Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

ZSRR

Umowa handlowa między ZSRR a III Rzeszą. Pierwszy pakt pomiędzy Hitlerem i Stalinem

Pakt Ribbentrop-Mołotow został poprzedzony zawarciem umowy dotyczącej wymiany handlowej. Sowieckie surowce były niezbędnym elementem w planie podboju Europy przez III Rzeszę. – Do końca Związek Sowiecki wywiązywał się ze swoich obowiązków handlowych – mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji Polskiego Radia z 1997 roku. Zobacz więcej na temat:  pakt Ribbentrop-Mołotow Związek Sowiecki Związek Radziecki III Rzesza II wojna światowa

Początek ofensywy psychologicznej w wojnie Wschodu i Zachodu

W czerwcu 1950 roku w Berlinie zachodnim doszło do spotkania Kongresu Wolności Kultury. Celem zorganizowanej pod auspicjami CIA kongresu było wzmocnienie środowisk antykomunistycznej lewicy. Tak rozpoczęła się zimna wojna kulturowa, która toczyła się przez dekady, aż do upadku komunizmu. Spotkanie intelektualistów o poglądach antykomunistycznych, choć często także lewicowych, ale przekonanych, że twórczość i kultura nie mogą być objęte ideologią zaowocowało powstaniem wielu czasopism, organizacją konferencji i seminariów, na których propagowano ideę kultury wolnej od ideologii. O znaczeniu Kongresu Wolności Kultury opowiadają prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski Zobacz więcej na temat:  zimna wojna wolność prasy

88 lat temu padł rozkaz o eksterminacji 111 tys. Polaków​

"Rozkazuję od 20 sierpnia 1937 roku rozpocząć szeroką operację prowadzącą do pełnej likwidacji terenowych jednostek Polskiej Organizacji Wojskowej i przede wszystkim jej dywersyjno - szpiegowskich i powstańczych kadr w przemyśle, transporcie, sowchozach i kołchozach" – to pierwsze słowa zbrodniczego rozkazu nr 00485 wydanego 11 sierpnia 1937 roku na polecenie Stalina przez Ludowego Komisarza Spraw Wewnętrznych ZSRR Nikołaja Jeżowa. Zobacz więcej na temat:  Dwudziestolecie międzywojenne Józef Stalin NKWD komunizm zbrodnie sowieckie

RONA. Rosjanie w niemieckich mundurach tłumią powstanie

RONA, czyli brygada rosyjskich kolaborantów na niemieckim żołdzie, to, podobnie jak pułk SS Oskara Dirlewangera złożony w większości z kryminalistów, jednostka, która w czasie tłumienia Powstania Warszawskiego wsławiła się największą brutalnością. Rosjanie spod znaku swastyki od narażania życia w walce preferowali gwałty, morderstwa i grabieże. Zobacz więcej na temat:  historia Polski Powstanie Warszawskie II wojna światowa zbrodnie wojenne Bronisław Kamiński Rosja III Rzesza

Opowieść o Kongresie Wolności Kultury

Dwa wektory sił ścierały się na powojennej mapie świata: wolność kontra totalitaryzm. W 1947 Sowieci utworzyli Kominform, rok później dokonali przewrotu w Czechosłowacji. Dalej - blokada Berlina, a w 1949 – sowiecka bomba atomowa.  Prezydent Truman odpowiada doktryną powstrzymywania. Rusza „intelektualny Plan Marshalla”. W czerwcu 1950 roku w Berlinie zbiera się Kongres Wolności Kultury. Po latach powiedziano o tym zdarzeniu – najpiękniejsza antykomunistyczna akcja CIA. O kongresie Wolności Kultury rozmawiają prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski. Zobacz więcej na temat:  PRL

Powojenne losy "Panoramy Racławickiej" i innych polskich zbiorów ze Lwowa

Po II wojnie światowej podjęto trud odzyskania pozostałych we Lwowie zabytków polskiej kultury, w tym "Bitwy pod Racławicami". Starania zakończyły się sukcesem i 18 lipca 1946 roku słynny obraz Wojciecha Kossaka i Jana Styki wraz z częścią zbiorów lwowskiego Ossolineum został przekazany polskiej stronie.  Zobacz więcej na temat:  Lwów zabytki Adam Mickiewicz Jan Matejko II wojna światowa III Rzesza okupacja niemiecka

Mirosław Hermaszewski i jego radiowe wspomnienia. "W kosmosie nie było tak źle"

"Nie czułem strachu, bardziej dominowało uczucie oczekiwania" - tak Mirosław Hermaszewski wspominał ten szczególny dzień startu kosmicznej misji. "Zdrowy jestem, dobrze się czuję, tylko nogi mam troszeczkę miękkie i nieco kręci mi się w głowie" – mówił pierwszy Polak w kosmosie zaraz po wylądowaniu, 5 lipca 1978 roku. Zobacz więcej na temat:  Mirosław Hermaszewski lotnictwo kosmos PRL astronauta

Zamiast rozmów w Pruszkowie, Proces Szesnastu w Moskwie

80 lat temu, wiosną 1945 roku, przywódców Polskiego Państwa Podziemnego zaproszono na rozmowy z przedstawicielami władz sowieckich. Biała willa przy ulicy Pęcickiej 5 w Pruszkowie (dziś Armii Krajowej 11) była zasadzką NKWD, a zaproszenie na konsultacje z Sowietami okazało się zaproszeniem do...Moskwy. Reprezentantów głównych polskich partii politycznych uprowadzono na Łubiankę, a w czerwcu w cieniu Kremla zorganizowano pokazowy trybunał, który miał przejść do historii jako Proces Szesnastu. Ta sprawa była w PRL objęta ścisłym zapisem cenzorskim. O Procesie Szesnastu opowiadają prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski Zobacz więcej na temat:  stalinizm Armia Krajowa II wojna światowa

Inny Świat Gustawa Herlinga-Grudzińskiego – III

Gustaw Herling-Grudziński był w PRL objęty pełnym zapisem cenzorskim. Nie ukazywały się żadne jego prace. Dopiero w 1988 roku pozwolono na wydanie pierwszych opowiadań autora "Innego Świata". Herling-Grudziński wiedział, że komunizm upadnie, ale nie spodziewał się, że nastąpi to za jego życia. Tu się pomylił. Jak oceniał zmiany w Polsce po upadku PRL? Czy nowa, III RP była dla niego państwem doskonałym, czy też recenzował polską rzeczywistość? O tym kolejnym odcinku podcastu Ślady pamięci profesora Rafała Habielskiego i Andrzeja Mietkowskiego. Zobacz więcej na temat:  PRL komunizm III RP