Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

niepodległość

107 lat temu Polska odrodziła się jako królestwo

7 października 1918 roku Rada Regencyjna ogłosiła powstanie niepodległego Królestwa Polskiego. Przez blisko miesiąc formalnie Polska była królestwem bez króla. Teoretycznie władzę w państwie sprawowali arcybiskup warszawski Aleksander Kakowski, książę Zdzisław Lubomirski i ziemianin Józef Ostrowski, jednak faktyczne rządy stanowili niemieccy i austriaccy okupanci. Zobacz więcej na temat:  odzyskanie niepodległości 11 listopada

Adrian Carton de Wiart. Niezniszczalny Brytyjczyk i Polska

Ten brytyjski oficer od młodości kochał wojnę. Ta jednak nie odwzajemniała jego uczucia: w toku lat i coraz to nowych konfliktów Adrian Carton de Wiart tracił kolejne części ciała. Stracił oko i rękę, o włos nie amputowano mu nogi i o mało nie odstrzelono głowy. W końcu miłość do wojaczki zawiodła go do Polski targanej wojną polsko-bolszewicką w charakterze zastępcy szefa Brytyjskiej Misji Wojskowej.  Zobacz więcej na temat:  bitwa warszawska 1920 Wielka Brytania wojna polsko-bolszewicka

"Dmowski nie był wodzem, a był autorem II RP". Rocznica urodzin jednego z Ojców Niepodległości

- Jeżeli jest coś takiego, jak prawa autorskie do pomysłu, to Dmowski był autorem II RP, ponieważ co najmniej półtora roku zanim ona zaczęła się formować, na papierze zawarł jej kształt: zarówno terytorialny, jak i ustrojowy oraz odnośnie polityki zagranicznej - podkreślał historyk prof. Krzysztof Kawalec w rozmowie z portalem PolskieRadio.pl. Zobacz więcej na temat:  Roman Dmowski Narodowa Demokracja odzyskanie niepodległości Józef Piłsudski

Bitwa pod Żyrzynem. Ruble dla zuchwałych powstańców

Bladym świtem 8 sierpnia 1863 roku rosyjski konwój przewożący ponad 200 tysięcy rubli z Dęblina do Lublina wpadł w zasadzkę pod Żyrzynem. Otoczeni z trzech stron Moskale musieli salwować się ucieczką. Bitwa przeszła do historii jako jeden z niewielu spektakularnych sukcesów powstańców styczniowych. A części ze zdobytego na zaborcy łupu nigdy nie odnaleziono. Zobacz więcej na temat:  Powstanie Styczniowe Rosja Zygmunt Sierakowski

Jan Baudouin de Courtenay. Człowiek, który naraził się wszystkim

Przywoływany jest w podręcznikach historii tylko jako kandydat mniejszości narodowych na pierwszego prezydenta RP. Tymczasem ten Polak o obcobrzmiącym nazwisku był jednym z najlepszych lingwistów świata. Był też nietuzinkowym wolnomyślicielem, co przysporzyło mu wielu wrogów. 13 marca przypada 180. rocznica jego urodzin. Zobacz więcej na temat:  NAUKA język polski II Rzeczpospolita Gabriel Narutowicz mniejszości narodowe

280 lat temu urodził się Kazimierz Pułaski, bohater walk o wolność Polaków i Amerykanów

Kazimierz Pułaski był jednym z dowódców konfederacji barskiej i wielu zwycięskich bitew, twórca kawalerii Stanów Zjednoczonych. Pamięć o nim jest wciąż żywa zarówno w kraju, jak i za oceanem. Z okazji rocznicy urodzin słynnego Polaka lokalnie, w niektórych stanach, jak Illinois, Wisconsin czy Indiana, obchodzony jest Dzień Kazimierza Pułaskiego. Zobacz więcej na temat:  USA Polonia historia Polski Polacy za granicą

Mija 106 lat od wybuchu powstania wielkopolskiego. Co wiemy o tym zrywie?

Choć 11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, jeszcze długo walczono o wyznaczenie granic. Miało to miejsce m.in. w Wielkopolsce. 26 grudnia 1918 roku powracający do Polski Ignacy Jan Paderewski - w drodze do Warszawy, gdzie miał objąć funkcję premiera - zatrzymał się w Poznaniu. Wygłosił wówczas słynne przemówienie do tłumów zebranych przed hotelem Bazar.  Zobacz więcej na temat:  powstanie wielkopolskie Wielkopolska Grzegorz Kalinowski Zobacz także historia Polski