Historia

Zbigniew Romaszewski - legenda opozycji

Ostatnia aktualizacja: 13.01.2016 06:14
Działacz KOR, twórca podziemnego "Radia Solidarność", a w niepodległej Polsce wieloletni senator zmarł 13 lutego 2014.
Audio
  • Za wyjątkowe zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej, w 2011 roku Zbigniew Romaszewski otrzymał Order Orła Białego. W rozmowie z Polskim Radiem przyznał, że jest wzruszony odznaczeniem (źr. IAR)
  • W 1982 roku, podczas stanu wojennego, Zbigniew Romaszewski zakładał podziemne Radio "Solidarność". Po latach wspominał, że pierwsza audycja z 12 kwietnia została nadana z dachu kamienicy przy ulicy Grójeckiej o godzinie 21-ej i trwała kilka minut.(arch.IAR)
  • Wspominając w 2009 roku obrady "okrągłego stołu", wicemarszałek Senatu Zbigniew Romaszewski podkreślił, że nastroje społeczne w 1989 roku sprzyjały przemianom. Komunistycznej władzy mieli dość nie tylko opozycjoniści, ale także zwykli ludzie nie działający w strukturach nielegalnej wówczas "Solidarności". (IAR arch.)
  • Rozmowa ze Zbigniewem Romaszewskim o diagnozie sytuacji w Polsce w kontekście m.in. artykułu w "Kulturze" dotyczącego alienacji elit, a także o sytuacji w Polsce i zagrożeniach związanych z konsekwencjami Okrągłego Stołu. Autor: Jerzy Sowiński.
Na zdjęciu archiwalnym z 28.11.2007 r. Zbigniew Romaszewski w czasie przerwy w posiedzeniu Senatu
Na zdjęciu archiwalnym z 28.11.2007 r. Zbigniew Romaszewski w czasie przerwy w posiedzeniu SenatuFoto: PAP/Bartłomiej Zborowski

Legenda opozycji, człowiek niezłomny

Zbigniew Romaszewski w 2011 roku został odznaczony Orderem Orła Białego. Od 4 lipca 1989 do 7 listopada 2011 nieprzerwanie zasiadał w Senacie RP, był wybierany kolejno jako kandydat bezpartyjny z Komitetu Obywatelskiego (1989), jako kandydat niezależny (1991) z NSZZ "Solidarność" (1993), Ruchu Odbudowy Polski (1997), Bloku Senat 2001 (2001) oraz w 2005 i w 2007 z ramienia Prawa i Sprawiedliwości. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku nie uzyskał reelekcji, przegrywając z Markiem Borowskim, byłym działaczem PZPR. W 2011 Sejm wybrał Zbigniewa Romaszewskiego na członka Trybunału Stanu.

Z wykształcenia był fizykiem. Doktoryzował się w Instytucie Fizyki PAN w październiku 1980.

W 1967 wraz z żoną Zofią zbierał podpisy pod petycją pracowników naukowych w obronie Adama Michnika. Po marcu 1968 w mieszkaniu Romaszewskich odbywały się dyskusje polityczne , na które zapraszano m.in. Ludwika Cohna, Edwarda Lipińskiego, Jana Nepomucena Millera, Marię Ossowską.
W czerwcu 1976 po protestach robotniczych w Radomiu i Ursusie uczestniczył w organizowanej przez Komitet Obrony Robotników akcji pomocy represjonowanym . Od 1977 był członkiem Komitetu Samoobrony Społecznej KOR.

Zobacz serwis - KOR>>>

Wraz z żoną Zofią kierował Biurem Interwencyjnym KSS "KOR", rejestrującym przypadki łamania praw człowieka i niosące ofiarom bezprawia pomoc prawną i materialną. Na przełomie 1979 i 1980 zakładał Komitet Helsiński, organizację nadzorującą wprowadzanie w życie postanowień KBWE. Pod jego redakcją Komitet Helsiński opublikował Raport Madrycki, omawiający stan przestrzegania praw człowieka w PRL, w oparciu o konkretne, zarejestrowane przez Biuro Interwencji, przypadki łamania prawa.
W latach 1980–1981 kierował Komisją Interwencji i Praworządności NSZZ "Solidarność", został wybrany do prezydium Zarządu Regionu Mazowsze, a następnie do Komisji Krajowej. Był wielokrotnie zatrzymywany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Wraz z Zenobią Łukaszewicz zredagował książkę Czerwiec 1976. Radom. Doniesienie o przestępstwie (1981).
W stanie wojennym ukrywał się. W broszurze Sierpień 1980 – Grudzień 1981 – co dalej?, opublikowanej w marcu 1982, sformułował program scentralizowanego oporu, opowiadając się za powstaniem ośrodka kierowniczego podziemnej "Solidarności". W tym czasie zorganizował podziemne "Radio Solidarność". Pierwszą audycję nadano 12 kwietnia 1982 w Warszawie. 8 maja tego samego roku razem ze Zbigniewem Bujakiem, Zbigniewem Janasem i Wiktorem Kulerskim powołał tajną Regionalną Komisję Wykonawczą NSZZ "Solidarność". 29 sierpnia 1982 został aresztowany i sądzony w dwóch kolejnych procesach twórców Radia Solidarność i KSS KOR, następnie więziony od 1982 do 1984. Został wtedy objęty opieką Amnesty International jako więzień sumienia.

Zobacz serwis - stan wojenny>>>

Był głównym organizatorem Tygodnia Więźnia Politycznego (3–10 listopada 1985). W tym samym roku powołał z żoną Polski Fundusz Praworządności i został jego prezesem. Od grudnia 1986 kierował stworzoną w podziemiu Komisją Interwencji i Praworządności NSZZ "Solidarność", która zajmowała się dokumentowaniem przypadków represji i pomocą ofiarom. W 1988 współorganizował jawną, nielegalną I Międzynarodową Konferencję Praw Człowieka w kościele w Mistrzejowicach w Nowej Hucie.

Przed obradami Okrągłego Stołu napisał broszurę Minimalizm radykalny. Propozycje programowe dla NSZZ "Solidarność". W obradach Okrągłego Stołu zasiadał w podzespole ds. reformy państwa i sądów.

Zmarł 13 lutego 2014.

Posłuchaj wypowiedzi Zbigniewa Romaszewskiego w serwisie Radia Wolności>>>

mc

Komentarze3
aby dodać komentarz
Sortuj: od najnowszegood najstarszego
zima2014-02-14 08:36 Zgłoś
Wymiana komentarzy?
grzcie20832014-02-14 06:56 Zgłoś
Wyrazy współczucia.
szeleszczyciel2014-02-14 00:52 Zgłoś
Pokój jego duszy... To kartka naszej najnowszej historii.
Zobacz także

Czytaj także

"Współtworzył etos senatora wolnej Polski"

Ostatnia aktualizacja: 13.02.2014 23:51
Takimi słowami zmarłego senatora Zbigniewa Romaszewskiego wspomina prezydent Bronisław Komorowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"To był największy twardziel Rzeczpospolitej"

Ostatnia aktualizacja: 13.02.2014 23:29
Tak o Zbigniewie Romaszewskim mówi Paweł Badzio, prezes Stowarzyszenia Podziemnego Radia Solidarność.
rozwiń zwiń