Lubomirski. Bohater, który podniósł rękę na króla 359 lat temu zmarł Jerzy Sebastian Lubomirski - wybitny dowódca, hetman polny koronny, bohater z czasów potopu szwedzkiego, a także człowiek, który za pieniądze obcych dworów prowadził wojnę z polskim królem. - Z całą pewnością była to postać niejednoznaczna, ale na pewno nie tak ciemna, jak można by wnosić - oceniał w audycji Polskiego Radia postać magnata prof. Henryk Wisner. Zobacz więcej na temat: HISTORIA historia Polski potop szwedzki Stefan Czarniecki
Sobieski i Marysieńka. Miłość zapisana w listach - Sobieski i Marysieńka to bez wątpienia jedno z najosobliwszych w świecie zdarzeń miłosnych. Ucieleśniona bajka, jedna miłość wypełniająca całe życie człowieka - słyszymy w audycji z cyklu "Wielkie romanse". Zobacz więcej na temat: Jan III Sobieski Maria Kazimiera d'Arquien
"Sztandar wyprowadzić", czyli ostatni bój PZPR - Proszę o powstanie towarzyszek i towarzyszy! Sztandar Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej wyprowadzić! - tymi słowami Mieczysław F. Rakowski przypieczętował koniec partii, na czele której stał jako ostatni I sekretarz. Zobacz więcej na temat: Aleksander Kwaśniewski Lech Wałęsa Leszek Miller Mieczysław Rakowski POLSKA PZPR komunizm stalinizm
Paniczna ucieczka i śmierć dowódcy, czyli "Rudy" bije Moskwę 26 stycznia 1564 roku Litwini pod wodzą Mikołaja Radziwiłła "Rudego" pokonali zaskoczoną, dużo liczniejszą armię moskiewską w bitwie nad rzeką Ułłą. Zwycięstwo miało niewielki wpływ na przebieg wojny, ale przez litewskich przeciwników unii z Polską zostało wykorzystane jako dowód na samodzielność Litwy. Zobacz więcej na temat: Litwa Rosja
Jeden człowiek i morze. Jak polski król został panem Bałtyku Przez kilka lat Zygmunt Waza panował nad większością wybrzeża Morza Bałtyckiego. Stało się tak dzięki unii personalnej łączącej potężne państwo polsko-litewskie z rozległym Królestwem Szwecji. Taki stan rzeczy okazał się jednak niemożliwy do utrzymania na dłuższą metę. Zobacz więcej na temat: Morze Bałtyckie Zygmunt III Waza Szwecja
1863. Największy zryw przeciwko rosyjskiemu zaborcy - Wybuch powstania jest zawsze aktem desperacji, oznacza, że wyczerpano wszelkie inne możliwe środki walki politycznej o własny byt narodowy, a sytuacja, w której naród się znajduje, jest po prostu nieakceptowalna - mówił historyk prof. Michał Klimecki. 163 lata temu, 22 stycznia 1863 roku, rozpoczęło się powstanie styczniowe, największy zryw narodowowyzwoleńczy przeciwko rosyjskiemu zaborcy. Zobacz więcej na temat: Powstanie Styczniowe Rosja Ukraina Warszawa rozbiory Polski
Rozejm w Jamie Zapolskim. Batory odzyskuje Inflanty Zawarty 15 stycznia 1582 roku układ przywracał Rzeczpospolitej panowanie nad obszarem obejmującym tereny dzisiejszej wschodniej Łotwy i południowej Estonii. Z punktu widzenia polsko-litewskiej racji stanu najistotniejsze było odepchnięcie Moskwy od wybrzeża Morza Bałtyckiego. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Stefan Batory Rosja Iwan Groźny
Nawet naukowcy nie wiedzą, skąd wziął się tak zabójczy mróz Śnieg nie topniał tygodniami, ryby zamarzały w rzekach i jeziorach, mróz zabił większość zbóż ozimych, a także mnóstwo drzew. Z wychłodzenia zginęło wiele osób. Gdy w końcu nadeszła odwilż, okazało się, że to wstęp do kolejnego koszmaru, który pochłonął życie setek tysięcy ludzi. Zobacz więcej na temat: zima Europa pogoda klimat mróz historia Europy historia Polski klęska żywiołowa Niedobory odporności dżuma
Zaskoczeni i mniej liczni. Mało znane polskie zwycięstwo 7 stycznia 1601 roku doszło do bitwy pod Kiesią. Szwedzi – mimo efektu zaskoczenia i kilkukrotnej przewagi liczebnej – zostali rozbici przez oddziały Rzeczypospolitej. Zwycięstwo to udowodniło wyższość armii polsko-litewskiej nad szwedzką. I okazało się kolejnym wspaniałym tryumfem bez większego znaczenia. Zobacz więcej na temat: Łotwa Szwecja
