunta III Wazy jedynym królobójcą w historii kraju.

Rzeczpospolita

Przepowiednie dla Polski. Wizje Wernyhory, znaki na niebie

Zagadka narodzin wieszcza. "Piekielna droga"

Pierwowzór Wołodyjowskiego. Prawdziwe dzieje małego rycerza

35 lat temu Lech Wałęsa został prezydentem RP

Pierwowzór Kmicica. Dobry, ale niesforny żołnierz

Powstanie na Białorusi. Wszyscy mieli dosyć Moskwy

Jan Kazimierz. Król w pożodze wojny

Stefan Czarniecki. Kontrowersyjny bohater "Mazurka Dąbrowskiego"

Stefan Batory. "Dobra marka u potomnych za sprawą błysku miecza przeciwko Rosji"

Rozejm w Dywilinie. Rzeczpospolita największa w swoich dziejach

Pierwsze wybory prezydenta Polski. Skończyło się tragedią

Czarna procesja, czyli polscy mieszczanie w walce o swoje prawa

Wielka Trójka w Teheranie. Faktyczny koniec II RP

Karol Stanisław Radziwiłł zwany "Panie Kochanku"

Bona jako cudzoziemka i kobieta była bez szans

Gustaw Manteuffel. "Zdecydował się być Polakiem"

Jan Amos Komensky. Prekursor nowoczesnej pedagogiki

Michał Piekarski. Królobójca na mękach