"Gladiator II". Prawda i fikcja w filmie. "Z historią ma wspólnego tyle, co nic" Po blisko 25 latach wracamy do starożytnego Rzymu, ale takiego, jakim go widzi Ridley Scott. "Gladiator II" właśnie zawitał na ekranach kin. Film opowiada historię Lucjusza (Paul Mascal), znanego z pierwszej części syna Lucylli (Connie Nielsen). Mężczyzna staje się gladiatorem należącym do przebiegłego Makrynusa (Denzel Washington). Obraz jest wierny złotej zasadzie Hollywood, że druga część musi być zawsze większa i bardziej widowiskowa. Ale czy lepsza, również po względem zgodności z historią? O tym mówi dr Michał Jacek Baranowski, historyk starożytności, w podcaście "Prawda czasu i prawda ekranu". Zobacz więcej na temat: HISTORIA Rzym starożytny Rzym Gladiator 2
Dlaczego Owidiusz został skazany na banicję? Owidiusz to jeden z najwybitniejszych rzymskich poetów, autor słynnych "Metamorfoz". Przez lata należał do ulubieńców dworu Augusta. Ale ta idylla nagle się skończyła. W 8 roku n.e. cesarz skazał 51-letniego wówczas Owidiusza na bezterminowe zesłanie do Tomi, dzisiejszej Konstancy na terenie Rumunii. Zobacz więcej na temat: Katarzyna Kobylecka starożytny Rzym Owidiusz Adam Łukaszewicz Szymon Gruda
"Gladiator". Czy Maximus był postacią historyczną? Co jest prawdą, a co fikcją w filmie Ridleya Scotta? Superprodukcja Ridleya Scotta z 2000 roku "Gladiator" doprowadziła do renesansu kina spod znaku miecza i sandałów. Mimo upływu niemal ćwierćwiecza od premiery nadal cieszy się niesłabnącą popularnością, czego dowodem jest to, że 15 listopada na ekranach kin zagościł film "Gladiator II". O tym, na ile pierwszy film wierny jest wydarzeniom historycznym, mówi dr Michał Jacek Baranowski, historyk starożytności. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Rzym FILM Marek Aureliusz Ridley Scott
Odkryć tajemnice Sakkary. Zajmą się tym polscy archeolodzy W styczniu 2025 roku polscy archeolodzy z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk (IKŚiO PAN) zbadają grób faraona Szepseskafa, znajdujący się na terenie starożytnej nekropolii Sakkara w pobliżu Kairu. Eksploracja ta jest częścią misji "Mastaba Faraona" we współpracy z Fundacją Umbra Orientis. Zobacz więcej na temat: NAUKA edukacja Monika Suszek Trójka archeologia starożytny Egipt
Św. Augustyn z Hippony. Filozof Kościoła Na chrześcijaństwo przeszedł w dorosłym życiu. Jako w pełni dojrzały człowiek połączył wykształcenie obywatela Rzymu z żarliwością neofity. Z tej mieszanki powstał jeden z najważniejszych umysłów młodego Kościoła. Zobacz więcej na temat: Afryka chrześcijaństwo Rzym
"Jeden z najważniejszych starożytnych statków". Niezwykły wrak u wybrzeży Hiszpanii U wybrzeży południowo-wschodniej Hiszpanii, w pobliżu miasta Mazarron, wydobyto wrak fenickiego statku sprzed 2,6 tys. – poinformował w poniedziałek hiszpański dziennik "El Pais". Zobacz więcej na temat: odkrycia i ciekawostki odkrycia archeologiczne Hiszpania
Człowiek w obliczu fatum. Filozofowie interpretują przypadkowość zdarzeń natury Wśród wielu emocji i postaw związanych z powodzią pojawia się bezradność wobec niespodziewanego, niezasłużonego nieszczęścia. Konieczność godzenia się z nieuchronnością losu budzi uzasadniony sprzeciw. Zobacz więcej na temat: filozofia Katarzyna Jankowska NAUKA Sokrates Platon Ajschylos Marek Aureliusz
W Wenezueli odkryto tajemnicze malowidła sprzed ponad 4 tys. lat. "Ich autorzy są nieznani nauce" Zespół archeologów z Uniwersytetu im. Simona Bolivara w Caracas rozpoczął badania malowideł naskalnych i petroglifów znalezionych w Parku Narodowym Canaima, w południowo-wschodniej Wenezueli. Zdaniem naukowców dzieła te mają ponad cztery tysiące lat. Zobacz więcej na temat: Wenezuela historia sztuki malarstwo Ameryka Południowa odkrycia i ciekawostki odkrycia archeologiczne
