Polskie Radio
Section05
Dorota Truszczak

Terapia fagami mniej skuteczna przez... plastikowe pojemniki

Gdy antybiotyki nie radzą sobie z atakującą organizm bakterią, z pomocą przychodzi terapia opierająca się na stosowaniu wyspecjalizowanych wirusów zwanych fagami. Czasem jednak i ona zawodzi. Naukowcy z Instytut Chemii Fizycznej PAN ustalili przyczynę takiego stanu rzeczy. Okazało się, że winny jest materiał, z jakiego wykonany jest pojemnik do przechowywania fagów.
Zobacz więcej na temat:  NAUKA medycyna Dorota Truszczak

Gwiazdy żelazne we Wszechświecie. Czym są supernowe?

Są intrygujące, wybuchowe, niezwykle energetyczne, a ich koniec to początek nowej gwiazdy. Są też źródłem m.in. żelaza, które niejako wstrzykują w przestrzeń międzygwiazdową, bo bez żelaza i innych powstających za ich sprawą pierwiastków ciężkich, życie na Ziemi nie mogłoby powstać. Ich jasność jest porównywana do jasności galaktyk. Czym dokładnie są supernowe?
Zobacz więcej na temat:  kosmos astronomia gwiazdy Dorota Truszczak

Bez nauki matematyki nasz mózg rozwija się słabiej?

Mózgi nastolatków, którzy zrezygnowali z lekcji matematyki, rozwijają się gorzej niż mózgi ich rówieśników zdobywających wiedzę matematyczną. Tak wynika z badań przeprowadzonych przez psychologów z Uniwersytetu Oksfordzkiego. - Uczenie się nawet abstrakcyjnych rzeczy ćwiczy nasz mózg i go rozwija - mówi w Programie 1 Polskiego Radia neurofizjolog dr Paweł Boguszewski.
Zobacz więcej na temat:  Dorota Truszczak NAUKA mózg matematyka

Cesarz i pisarz - Franciszek Józef I i Henryk Sienkiewicz

Franciszek Józef I, cesarz, przez 68 lat władca europejskiego kolosa: monarchii austro-węgierskiej, nazywany jej grabarzem, oraz Henryk Sienkiewicz - pisarz, po powstaniu styczniowym krzepiący serca i wychowujący pokolenia Polaków urodzonych w niewoli, który - jak powiedział Ignacy Jan Paderewski - "wskazywał narodowi drogę za pomocą słowa" - oto bohaterowie audycji "Historia żywa".
Zobacz więcej na temat:  Dorota Truszczak Andrzej Nowak historia Polski

Eugeniusz Romer - ojciec kartografii polskiej

Geograf, kartograf i współzałożyciel wydawnictwa Książnica-Atlas. Eugeniusz Romer to kolejny z wybitnych Polaków, przypominanych w ramach projektu Instytutu Pamięci Narodowej "Giganci nauki". - W okresie międzywojennym wychował wielu wiernych i zdolnych geografów - mówi dr Jerzy Ostrowski, były pracownik Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.
Zobacz więcej na temat:  Dorota Truszczak mapy Instytut Pamięci Narodowej NAUKA historia Polski

Czerwiec 1976. "Władza PRL była przygotowana na inny scenariusz strajków"

Podczas protestów w fabryce traktorów w Ursusie robotnicy rozkręcili szyny i w powstałą wyrwę zepchnęli lokomotywę, blokując w ten sposób ruch pociągów. Protestowali przeciwko podwyżkom cen ogłoszonym przez władze PRL. Jeszcze tego samego dnia strajki wybuchły w wielu innych miastach, a fala protestów objęła blisko 80 tysięcy osób.
Zobacz więcej na temat:  strajki Radom Czerwiec 1976 historia Polski Dorota Truszczak Instytut Pamięci Narodowej IPN

Od branki do dyktatury, czyli Aleksander Wielopolski i Romuald Traugutt

Margrabia Aleksander Wielopolski powstanie listopadowe 1830 roku wspierał, ale powstaniu styczniowemu 1863 roku - już jako rzecznik współpracy z Rosją - chciał zapobiec, organizując brankę. Romuald Traugutt, były oficer armii carskiej, uważał, że o przywrócenie autonomii Królestwa Polskiego trzeba walczyć metodami pokojowymi, a nie z bronią w ręku. Jednak kiedy powstanie styczniowe chyliło się ku upadkowi, zmienił zdanie i został dyktatorem zrywu, aby, jako ostatni jego przywódca, ratować je jesienią 1863 roku.
Zobacz więcej na temat:  Dorota Truszczak Andrzej Nowak historia Polski