Polskie Radio
Section05

Jan Kasprowicz

Poeta, który całe życie szukał swojego miejsca. Stulecie śmierci Jana Kasprowicza

Sto lat temu odszedł Jan Kasprowicz, poeta Młodej Polski, tłumacz, publicysta i profesor Uniwersytetu Lwowskiego. Choć urodził się na Kujawach, a większość życia spędził we Lwowie, to jego twórczość przechodziła kolejne przemiany estetyczne i światopoglądowe. Pod koniec swojego życia mówił już przede wszystkim językiem Tatr. To właśnie na Harendzie odnalazł miejsce, które – jak się okazało – było jego ostatnim domem.
Zobacz więcej na temat:  Dwójka Młoda Polska poezja Zakopane Podhale wspomnienie

Harenda. Dom, w którym Jan Kasprowicz odnalazł spokój

Harenda – piękna, położona nad potokiem, drewniana willa w Zakopanem była dla Jana Kasprowicza ukochanym domem, miejscem spokojnej pracy oraz przystanią na ostatnie lata życia. Poeta kupił willę w 1923 roku i zamieszkał w niej wraz z żoną Marią. Kasprowicz znalazł tam upragniony spokój, uciekając od miejskiego zgiełku i trudnych doświadczeń życiowych.
Zobacz więcej na temat:  Aldona Łaniewska-Wołłk literatura literatura polska poezja

100 lat od śmierci Jana Kasprowicza. Zakopane przypomina poetę i jego Harendę

- Kasprowicz zamieszkał na Harendzie w 1923 roku. Wraz z żoną kupił dużą willę od malarki Winifred Cooper. Zrezygnował wtedy z pracy na Uniwersytecie Lwowskim i postanowił całkowicie poświęcić się twórczości literackiej. W listach do przyjaciół wielokrotnie pisał, że właśnie tutaj chciał zakończyć swoje życie - mówił w Dwójce Piotr Kyc, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza.
Zobacz więcej na temat:  Jakub Kukla Dwójka KULTURA literatura poezja Zakopane

Harenda. Tu żył i tu spoczął Jan Kasprowicz

- Przez ponad 30 lat, niemal rokrocznie, Jan Kasprowicz przyjeżdżał na wakacje w swoje ukochane Tatry, zatrzymując się w Poroninie. Marzył o tym, żeby kiedyś mieć tu swój własny dom i w 1923 roku nadarzyła się znakomita okazja. Dowiedział się, że do kupienia jest wspaniały, nowo wybudowany dom na osiedlu Harenda, w połowie drogi między Poroninem a Zakopanem - mówiła w Dwójce Małgorzata Karpiel z Muzeum Jana Kasprowicza w Zakopanem.
Zobacz więcej na temat:  Zakopane Dwójka Aldona Łaniewska-Wołłk Tatry Młoda Polska KULTURA literatura poezja art déco

"Bij bolszewika!" kontra "na polski front!". Propaganda 1920

W tym konflikcie propaganda nie była tylko dodatkiem do aktywności wojsk. Militarne i polityczne wymiary wojny polsko-bolszewickiej były równorzędne, a skuteczność środków przekazu znaczyła tyle samo, co moc arsenałów wrogich armii.
Zobacz więcej na temat:  wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 bitwa warszawska propaganda Władysław Broniewski Kazimierz Wierzyński Józef Piłsudski Melchior Wańkowicz Józef Mackiewicz Stefan Żeromski Bolesław Leśmian Eugeniusz Małaczewski bolszewicy komunizm Kornel Makuszyński Karol Hubert Rostworowski

Nieznane twarze Jana Kasprowicza. "Nie był taki, jak go przedstawiają"

- Był pod każdym względem złożony, było w nim tyle elementów. Aż dziwnie, że to się wszystko razem jakoś sprzęgało. Prawdopodobnie nieraz na tym cierpiał – wspominała w archiwalnym nagraniu radiowym Janina Kasprowicz, opowiadając o swoim ojcu, jednym z największych polskich literatów przełomu XIX i XX w. Dziś 99. rocznica śmierci Jana Kasprowicza. 
Zobacz więcej na temat:  Młoda Polska poezja literatura

Jedynka z wizytą w willi "Harenda". Dlaczego Jan Kasprowicz tak mocno pokochał to miejsce?

- Wchodzimy nie do muzeum, tylko do domu, który pamięta naszych gospodarzy sprzed 100 lat - powiedziała w Programie 1 Polskiego Radia Małgorzata Karpiel, kustoszka Muzeum Jana Kasprowicza w Zakopanem. Martyna Podolska odwiedziła willę "Harenda", gdzie ostatnie trzy lata życia spędził Jan Kasprowicz, znakomity poeta, dramaturg, krytyk literacki i tłumacz.
Zobacz więcej na temat:  Zobacz także KULTURA Martyna Podolska Zakopane

"Harenda" rozpoczyna listopad na "Scenie teatralnej Trójki"

Sto lat temu w willi "Harenda" zamieszkał Jan Kasprowicz. Spędził tam ostatnie trzy lata życia, a jednak Gubałówka, na której zboczu znajduje się Muzeum Jana i Marii Kasprowiczów (od 1950 roku) pozostanie miejscem kojarzonym z modernistycznym poetą, który urodził się w Szymborzu (dziś Inowrocław).
Zobacz więcej na temat:  Trójka Zakopane Barbara Marcinik Wojciech Dorosz pr poleca Wiktoria Gorodeckaja Grzegorz Małecki Elżbieta Kijowska Lucyna Malec Angelika Kurowska

«Вуста мої мовлять рідко»

До Дня Незалежності Польщі у рубриці «Українсько-польські поетичні діалоги» прозвучав вірш «Вуста мої мовлять рідко» („Rzadko na moich wargach”) Яна Каспровича — чи не найпрекрасніший твір про любов до Вітчизни за всю історію польської літератури. Каспрович написав його у період Першої світової війни. Польський оригінал читає Марцін Ґачковський, блискучий український переклад Дмитра Павличка — Антон Марчинський.
Zobacz więcej na temat:  поезія література переклад письменник Польща literatura poezja patriotyzm