"Mamy bardzo rzadki zabytek". Na Mazowszu odkryto unikatowy celtycki hełm sprzed 2300 lat Około 300 zabytków, m.in. żelazne siekiery i nożyce odnaleźli archeolodzy na stanowisku "Łysa Góra" na północnym Mazowszu. Wśród artefaktów znajdował się wyjątkowy hełm celtycki z IV w. p.n.e. To najstarsze tego typu znalezisko na ziemiach polskich. Zobacz więcej na temat: odkrycia i ciekawostki odkrycia archeologiczne mazowieckie Mazowsze Celtowie
Pathyris - polscy archeolodzy próbują odtworzyć starożytne miasto Polscy archeolodzy chcą zrekonstruować urbanistyczną tkankę miasta, wpisując w nią "codzienność życia" mieszkańców Pathyris. Zobacz więcej na temat: Katarzyna Kobylecka Egipt archeologia
Unikatowe odkrycie we Włoszech. "Dostarcza cennych informacji" Na Sycylii znaleziono starożytne srebrne monety. W rejonie, w którym prowadzono wykopaliska, w VII wieku przed Chrystusem znajdowała się starożytna grecka kolonia. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT Rzym monety archeologia Europa Sycylia Włochy
Nieoczekiwane skutki suszy w Grecji. Ukazały się ruiny Opadająca woda w zalewie Mornos w Grecji odsłoniła pozostałości wioski Kallio. Osadę zatopiono podczas budowy sztucznego zbiornika przeszło cztery dekady temu. Zobacz więcej na temat: ŚWIAT Grecja Europa
W pobliżu lizbońskiej katedry odkryto ruiny świątyni Rzymian Niedaleko katedry w Lizbonie, zbudowanej w XII w. na miejscu meczetu, odnaleziono pozostałości świątyni Rzymian. Na ruiny natrafiono przy budowie garażu już na głębokości zaledwie pół metra. Zobacz więcej na temat: Portugalia Lizbona starożytny Rzym religia odkrycia i ciekawostki odkrycia archeologiczne
Kto zamieszkiwał starożytną Kartaginę? Polska badaczka dogłębnie to sprawdziła Gościem kolejnej audycji z cyklu "Skarbiec nauki polskiej" była dr Martyna Świerk, tegoroczna laureatka Programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, a także badaczka struktury społecznej rzymskiej Kartaginy. Zobacz więcej na temat: Kartagina Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Katarzyna Kobylecka starożytny Rzym
Hiszpania. Nikt nie wiedział, że w restauracji są skarby sprzed dwóch tysiącleci W efekcie prac remontowych w andaluzyjskiej restauracji na jednej ze ścian budynku zidentyfikowano dwie rzeźby sprzed ponad 2 tys. lat. Dotychczas uznawano je za elementy dekoracji wykonane współcześnie. Zobacz więcej na temat: Hiszpania Andaluzja odkrycia i ciekawostki odkrycia archeologiczne restauracja
"Those About to Die". Prawda i fikcja w serialu o brutalnej walce o władzę w starożytnym Rzymie Serial "Those About to Die" zabiera widzów do starożytnego Rzymu - do świata brutalnego sportu i brutalnej polityki. Widzowie zaglądają do pałacu cesarza Wespazjana (Anthony Hopkins), w którym rywalizują jego synowie - Tytus i Domicjan. Prowadzeni są też do mrocznych zaułków, gdzie rządzi Tenax (Iwan Rheon). Co z tego, co zobaczymy na ekranie jest prawdą, a co fikcją? Na to pytanie odpowiada historyk starożytności dr Michał Jacek Baranowski. Zobacz więcej na temat: HISTORIA starożytny Rzym FILM serial
Bitwa pod Termopilami. Dowód na męstwo Spartan - Przechodniu, powiedz Sparcie, tu leżym, jej syny, prawom jej do ostatniej posłuszni godziny – te słowa Simonidesa przeszły do historii kultury europejskiej. Grecki poeta wypowiedział je po przegranej przez Lacedemończyków bitwie pod Termopilami. Zobacz więcej na temat: Grecja Persja starożytna Grecja
Co we współczesnych igrzyskach zostało ze starożytnej tradycji olimpijskiej? W starożytnej Olimpii na Peloponezie wszyscy uczestnicy igrzysk, a byli to tylko mężczyźni, rywalizowali nago. Igrzyska te były największym świętem. I to wcale nie sportowym, a religijnym, na cześć Zeusa. Co z tych starożytnych tradycji pozostało do czasów współczesnych? Zobacz więcej na temat: Trójka olimpiada igrzyska igrzyska olimpijskie Martyna Matwiejuk Marek Węcowski tradycja Grecja starożytna Grecja