Wincenty Witos przed mikrofonem. Unikatowe nagranie z 1938 r To jeden z największych skarbów znajdujących się w Archiwum Polskiego Radia. Niewiele ponad dwuminutowe nagranie przemówienia Wincentego Witosa to jeden z zaledwie trzech zachowanych do dziś głosów Ojców Niepodległości. Pokazuje też, że lider ludowców był pionierem alternatywnych technik dotarcia do odbiorców. Zobacz więcej na temat: Wincenty Witos Czechosłowacja II Rzeczpospolita niepodległość Bartłomiej Makowski
"Mam silną wiarę w odrodzenie ludu". Wincenty Witos o sobie i swojej walce – Widziałem Witosa po raz pierwszy we Lwowie w 1912 na wiecu. Słuchałem jego przemówienia. Inteligenckie, rzeczowe, bez demagogii – mówił w archiwalnym radiowym nagraniu gen. Marian Kukiel. Teksty, które napisał czy wygłosił Wincenty Witos, są bez wątpienia intrygującymi świadectwami czasu. Mogą stać się przewodnikiem po życiu tego słynnego działacza i polityka. Zobacz więcej na temat: Wincenty Witos biografia przemówienie wspomnienie
Stanisław Szukalski - jeden z najbardziej kontrowersyjnych artystów przedwojennej Polski Wariat czy geniusz? Niedoszły naczelnik polskiej sztuki, nadwrażliwy artysta czy współtwórca polskiego faszyzmu? A może po prostu nawiedzony rzeźbiarz, który przejdzie do historii jako "dziadek Leonardo DiCaprio"? Kim był Stanisław Szukalski? Zobacz więcej na temat: Grzegorz Kalinowski SZTUKA Stanisław Szukalski
Wątki kryminalne w powieściach Tadeusza Dołęgi-Mostowicza Jeden z najpopularniejszych autorów książek w dwudziestoleciu międzywojennym. Napisał m.in. "Karierę Nikodema Dyzmy" i "Znachora". Tadeusza Dołęga-Mostowicza był prawdziwą gwiazdą przedwojennej kultury masowej w Polsce, a część jego powieści została zekranizowana jeszcze w latach 30. XX wieku. - Można go też nazwać pisarzem sensacyjno-kryminalnym, bo wolumen jego twórczości był bardzo szeroki - mówił w Polskim Radiu 24 pisarz i dziennikarz Paweł Rzewuski. Zobacz więcej na temat: literatura książki kryminał
Wolne Państwo Świętno. Przetrwało ponad 200 dni Powstało 5 stycznia 1919 roku w zachodniej Wielkopolsce. Na jego czele stał charyzmatyczny pastor Emil Hegemann, który proklamował neutralność państwa wobec Polski i Niemiec. Zobacz więcej na temat: HISTORIA historia Polski wielkopolskie powstanie wielkopolskie Niemcy
Roman Dmowski. Polityczny pragmatyk i twórca Narodowej Demokracji "Można było nie zgadzać z jego ideologią, ale niepodobna nie uznać, że kierował się najszczerszymi intencjami służenia narodowi" – tak o Romanie Dmowskim pisano w przedwojennym "Zielonym Sztandarze". Zobacz więcej na temat: HISTORIA Józef Piłsudski Niemcy POLSKA Roman Dmowski magazyn wakacyjny
Sprawa Rity Gorgonowej. Najgłośniejszy proces II RP 93 lata temu doszło do morderstwa córki architekta Henryka Zaremby. O dokonanie zbrodni oskarżono guwernantkę Ritę Gorgonową, którą sąd skazał na osiem lat więzienia. Był to jeden z najgłośniejszych procesów w II RP. Zobacz więcej na temat: II Rzeczpospolita Dwudziestolecie międzywojenne II wojna światowa kara śmierci historia Polski śmierć HISTORIA
Transatlantyk "Piłsudski". Duma żeglugi II Rzeczpospolitej Był pierwszym transatlantykiem pod polską banderą i symbolem dostępu do morza państwa odrodzonego po latach niewoli. W latach pokoju przewoził pasażerów do Nowego Jorku. Po wybuchu II wojny światowej miał służyć jako transportowiec, ale zatonął w trakcie pierwszego wojskowego rejsu. Zobacz więcej na temat: marynarka II wojna światowa II Rzeczpospolita Józef Piłsudski
Debiut z Węgrami. 103 lata od pierwszego meczu reprezentacji Polski 18 grudnia 1921 roku piłkarska reprezentacja Polski rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz międzypaństwowy. Przeciwnikiem Biało-Czerwonych byli Węgrzy, a spotkanie odbyło się w Budapeszcie. Zobacz więcej na temat: Piłka nożna reprezentacja Polski SPORT PZPN reprezentacja Węgier Dwudziestolecie międzywojenne
