Edmund Osmańczyk. Zdezerterował z Wehrmachtu, walczył w powstaniu 1944 Pracował w Polskim Radiu we wrześniu 1939 roku i w czasie konspiracji. W Powstaniu Warszawskim redagował audycję "Dzień walki". – Był nowoczesnym, myślącym Polakiem – wspominał Edmunda Osmańczyka wieloletni pracownik Polskiego Radia Maciej Józef Kwiatkowski. Zobacz więcej na temat: Polskie Radio Dwudziestolecie międzywojenne okupacja niemiecka Powstanie Warszawskie II wojna światowa
Kary śmierci bez prawa do obrony. Komunistyczne czystki w Wojsku Polskim Na początku lat 50. w Ludowym Wojsku Polskim komuniści przeprowadzili czystki przeciwko oficerom z przeszłością w Armii Krajowej oraz przedwojennym wojsku. Nieświadomi zagrożenia wojskowi stali się ofiarami intrygi obmyślonej w ramach partyjnych walk frakcyjnych. Zobacz więcej na temat: stalinizm procesy polityczne Ludowe Wojsko Polskie (LWP) komunizm zbrodnie sowieckie Żołnierze Wyklęci Armia Krajowa
"Nie mieli żadnych hamulców w prowokowaniu rzeczywistości" - Pamiętam, byłam bardzo poruszona, kiedy się dowiedziałam, że oto spotkam swojego ulubionego autora - wspominała w Polskim Radiu Kalina Jędrusik moment, w którym poznała swojego przyszłego męża Stanisława Dygata. W radiowych archiwach zachowały się nagrania wspólnych rozmów tej słynnej, legendarnej w czasach PRL-u pary. Zobacz więcej na temat: Stanisław Dygat Kalina Jędrusik małżeństwo literatura
Apogeum terroru. 73 lata temu komuniści skazali na śmierć sześciu lotników Wojska Polskiego 7 sierpnia 1952 roku na terenie więzienia mokotowskiego w Warszawie zostało rozstrzelanych sześciu oficerów lotników, oskarżonych przez władze komunistyczne o "udział w spisku mającym na celu obalenie siłą władz państwa i szpiegostwo". Zobacz więcej na temat: stalinizm represje PSZ Ludowe Wojsko Polskie (LWP) procesy polityczne zbrodnie sowieckie komunizm II wojna światowa
Sopocki festiwal '56. Jazz wychodzi z podziemia - Jazz jest wszędzie i urabia zbiorową psychikę, to jest jego rewelacyjna społecznie właściwość. Festiwal uważam za start polskiego życia jazzowego - mówił Stefan Kisielewski w 1956 roku w Sopocie. Zobacz więcej na temat: Jazz odwilż 1956 Leopold Tyrmand Krzysztof Komeda Jan Ptaszyn Wróblewski Tomasz Stańko Stefan Kisielewski
"Należę do nienormalnych, którzy za nic mają to, co stracili". Historie Mycielskiego – Zawsze chciałem być muzykiem, nie miałem żadnych wątpliwości. I cieszę się z tego, bo to mi wypełniło życie – mówił w archiwalnym radiowym nagraniu Zygmunt Mycielski. Ten kompozytor, a także pisarz, autor cenionych dzienników, zmarł 38 lat temu w Warszawie. Zobacz więcej na temat: Zygmunt Mycielski Mieczysław Tomaszewski kompozytor muzyka klasyczna Paryż wspomnienie literatura dziennik muzyka współczesna
Sukces i klątwa. Roman Bratny w cieniu "Kolumbów" Pozostawił po sobie ponad sto książek poetyckich i prozatorskich, kilkadziesiąt scenariuszy filmowych i dramatów, ale znany jest jako autor jednego dzieła: powieści "Kolumbowie. Rocznik 20". – Jestem zdominowany przez ten jeden konkretny utwór – przyznał w Polskim Radiu w 1970 roku. Zobacz więcej na temat: Roman Bratny Andrzej Mularczyk Tadeusz Gajcy Powstanie Warszawskie PZPR II wojna światowa Solidarność komunizm Armia Krajowa literatura
