Polskie Radio
Section05

poezja

Reprezentował czarny romantyzm. "Nadmiar czarów duchów"

- Bezsporna wielkość polskiej poezji romantycznej kryje w sobie pewną niedogodność, czyli fakt, że najwspanialsi twórcy tego okresu przesłaniają poetów znakomitych, którzy w innych okolicznościach zostaliby uznani za gwiazdy pierwszej wielkości. Taki los spotkał też Goszczyńskiego - stwierdziła literaturoznawczyni prof. Maria Janion na antenie Polskiego Radia. 
Zobacz więcej na temat:  historia Polski historia Europy literatura Seweryn Goszczyński

"Kocham Ukrainę". Wielki Polak o swojej małej ojczyźnie

– Wieczorami siedziałem w kuchni, przy palącym się pod płytą ogniu, i słuchałem pięknych ukraińskich bajek, gadek i legend – tak pod koniec lat 50. XX w. w Polskim Radiu wspominał swoje dzieciństwo Jarosław Iwaszkiewicz. Ten znakomity polski poeta urodził się i wychował na terenach dzisiejszej Ukrainy. Fakt ten miał wpływ na całą jego twórczość.
Zobacz więcej na temat:  Jarosław Iwaszkiewicz Ukraina wspomnienie literatura Kijów

Książki polecane i niebezpieczne. W bibliotece Iwaszkiewicza

– W ciągu półwiecza zgromadziłem mnóstwo książek. Niestety nie stworzyłem jakiejś biblioteki wzorcowej, gdzie mógłbym zebrać wszystkie tytuły, które zmieniły się w cząstki mojego życia – opowiadał w 1968 roku Jarosław Iwaszkiewicz. Mimo tego zastrzeżenia ten znakomity pisarz bibliotekę swoją oczywiście miał. I miał też sporo, dzięki Polskiemu Radiu ocalałych, wspomnień o książkach.
Zobacz więcej na temat:  Jarosław Iwaszkiewicz literatura książki biblioteka Dwudziestolecie międzywojenne II wojna światowa wspomnienie pisarz

Najważniejsza polska książka. Tajniki arcydzieła

192 lata temu Adam Mickiewicz zakończył pracę nad "Panem Tadeuszem", dziełem, które miało stać się najważniejszym – podniesionym do rangi narodowej epopei – tekstem polskiej literatury. Jak wyglądał rozłożony na kilkanaście miesięcy proces powstawania poematu? "Dławią mi w pieluchach Tadeuszka", miał mówić Mickiewicz o tym wcale niełatwym dla niego czasie.
Zobacz więcej na temat:  Adam Mickiewicz literatura Paryż emigracja Litwa ojczyzna

Muzyka irańska tradycyjna i poszukująca

Muzyka irańska bywa opowiadana jak czarno-biała bajka: w wersji rządu – wolna i pielęgnowana, w narracji części artystów i Zachodu – niemal całkowicie zakazana. Prawda zwykle ginie między tymi skrajnościami. Muzycy mają dość politycznych etykietek, ale w ich dźwiękach i tak pulsuje krytyka, niedopowiedzenia i mrok epoki. W Nocnej Strefie Magda Tejchma wskaże przykłady, jak układana jest zróżnicowana muzyczna mozaika.
Zobacz więcej na temat:  muzyka ludowa awangarda improwizacja tradycja Magdalena Tejchma Iran

Był poetą, któremu komuniści odebrali część życiorysu

Jego nazwisko jest słynne, lecz twórczość należy do mniej znanych w historii polskiej literatury. Zawsze coś stało na przeszkodzie jego poezji. – W swoim życiu stanął wobec wszystkich największych wyzwań XX wieku, za co płacił wielką cenę – mówił w Polskim Radiu biograf Władysława Broniewskiego Mariusz Urbanek.
Zobacz więcej na temat:  Władysław Broniewski literatura pisarz Antoni Słonimski PRL ZSRR II Rzeczpospolita II RP komunizm Wisła wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 Armia Polska w ZSRR

"Pierwsza na świecie cygańska poetka, która zapisała swoje wiersze"

- Papusza zapłaciła za to olbrzymią cenę, jak każdy, kto wyprzedza swój naród. Cyganie nie są narodem księgi, nie mają zapisanej swojej historii. Dar pisania nie był dla nich zaletą, wręcz odwrotnie. Zawsze groziło, że wyuczony Cygan zostanie sędzią i będzie własnych braci sądził – mówił na antenie Polskiego Radia Krzysztof Krauze, reżyser filmu o Papuszy. Dzisiaj przypada 39. rocznica jej śmierci.
Zobacz więcej na temat:  Papusza Romowie Jerzy Ficowski

Opowieść o zamordowanym w Charkowie poecie

– W obozie w Starobielsku poznałem Piwowara. Mam jeszcze na papierkach do zawijania papierosów napisane jego wiersze, które mi zadedykował i ofiarował w dzień imienin – opowiadał w archiwalnej radiowej audycji Józef Czapski. Dziś mija 117. rocznica urodzin Lecha Piwowara, awangardowego twórcy, ofiary zbrodni katyńskiej.
Zobacz więcej na temat:  zbrodnia katyńska awangarda Kraków literatura Józef Czapski II wojna światowa Starobielsk

Wisława Szymborska. Szukanie słów w kamieniu

– Poeci nie robią nic innego, tylko szukają słów – mówiła Wisława Szymborska w Polskim Radiu w 1974 roku. Proces pisania wiersza porównywała zaś do wydobywania kształtu rzeźby z kamienia. – To jest robota kamieniarska – podkreślała. 14 lat temu zmarła znakomita poetka i laureatka Literackiej Nagrody Nobla. 
Zobacz więcej na temat:  Wisława Szymborska nagroda Nobla literatura polska literatura HISTORIA historia Polski