Historia

John Milton – umysł i pióro rewolucji angielskiej

Ostatnia aktualizacja: 08.11.2019 06:03
- Człowiek to indywidualność niepowtarzalna. Śmiertelna fizycznie i duchowo. Jedyny sposób uzyskania nieśmiertelności to walka o wysokie ideały - pisał John Milton.
Audio
  • John Milton - audycja z cyklu "Ludzie, epoki, obyczaje". (PR, 05.11.1979)
John Milton dyktuje Raj utracony swoim córkom
John Milton dyktuje "Raj utracony" swoim córkomFoto: Wikimedia Commons/domena publiczna

345 lat temu zmarł John Milton, angielski myśliciel i pisarz polityczny, autor "Raju utraconego". 

Purytański idealista

John Milton urodził się w 1608 roku. Było to w tym samym czasie, kiedy William Szekspir zakończył swą twórczą działalność i wyjechał z Londynu do Stratford. – Te dwa nazwiska wymienia się jednym tchem, gdy mówi się o największych postaciach literatury angielskiej. Dzieliło ich jedno pokolenie, jednak tak naprawdę cała epoka – mówił na antenie Polskiego Radia Jan Owsiński.

Przełom XVI i XVII wieku to czas narodowej samoidentyfikacji, tworzenia się angielskiego charakteru narodowego. Widać to wyraźnie już w twórczości Szekspira. Antypapieskie sentymenty Anglii znalazły swoją widomą postać w wyłonieniu się silnej, wpływowej i moralnie zwartej grupy purytanów.

- O ile Szekspir nigdy nie opowiadał się za żadnym z tych obozów, o tyle John Milton wyraźnie wypowiadał się jako rzecznik postawy purytańskiej, która w sensie politycznym oznaczała wkraczanie na arenę dziejową klasy średniej – mówiła prof. Stanisława Kumor.

Rewolucja angielska

Gdy w 1625 roku na tron wstąpił Karol I Stuart rozpoczął się spór króla z parlamentem. Zdominowana przez purytanów Izba Gmin występowała przeciwko polityce gospodarczej i religijnej monarchy. Ten w odwecie rozwiązał parlament i na 11 lat wprowadził autorytarne rządy.

Wybuchła wojna domowa. Po raz pierwszy w historii Europy przed sądem postawiono koronowaną głowę. Karola I Stuarta osądzono, skazano i stracono. Lud triumfował, zaś Anglia jedyny raz w swojej historii na kilka lat stała się republiką.

Te kilka lat to apogeum życia publicznego i działalności politycznej Johna Miltona. Gdy ważył się kształt przyszłej Anglii, poeta poświęcił się tylko i wyłącznie prozie politycznej. Tak jak Cromwell był ramieniem rewolucji angielskiej, tak Milton był jej umysłem i piórem.

"Raj utracony"

Gdy nastąpiła restauracja władzy królewskiej w 1660 roku Miltona ścigano jako jednego z królobójców, a jego pisma polityczne spalono. Ostatecznie pisarza oszczędzono.

Odsunięty od wszelkiego udziału w życiu publicznym i zdający sobie sprawę z poniesionej klęski napisał powieść swojego życia. Arcydzieło "Raj utracony", w którym zawarł wszystko, co jego wrażliwy umysł chciał powiedzieć o momencie zwrotnym w historii narodu angielskiego.

Dowiedz się więcej o myśli zawartej w "Raju utraconym" w audycji z cyklu "Ludzie, epoki, obyczaje".

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jonathan Swift – polityczne podróże Guliwera

Ostatnia aktualizacja: 19.10.2017 06:07
Siła dobrej fantastyki do dziś tkwi w tym, że jest społecznie zaangażowaną alegorią rzeczywistości, która dzięki deformacji i uwypukleniu pokazuje aktualne zjawiska i patologie. Pionierem takiej twórczości był Jonathan Swift.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Moby Dick – wielka powieść Hermana Melville’a

Ostatnia aktualizacja: 20.11.2018 06:07
Przerażające widowisko kryje w sobie większy sens, który przerasta miarę zwykłego opowiadania o dziejach nieszczęśliwej wyprawy wielorybniczej. Zaciekła walką między kapitanem Ahabem a potwornym wielorybem staje się alegoryczną wykładnią zmagań człowieka z własnym losem.
rozwiń zwiń