Polskie Radio
Section05

historia Europy

84. rocznica likwidacji obozu cygańskiego w łódzkim getcie

12 stycznia 1942 roku Niemcy zakończyli likwidację tak zwanego obozu cygańskiego, który funkcjonował w obrębie getta w Łodzi. W ciągu trwającej tydzień akcji naziści wywieźli do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem ponad cztery tysiące Romów. Nie przeżył nikt. Wszyscy zostali zamordowani w mobilnych komorach gazowych. 
Zobacz więcej na temat:  historia Polski HISTORIA Romowie II wojna światowa Niemcy nazizm niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne śmierć

Nawet naukowcy nie wiedzą, skąd wziął się tak zabójczy mróz

Śnieg nie topniał tygodniami, ryby zamarzały w rzekach i jeziorach, mróz zabił większość zbóż ozimych, a także mnóstwo drzew. Z wychłodzenia zginęło wiele osób. Gdy w końcu nadeszła odwilż, okazało się, że to wstęp do kolejnego koszmaru, który pochłonął życie setek tysięcy ludzi.
Zobacz więcej na temat:  zima Europa pogoda klimat mróz historia Polski Rzeczpospolita klęska żywiołowa Niedobory odporności dżuma

Maria Kotarba. "Mateczka", która ryzykowała własnym życiem, aby pomóc innym

30 grudnia 1956 roku zmarła Maria Kotarba. W czasie pobytu w niemieckim nazistowskim obozie śmierci Auschwitz ta odważna kobieta pomagała Żydówkom Lenie Mańkowskiej i Gucie Bankier. Za swoje poświęcenie w 2005 roku została uhonorowana tytułem "Sprawiedliwej wśród Narodów Świata". 
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA historia Polski II wojna światowa Żydzi III Rzesza niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne sprawiedliwi wśród narodów świata Holokaust śmierć

Franz Stangl. Zbrodniarz schwytany przez "łowcę nazistów"

Franz Stangl, komendant niemieckich nazistowskich obozów zagłady w Treblince i Sobiborze, został skazany na karę dożywotniego więzienia 22 grudnia 1970 roku. Jeden z największych zbrodniarzy wojennych przez blisko dwadzieścia lat ukrywał się w Brazylii. Udało się go zatrzymać dzięki zaangażowaniu słynnego "łowcy nazistów" - Szymona Wiesenthala. 
Zobacz więcej na temat:  historia Polski HISTORIA nazizm III Rzesza niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne zbrodnie wojenne II wojna światowa

Symcha Ratajzer-Rotem. Bohater powstania w getcie warszawskim

Wśród ocalonych przez niego osób był ostatni przywódca powstania w getcie warszawskim Marek Edelman. 22 grudnia 2018 roku zmarł Symcha Ratajzer-Rotem, pseud. Kazik - łącznik Żydowskiej Organizacji Bojowej. To on w maju 1943 roku ewakuował z płonącego getta kilkunastu bojowników ŻOB.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA historia Polski powstanie w getcie II wojna światowa III Rzesza Holokaust Żydzi śmierć nazizm niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne Niemcy

"Wydalony! 28 października 1938" - wystawa o polskich Żydach wypędzonych z Lipska

28 i 29 października 1938 roku z Rzeszy Niemieckiej deportowano około 25 tysięcy Żydów posiadających polskie obywatelstwo. To wydarzenie, znane jako „Akcja Polska”, było pierwszą zorganizowaną deportacją Żydów z Niemiec i jednym z kluczowych momentów poprzedzających Zagładę. Do 12 stycznia 2026 roku jego historię można poznać na wystawie „Wydalony! 28 października 1938 r.” prezentowanej w Volkshochschule Leipzig przy Lohrstraße w Lipsku, gdzie opowieść o masowym wydaleniu została opowiedziana poprzez losy konkretnych rodzin.
Zobacz więcej na temat:  Instytut Polski Lipsk wystawa Żydzi Niemcy deportacje

Elekcja 1575 roku. Batory i Jagiellonka zasiadają na tronie

15 grudnia 1575 roku szlachta okrzyknęła Annę Jagiellonkę królem Polski, przeznaczając na jej męża Stefana Batorego. Droga siedmiogrodzkiego księcia ku polskiej koronie nie była jednak usłana różami. Przyszły władca musiał bowiem pokonać wielu innych pretendentów do tronu, w tym m.in. cara Rosji Iwana IV Groźnego. Ostatecznie o jego elekcji przesądziła arogancja jego głównego rywala - cesarza Maksymiliana II Habsburga.  
Zobacz więcej na temat:  historia Polski HISTORIA władcy Polski POLSKA Stefan Batory renesans

"Robotnicy '80". Świadectwo strajku w Stoczni Gdańskiej

7 grudnia 1980 roku w Gdańsku odbyła się jedna z pierwszych publicznych projekcji filmu "Robotnicy '80". - Tego dokumentu nie robiliśmy dla siebie, a po to, aby oglądali go wszyscy. On nigdy jednak nie będzie zupełnie obiektywny. Bo to moja relacja. Zapis z tego, co widziałem na własne oczy - mówił na antenie Polskiego Radia jeden z reżyserów filmu Andrzej Zajączkowski.
Zobacz więcej na temat:  historia Polski historia PRL strajki sierpniowe strajki 1980 Stocznia Gdańska kino dokument Anna Walentynowicz Lech Wałęsa Andrzej Wajda Andrzej Kołodziej Mieczysław Jagielski

Woskowe zwłoki i "pyszne curry". Jak zarabia się na tragedii ofiar Kuby Rozpruwacza

Dzielnica nędzy i występku, bestialskie zbrodnie dokonane na kobietach, nieuchwytny psychopata, chaotyczne śledztwo i powszechna panika - oto, zdaniem wiktoriańskiej prasy, przepis na porywającą opowieść (i świetną sprzedaż gazet). Sprawa Kuby Rozpruwacza to początek nowej ery w historii kultury popularnej, epoki, w której bezwzględni bandyci stali się bohaterami masowej wyobraźni.
Zobacz więcej na temat:  Londyn zabójstwo przestępczość Wielka Brytania Anglia turystyka