O polskich planach kolonialnych w II RP Wakacje na gorącej polskiej wyspie, polska kawa, nasze własne banany, "zielona szkoła" w Afryce. Wszystko to bez tragedii w 1939 roku. Owszem, wojny nie dałoby się uniknąć, ale byłaby to wygrana wojna, bo szalę zwycięstwa przełamałaby czarna armia - 100 tys. chłopa, którzy zdobyliby Berlin tak szybko, że Stalin nie odważyłby się przyłączyć do Hitlera. W audycji "Odrodzona-nieznana" rozmawialiśmy o polskich koloniach. O tym, czy było to czyste szaleństwo, czy może racjonalny wybór i majstersztyk polityki zagranicznej, wspaniały pomysł na narodowe zjednoczenie. Zobacz więcej na temat: Grzegorz Kalinowski II Rzeczpospolita
Podróż po przedwojennej Polsce. Wystawa "Kulturowe pejzaże II RP" Ponad dwadzieścia plakatów turystycznych autorstwa m.in. Stefana Norblina, Zofii Stryjeńskiej czy Wojciecha Kossaka. Właśnie te prace wprowadzają nas w barwny świat II Rzeczypospolitej, pełen tradycji narodowych i wieloetnicznych, zabytków oraz nowoczesnych inwestycji przemysłowych. Zobacz więcej na temat: Dwójka podróże turystyka Zobacz także historia Polski biuro podróży
"Apaszem Stasiek był...". Skąd wziął się uliczny folklor II RP? "Apaszem Stasiek był w krąg znały go ulice. W spelunkach tam, gdzie podłe życie wre". A może "U Grubego Jozka, przy ulycy gnojnej, zebrał się ferajny kwiat"? W "Odrodzona-nieznana" mówimy o tym, skąd naprawdę wziął się uliczny folklor, czyli jak zawodowi muzycy dali repertuar podwórkowym orkiestrom. Zobacz więcej na temat: Grzegorz Kalinowski historia Polski muzyka uliczna Michał Pieńkowski Łukasz Garlicki Alex Kłoś Stanisław Grzesiuk Stanisław Wielanek
Święto Pracy, 3 Maja, Święto Niepodległości. Które uroczystości obchodzono w II RP? Przed II wojną światową zaledwie dwukrotnie obchodzono dzień 11 listopada jako święto narodowe. 3 Maja początkowo czcili przede wszystkim Polacy sympatyzujący z Narodową Demokracją, 1 Maja - szeroko pojęta lewica. O rzeczywistości przed II wojną światową Grzegorz Kalinowski rozmawiał ze swoimi gośćmi. Zobacz więcej na temat: 11 listopada Święto Niepodległości Józef Piłsudski Grzegorz Kalinowski 3 Maja święto pracy
Ruch prometejski i Agencja informacyjna Ofinor W kolejnym odcinku "Zaułków Historii" rozmawialiśmy z doktorem Pawłem Liberą o Ruchu prometejskim. Na szczególną uwagę zasługuje tu Agencja Ofinor, którą stworzył ukraiński emigrant Mychajło Jeremijew. Zobacz więcej na temat: historia Polski Wacław Holewiński II Rzeczpospolita relacje polsko-ukraińskie Dwójka
Jak funkcjonowała Policja Państwowa? Jej sukcesy i porażki w II RP Policja Państwowa została utworzona na mocy ustawy, która jednoczyła kilka odrębnych formacji policyjnych. Jaka była Policja Państwowa, jak powstała, jakie były jej sukcesy, a jakie porażki? Jak ją ocenić? Zobacz więcej na temat: Grzegorz Kalinowski Policja Państwowa Andrzej Misiuk historia Polski PRL
Stulecie polskiego złotego - rocznica wprowadzenia jednolitej waluty w RP Gdy nasz kraj odzyskał niepodległość, trzeba było scalić trzy różne systemy administracyjne i walutowe obowiązujące dotąd w poszczególnych zaborach. Do tego Polska, podobnie jak inne kraje europejskie, zmagała się z powojennym kryzysem ekonomicznym. Zobacz więcej na temat: Grzegorz Kalinowski II Rzeczpospolita pieniądze
Ferdynand Foch. Marszałek trzech narodów - Jest jedynym Francuzem, który został marszałkiem Polski, tak jak książę Józef Poniatowski jest jedynym Polakiem - marszałkiem Francji - mówił historyk prof. dr Tadeusz Panecki. Zobacz więcej na temat: Francja I wojna światowa Józef Piłsudski Józef Haller wojna polsko-bolszewicka Kazimierz Sosnkowski
"Widać niesione prądem kołyski i trupy". 90 lat temu miała miejsce największa powódź w II RP Obecna powódź, która nawiedziła południowo-zachodnią Polskę, przywołuje tragiczne wspomnienia z 1997 roku, gdy ten sam region dotknęła "powódź tysiąclecia". Swoje traumatyczne doświadczenia z wielką wodą mieli także mieszkańcy II Rzeczypospolitej. Największa i najtragiczniejsza w skutkach powódź przedwojennej Polski miała miejsce w lipcu 1934 roku w Małopolsce. Zobacz więcej na temat: historia Polski powódź Podhale Zakopane Nowy Sącz Tatry