Polskie Radio
Section05

Holokaust

Adolf Eichmann. "Morderca zza biurka" skazany na śmierć

11 kwietnia 1961 roku w Izraelu rozpoczął się proces Adolfa Eichmanna, niemieckiego zbrodniarza odpowiedzialnego za śmierć milionów Żydów w czasie II wojny światowej. W wyniku procesu Eichmann został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano w maju 1962 roku.
Zobacz więcej na temat:  Adolf Eichmann II wojna światowa akt oskarżenia Izrael Jerozolima deportacja Argentyna nazizm Niemcy III Rzesza niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne

"Sprawiedliwi i Ocaleni" - o ludziach, którzy ryzykowali życiem, by ratować Żydów

Tuż po 24 marca, po Narodowym Dniu Pamięci Polaków ratujących Żydów, wracamy do historii ludzi, którzy w realiach okupacyjnego terroru podejmowali decyzje obciążone najwyższym ryzykiem. Reportaż "Sprawiedliwi i Ocaleni" przypomina ich losy - od dramatu rodziny Ulmów po indywidualne świadectwa odwagi. W audycji również rozmowa z Tomaszem Pietrasiewiczem, dyrektorem Ośrodka Kultury "Brama Grodzka - Teatr NN" w Lublinie, o tym, jak dziś przywraca się pamięć o tych, którzy ratowali innych mimo grożącej im śmierci.
Zobacz więcej na temat:  Polskie Radio 24 reportaż Dorota Boniecka-Górny Żydzi Yad Vashem

Berlin: wystawa stawiająca pytanie co Niemcy wiedzieli o Holokauście

Nowa wystawa w berlińskim centrum dokumentacyjnym Topografia Terroru stawia jedno z najtrudniejszych pytań niemieckiej pamięci historycznej: co mieszkańcy III Rzeszy mogli wiedzieć o prześladowaniu i zagładzie Żydów oraz o innych masowych zbrodniach nazistowskich. Ekspozycja „Der Holocaust – Was wussten die Deutschen?” została otwarta 25 marca i będzie dostępna do 31 stycznia 2027 roku. 
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Żydzi Niemcy wystawa

Z obozu Auschwitz uciekł z ukochaną. Spotkał ją po 39 latach

W obozie śmierci Auschwitz-Birkenau przetrwał ponad cztery lata. Spotkał tu wielką miłość. Latem 1944 roku postanowił uratować ukochaną, Żydówkę Cylę Cybulską. Razem uciekli z obozu, lecz dla bezpieczeństwa musieli się rozdzielić. Ponownie spotkali się po 39 latach.
Zobacz więcej na temat:  Auschwitz II wojna światowa sprawiedliwi wśród narodów świata historia Polski niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne

Ulmowie są symbolem polskiej pomocy Żydom

24 marca 1944 roku w miejscowości Markowa Niemcy zamordowali ośmioosobową rodzinę Ulmów i ośmiu ukrywanych przez nich Żydów z rodzin Didnerów, Grunfeldów i Goldmanów. Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką został ustanowiony z inicjatywy Prezydenta RP 2017 roku w rocznicę śmierci rodziny Ulmów.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Ulmowie Żydzi historia Polski III Rzesza sprawiedliwi wśród narodów świata

Przed Niemcami ukryli go polscy Sprawiedliwi. Rodzinę Pankowskich uratowali nieznajomi

Czesław Pankowski to jedyny Polak nieżydowskiego pochodzenia na liście Ładosia. Jego żona była z pochodzenia Żydówką, co zmusiło całą rodzinę do ukrywania się przed Niemcami. Znaleźli schronienie najpierw u rodziny Stolarczyków, a później w oddziale leśnym. Służba w konspiracji spowodowała, że po wojnie Czesław znalazł się na celowniku NKWD.
Zobacz więcej na temat:  sprawiedliwi wśród narodów świata Żydzi II wojna światowa Armia Krajowa historia Polski pomoc

Rząd RP w Londynie wzywał do ratowania Żydów. Zachód milczał

"Nowe metody masowego mordu stosowane w ciągu ostatnich kilku miesięcy potwierdzają fakt, że władze niemieckie z całą świadomością dążą do całkowitej eksterminacji ludności żydowskiej w Polsce i wielu tysięcy Żydów, których władze niemieckie deportowały z Europy zachodniej i środkowej, a także z samej Rzeszy Niemieckiej do Polski" – mogli przeczytać alianci w tzw. nocie Raczyńskiego opublikowanej 10 grudnia 1942 roku.
Zobacz więcej na temat:  Ulmowie sprawiedliwi wśród narodów świata Edward Raczyński rząd londyński Rząd RP na Uchodźstwie II wojna światowa historia Polski Niemcy Auschwitz Bełżec Sobibór Żydzi Jan Karski Witold Pilecki

"Nazwisko Jurandot, imię Jerzy. Zawód: satyryk"

- Mam coś powiedzieć o sobie? Proszę bardzo. Nazwisko Jurandot, imię Jerzy. Urodzony w Warszawie, dość dawno. Włosy szpakowate, wzrost średni, dorobek takiż. Zawód: satyryk - mówił na antenie Polskiego Radia słynny dramaturg, autor słów do takich piosenek, jak "Ada to nie wypada" i "Na moje wady już nie ma rady".
Zobacz więcej na temat:  historia Polski historia warszawy getto warszawskie Żydzi Jerzy Jurandot II wojna światowa literatura piosenka Dwudziestolecie międzywojenne

Apogeum zaplanowanej zagłady Żydów, czyli akcja "Reinhardt"

84 lata temu rozpoczęła się akcja "Reinhardt", czyli zaplanowana przez niemieckich nazistów zagłada Żydów na terenie Generalnego Gubernatorstwa. W nocy z 16 na 17 marca 1942 roku Niemcy rozpoczęli likwidację lubelskiego getta, wysyłając pierwsze transporty Żydów do obozu zagłady w Bełżcu.
Zobacz więcej na temat:  getto warszawskie Żydzi II wojna światowa Niemcy nazizm III Rzesza niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne powstanie w getcie

Ludzie, nie liczby. Olimpijczyk przywraca pamięć o ofiarach Zagłady

Kajakarz górski Dariusz Popiela, medalista najważniejszych międzynarodowych imprez, od lat prowadzi działania na rzecz upamiętnienia żydowskich społeczności zniszczonych podczas Zagłady. Punktem wyjścia stała się historia Krościenka nad Dunajcem i potrzeba przywrócenia pamięci o jego dawnych mieszkańcach. Tak powstał projekt "Ludzie, nie liczby", którego symbolem są pomniki z imionami i nazwiskami ofiar. O sporcie, pamięci i odpowiedzialności za historię Popiela opowiadał w audycji "Sport wyjaśnia świat".
Zobacz więcej na temat:  Polskie Radio 24 Filip Jastrzębski Michał Okoński