Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

wojna 1920

Traktat ryski. Prof. Kornat: prowadziliśmy dyplomację eksperymentalną

- W Rydze wynegocjowaliśmy tyle, ile się dało w ówczesnych warunkach. Nigdy nie jest tak, że jedna strona osiąga sto procent założonych celów. Pokój był kompromisowy - oceniał traktat ryski prof. Marek Kornat, sowietolog, historyk z Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Zobacz więcej na temat:  Ryga Dwudziestolecie międzywojenne wojna polsko-bolszewicka bitwa warszawska komunizm II RP II Rzeczpospolita Ukraina Białoruś

Arcydzieło przedwojennej kinematografii patriotycznej

16 marca 1921 roku odbyła się premiera jednego z pierwszych polskich przebojów kinowych - "Cudu nad Wisłą" w reżyserii Ryszarda Bolesławskiego. Film ilustruje epizody wojny polsko-bolszewickiej, która toczyła się od 1919 do 1921 roku. Tytuł natomiast nawiązuje do rozegranej w sierpniu 1920 roku słynnej Bitwy Warszawskiej, nazywanej również "Cudem nad Wisłą". Zobacz więcej na temat:  historia Polski HISTORIA FILM kino reżyser II Rzeczpospolita patriotyzm bitwa warszawska

Współpraca z Ukrainą. Fundament polityki wschodniej II RP

"Polska i Ukraina przeżyły ciężką niewolę. Oba te kraje należą do tych, na których panował stały terror. Już dziecko uczono tutaj, aby trzymało na uwięzi swe myśli. Niewola i prześladowanie były stałym udziałem obydwu krajów. Wolna Polska nie może być istotnie swobodną, dopóki naokoło panuje wciąż hasło niewolniczego poddawania woli narodowej przy przemocy terroru" - oznajmił Józef Piłsudski 17 maja 1920 roku w Winnicy, podczas trwania polsko-ukraińskiej ofensywy przeciwko Armii Czerwonej. Zobacz więcej na temat:  historia Polski Józef Piłsudski II Rzeczpospolita Ukraina polityka wojna polsko-bolszewicka bitwa warszawska wojna na Ukrainie

Był poetą, któremu komuniści odebrali część życiorysu

Jego nazwisko jest słynne, lecz twórczość należy do mniej znanych w historii polskiej literatury. Zawsze coś stało na przeszkodzie jego poezji. – W swoim życiu stanął wobec wszystkich największych wyzwań XX wieku, za co płacił wielką cenę – mówił w Polskim Radiu biograf Władysława Broniewskiego Mariusz Urbanek. Zobacz więcej na temat:  Władysław Broniewski literatura poezja pisarz Antoni Słonimski PRL ZSRR II Rzeczpospolita II RP komunizm Wisła wojna polsko-bolszewicka Armia Polska w ZSRR

Wielki talent nie uchronił go przed stalinowskim terrorem

"Dostrzegał to, czego inni nie dostrzegali, kiedy mówił, głos jego zadziwiał" - pisał o Izaaku Bablu jego przyjaciel Ilia Erenburg. Konstanty Paustowski po lekturze Bablowskiego "Króla" stwierdził: "wszystko, co ten człowiek napisze, nie będzie nigdy bezbarwne i mdłe". Ale wielki talent nie uchronił Izaaka Babla przed zbrodniczą machiną ZSRR.  Zobacz więcej na temat:  Żydzi literatura ZSRR Odessa Rosja wojna polsko-bolszewicka

Walka, miłość i poświęcenie. Przedwojenne kino patriotyczne

- Filmy patriotyczne zaczęto produkować już od 1919 roku. Szczególnie popularny był wówczas temat I wojny światowej - mówił krytyk filmowy Michał Pieńkowski w Polskim Radiu. - Zawsze na pierwszym planie był wątek romansowy, bo wiadomo, że bez wątków miłosnych to filmów w ogóle wtedy nie mogło być - dodał. Zobacz więcej na temat:  historia Polski I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka kino FILM niepodległość 11 listopada Józef Piłsudski HISTORIA

Lucjan Żeligowski - żołnierz, polityk, zdobywca Wilna

Dokładnie 160 lat temu, 17 października 1865 roku, w Oszmianie urodził się Lucjan Żeligowski - żołnierz I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. Zasłynął jednak buntem, który - na polecenie Józefa Piłsudskiego - wywołał w Wilnie w 1920 roku. Rewolta doprowadziła do powstania nowego państwa - Litwy Środkowej, a w konsekwencji do przyłączenia Wileńszczyzny do Polski.  Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski II Rzeczpospolita wojna polsko-bolszewicka bitwa warszawska I wojna światowa Wilno Litwa historia Polski HISTORIA

Kobieta niezwykła. Historia Major Wandy Gertz

Major Wanda Gertz urodziła się 13 kwietnia 1896 roku. Ojciec był uczestnikiem powstania styczniowego i w tej tradycji została wychowana. Jako jedna z kilku kobiet służyła (pod męskim przebraniem) w Legionach. Początkowo w artylerii, potem w piechocie. Uczestniczyła w bitwie nad rzeką Stochów. Po odzyskaniu niepodległości znalazła się w żandarmerii wojskowej. W wojnie 1920 roku broniła Wilna. Zobacz więcej na temat:  Powstanie Warszawskie Wacław Holewiński Dwójka II wojna światowa

Ojczyzna w potrzebie!". Fenomen mobilizacji społeczeństwa

 - Przydzielony do 2 Pułku Piechoty znalazłem w nim 500 starych żołnierzy i około dwóch tysięcy ochotników – studentów, uczniaków, harcerzy siedemnasto-osiemnastoletnich, którzy po raz pierwszy trzymali w ręku karabin i strzelać ani bić się nie umieli– wspominał Józef Werobej, oficer Brygady Syberyjskiej. Ci zwykli ludzie obronili Polskę przed bolszewikami. Zobacz więcej na temat:  bitwa warszawska wojna polsko-bolszewicka Józef Werobej Józef Haller

Różne mundury, ten sam cel pod znakiem orła białego

Wojsko Polskie odradzało się z wielkim trudem i wielkim entuzjazmem. Podczas wojny z bolszewikami tworzyło barwną mozaikę ludzi, którzy pochodzili ze wszystkich stron świata, nosili różne mundury, ale mieli ten sam cel - obronę niepodległości ojczyzny. Wszyscy pełnili służbę pod znakiem orła białego lub biało-czerwonej kokardy narodowej. Zobacz więcej na temat:  bitwa warszawska wojna polsko-bolszewicka Józef Haller Rosja komunizm bolszewicy

Ukraińcy największą siłą sojuszniczą Polski w wojnie 1920

Armia Ukraińskiej Republiki Ludowej była największą siłą sojuszniczą Polski w wojnie 1920 roku. Ignacy Daszyński, wówczas wicepremier, mówił, że postawa Ukraińców w czasie wojny polsko-bolszewickiej jest "prawdziwym dowodem przyjaznych stosunków obu narodów, które walczą w imię haseł sprawiedliwości i wolności". Zobacz więcej na temat:  bitwa warszawska wojna polsko-bolszewicka Ukraina bolszewicy komunizm Rosja