Przepowiednie dla Polski. Wizje Wernyhory, znaki na niebie Przełom roku jest czasem zarówno podsumowań, jak i rozmyślań o przyszłości. Te ostatnie dotyczą często losów całej wspólnoty. W historii polskiej kultury zachowało się wiele prób odpowiedzi na pytania: "Co będzie z Polską?". Przepowiednie te pojawiały się zwłaszcza w dramatycznych i trudnych dla kraju momentach. Zobacz więcej na temat: przepowiednia rozbiory Polski potop szwedzki II wojna światowa Czesław Miłosz tajemnica POLSKA HISTORIA
Zagadka narodzin wieszcza. "Piekielna droga" W grudniu 1798 roku chwyciły ponoć siarczyste mrozy. Czy w takich warunkach państwo Mickiewiczowie wybrali się z Nowogródka do folwarku Zaosie, by spędzić święta Bożego Narodzenia u krewnych? W Wigilię tego roku przyszedł na świat ich drugi syn, Adam, który miał stać się największym polskim poetą. Jednak czy na pewno narodziny przypadły 24 grudnia? Zobacz więcej na temat: Adam Mickiewicz Nowogródczyzna Nowogródek Litwa Wigilia poezja
Pierwowzór Wołodyjowskiego. Prawdziwe dzieje małego rycerza Jerzy Wołodyjowski, pierwowzór Sienkiewiczowskiego pana Michała, miał powiedzieć, że wolałby nie dożyć oddania Kamieńca Podolskiego Turkom. Życzenie to się spełniło. Zginął z powodu eksplozji beczek z prochem, choć prawda o jego śmierci nie jest tak romantyczna jak w powieści. Zobacz więcej na temat: Trylogia Henryk Sienkiewicz Turcja
35 lat temu Lech Wałęsa został prezydentem RP - Obejmując urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przysięgam uroczyście narodowi polskiemu, że postanowieniom konstytucji wierności dochowam - powtarzał słowa roty Lech Wałęsa. Tego dnia ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski przekazał mu insygnia władzy prezydenckiej. Zobacz więcej na temat: Lech Wałęsa Stanisław Tymiński POLSKA Wojciech Jaruzelski HISTORIA Ryszard Kaczorowski
Pierwowzór Kmicica. Dobry, ale niesforny żołnierz Bił się z Moskalami, Szwedami, Siedmiogrodzianami, Turkami, a nawet… Polakami. Przez dwie dekady odważnie dowodził podległymi mu oddziałami, ale i kilka razy doprowadził do buntu w armii. Samuel Kmicic, pierwowzór głównego bohatera "Potopu" Henryka Sienkiewicza, przez całe życie łączył w sobie postać wiernego królowi obrońcy ojczyzny z naturą niespokojnego ducha. Zobacz więcej na temat: potop szwedzki Henryk Sienkiewicz Rosja Szwecja Litwa
Powstanie na Białorusi. Wszyscy mieli dosyć Moskwy Przeciwko moskiewskim okupantom wystąpili chłopi, mieszczanie i szlachta. Przewodzili im Kozacy, którzy kilka lat wcześniej pomogli Moskalom podbić Wielkie Księstwo Litewskie. Powstanie na ziemiach białoruskich w latach 1658-1659 było częścią szerszego planu walki z Moskwą. Planu, z którego wywiązali się tylko powstańcy. I zapłacili za to najwyższą cenę. Zobacz więcej na temat: Rosja Moskwa potop szwedzki Białoruś
Jan Kazimierz. Król w pożodze wojny Na kartach "Potopu" Sienkiewicz kreuje z Jana Kazimierza postać tragiczną i heroiczną. - Na pewno był znakomitym dowódcą, królem nie był na miarę czasów - oceniał Jana Kazimierza prof. Henryk Wisner. Zobacz więcej na temat: Henryk Sienkiewicz Szwecja Ukraina
Stefan Czarniecki. Kontrowersyjny bohater "Mazurka Dąbrowskiego" 14 grudnia 1658 roku kawaleria polska pod wodzą Stefana Czarnieckiego przeprawiła się przez cieśninę morską w Danii. Wydarzenie to, opisane przez Jana Chryzostoma Paska, zostało uwiecznione przez Józefa Wybickiego w "Mazurku Dąbrowskiego". Zobacz więcej na temat: historia Polski Jan Chryzostom Pasek Józef Wybicki Stefan Czarniecki
Stefan Batory. "Dobra marka u potomnych za sprawą błysku miecza przeciwko Rosji" - Legenda Batorego zaczęła się już w XVII stuleciu wraz z klęskami militarnymi, które spadają wtedy na Polskę. Przypominano, że to on potęgą swojego miecza potrafił ochronić Polskę przed Rosją. Batory to dobra marka u potomnych właśnie za sprawą błysku miecza przeciwko Rosji - mówił w Polskim Radiu prof. Janusz Tazbir. Zobacz więcej na temat: Rosja Stefan Batory