Polskie Radio
Section05
Słowianie

Upiór, czyli człowiek o dwóch duszach. Wystawa "Dziady – Upiór" w Warszawie

- Mickiewicz, nazywany wieszczem, kojarzył się od razu z upiorem, ponieważ słowo "wieszcz", "wieszczy" jest synonimem upiora. A miesiąc po pogrzebie Mickiewicza na Wawelu - to jest sierpień, mamy żniwa - spada koszmarny deszcz, grad zabija ptaki na Plantach, wszystkie zbiory są pobite i chłopi zaczynają kombinować, dlaczego to się stało - mówił w Dwójce dr Łukasz Kozak, kurator wystawy "Dziady – Upiór", którą można oglądać w Bibliotece Narodowej w Warszawie.
Zobacz więcej na temat:  Adam Mickiewicz Paweł Siwek Słowianie folklor kultura ludowa upiór Biblioteka Narodowa wystawa literatura romantyzm Wiedźmin wampir Dziady Maria Janion Dwójka

Dziady: tradycyjny obrzęd starosłowiański. Co o nim wiemy, ile z niego pozostało?

Obecnie czas wokół Zaduszek i Święta Zmarłych kojarzy się także z zabawowym, pełnym przebierańców Halloween. Jednak coraz częściej przypominamy sobie również o prastarym zwyczaju obchodzenia dziadów. To do niego właśnie nawiązywał w swoim dramacie narodowym Adam Mickiewicz. Co wiemy o tym dawnym obrzędzie?
Zobacz więcej na temat:  społeczeństwo STYL ŻYCIA historia Polski literatura zwyczaje Dziady Michał Kowarski Radosław Nałęcz Trójka Słowianie

Droga Żywiołaka

Założony przez Roberta Jaworskiego zespół Żywiołak zadebiutował na scenie w 2005 roku. W 2006 r. zdobył Grand Prix na festiwalu folkowym Polskiego Radia Nowa Tradycja. Od początku grupa dialoguje z dawnymi słowiańskimi legendami i muzyką tradycyjną naszego kręgu kulturowego. Jak Żywiołak brzmi teraz? Co zmieniło się przez siedemnaście lat jego trwania? Kim jest po tym czasie Robert Jaworski?
Zobacz więcej na temat:  folk folklor kultura ludowa muzyka ludowa muzyka tradycyjna Maria Baliszewska Słowianie

Społeczeństwo państwa Piastów. Przełomowe badania polskich naukowców

Jakie plemiona w odległej przeszłości zamieszkiwały tereny współczesnej Polski? Na to pytanie odpowiada projekt "Dynastia i społeczeństwo państwa Piastów w świetle zintegrowanych badań historycznych, antropologicznych i genomicznych". Czy to jednak kończy ponad 200-letni spór, zrodzony w czasach kiedy Rzeczypospolita była pod zaborami: rosyjskim i pruskim, o to czy od zawsze byli tu Słowianie czy Słowianie dopiero tutaj przybyli, kiedy te ziemie opuścili Germanie?
Zobacz więcej na temat:  Dorota Truszczak historia Polski Słowianie społeczeństwo odkrycia i ciekawostki archeologia badania

Skąd wzięli się Słowianie i jak formowało się państwo Piastów – znamy wyniki najnowszych badań!

Interdyscyplinarny zespół badaczy ogłosił wyniki prac, które mogą stać się "punktem zwrotnym w ponad 200‑letniej, gorącej dyskusji toczącej się wokół najbardziej zasadniczych kwestii związanych z pochodzeniem Słowian zachodnich, w tym społeczeństwa państwa Piastów". Skąd wzięli się Słowianie i jak formowało się państwo Piastów?
Zobacz więcej na temat:  Trójka Słowianie historia Polski Michał Żołądkowski

Genetyka i pytanie o społeczeństwo Piastów. Przełomowe badania polskich naukowców

Interdyscyplinarny zespół badaczy ogłosił wyniki prac, które – jak przekonują ich autorzy – mogą stać się "punktem zwrotnym w ponad 200‑letniej, gorącej dyskusji toczącej się wokół najbardziej zasadniczych kwestii związanych z pochodzeniem Słowian zachodnich, w tym społeczeństwa państwa Piastów".
Zobacz więcej na temat:  genetyka średniowiecze starożytność Europa Słowianie archeologia

Tomasz Kosiński: u korzeni idei panslawizmu była jedność

- W czasach zaborczych Słowianie nie mieli swoich państw, z wyjątkiem Rosji, która chciała zawłaszczyć ideę panslawizmu. Niestety to niedobrze dziś służy, jest takim piętnem w rozmowie o dawnej Słowiańszczyźnie i o Słowianach. Faktycznie idea ta była zdominowana przez Rosję, ale u swoich korzeni miała inne cele - mówił w "Wybieram Dwójkę" Tomasz Kosiński, znawca Słowiańszczyzny.
Zobacz więcej na temat:  Słowianie Dwójka KULTURA Jakub Jamrozek

W poszukiwaniu najstarszych wyrazów. "Niektóre mają pięć tysięcy lat"

Polszczyzna, jak każdy inny język, ma swoją historię. W dużej mierze składają się na nią dzieje wyrazów: ich narodziny, rozwój i odchodzenie. Zdarzają się jednak i wyrazy prastare, którymi posługujemy się na co dzień, nie wiedząc nawet, że brzmią w nich echa wielu tysiącleci.
Zobacz więcej na temat:  język polski poprawna polszczyzna słowotwórstwo Słowianie Aleksander Bruckner gramatyka ewolucja HISTORIA

Wigilia i święta Bożego Narodzenia? Najpierw były Szczodre Gody

Noc z 21 na 22 grudnia jest najdłuższą nocą w roku. W tradycji słowiańskiej w tym czasie celebrowano Szczodre Gody. Dzień, w którym zaczyna przybywać dnia, był świętem nadziei i radości, symbolizującym zwycięstwo światła nad ciemnością. Wiele zwyczajów związanych z tym starosłowiańskim świętem ma swoje odniesienie we współczesnej tradycji obchodów Bożego Narodzenia.
Zobacz więcej na temat:  społeczeństwo STYL ŻYCIA Słowianie święta Boże Narodzenie historia Polski Paweł Turski Katarzyna Cygler Trójka

Jak zmieniał się polski las w średniowieczu? Badania UAM w Poznaniu

Rośliny pozostawiają po sobie ślady, które mogą przetrwać tysiące lat. A to dzięki pyłkowi, który jest przenoszony przez wiatr i trafia do okolicznych jezior czy torfowisk, gromadząc się w ich warstwach osadowych. Naukowcy z PAN i UAM zbadali pyłki "uwięzione" w warstwach osadu jezior i torfowisk, dzięki temu możemy więcej dowiedzieć się o historii Polski.
Zobacz więcej na temat:  STYL ŻYCIA Witold Lazar Trójka las przyroda drzewa rośliny średniowiecze Poznań społeczeństwo biologia Słowianie rolnictwo