Siostry zakonne miały trafić do obozów pracy - taki był cel akcji "X-2" Cała akcja była ukrywana. Przygotowania do jej przeprowadzenia objęte były ścisłą tajemnicą. Nadano jej kryptonim "X-2". Zobacz więcej na temat: HISTORIA Józef Cyrankiewicz Kościół katolicki Stefan Wyszyński historia Polski
Dostawało się i Mickiewiczowi. Tak się zmieniał kanon lektur Zmiany w kanonie lektur szkolnych – jak pokazuje historia – są i nieuniknione, i kontrowersyjne. Czytać klasyków czy literackie nowości? Skracać dzieła trudne czy nakazywać całość? Kogo dodać, a kogo usunąć z listy tekstów, które młody Polak powinien w szkole poznać? Zobacz więcej na temat: lektury szkolne romantyzm szkoła literatura poezja Adam Mickiewicz
Proces generałów. Tak zaczęła się stalinowska czystka w Wojsku Polskim Jednym procesem pokazowym komuniści zdołali uderzyć w kilku swoich przeciwników: od "polskiego" Londynu, przez Armię Krajową i Zachód, aż po wroga wewnętrznego - Władysława Gomułkę i Mariana Spychalskiego. Sądowy spektakl zapowiadał też falę terroru, która przetoczyła się w pierwszej połowie lat 50. przez szeregi kadry oficerskiej. Zobacz więcej na temat: stalinizm Wojsko Polskie represje procesy polityczne
Opowieść o Kongresie Wolności Kultury Dwa wektory sił ścierały się na powojennej mapie świata: wolność kontra totalitaryzm. W 1947 Sowieci utworzyli Kominform, rok później dokonali przewrotu w Czechosłowacji. Dalej - blokada Berlina, a w 1949 – sowiecka bomba atomowa. Prezydent Truman odpowiada doktryną powstrzymywania. Rusza „intelektualny Plan Marshalla”. W czerwcu 1950 roku w Berlinie zbiera się Kongres Wolności Kultury. Po latach powiedziano o tym zdarzeniu – najpiękniejsza antykomunistyczna akcja CIA. O kongresie Wolności Kultury rozmawiają prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski. Zobacz więcej na temat: ZSRR
Aleksander Wat. "Byłem politykiem, kiedy trzeba było być poetą" "Byłem wszystkim tym, czym należy być, tylko nie we właściwym czasie. Byłem politykiem, kiedy trzeba było być poetą i byłem poetą, kiedy trzeba było być politykiem. Byłem komunistą, gdy porządni ludzie byli antykomunistami, zostałem antykomunistą, gdy rozsądni ludzie szli do komunizmu" - mówił o sobie Aleksander Wat, pisarz i poeta. Zobacz więcej na temat: Aleksander Wat Czesław Miłosz Dwudziestolecie międzywojenne komunizm literatura Władysław Broniewski historia Polski
"Pisanie to akt odwagi". Posłuchaj Zbigniewa Herberta – Gdybym był weterynarzem i leczył krowę, żeby nie kaszlała, bo są krowy, które kaszlą, sprawiłoby mi to bodajże czy nie większą satysfakcję niż napisanie wiersza – mówił Zbigniew Herbert w 1971 roku w Polskim Radiu. Liczne wywiady z poetą, które zachowały się w radiowych archiwach, składają się na jedyny w swoim rodzaju autoportret tego znakomitego twórcy. Zobacz więcej na temat: Zbigniew Herbert literatura poezja podróże wspomnienie wywiad
"Słuchacze są wstrząśnięci tą audycją". Herbert nieznany – Nienazywanie czegoś bezpośrednio jest wymowne i działające na wyobraźnię. A przy tym bardzo greckie. Przecież w dramacie greckim wciąż coś istnieje tylko w słowie – opowiadał Zbigniew Herbert w 1974 roku przed radiowym mikrofonem o swoim rozumieniu słuchowiska. Ten znakomity poeta i eseista był bowiem również dramaturgiem, współpracującym z Polskim Radiem i współtworzącym Teatr Wyobraźni. Zobacz więcej na temat: Zbigniew Herbert literatura Teatr Polskiego Radia poezja Sokrates filozofia
107 lat KUL. Katolicki Uniwersytet Lubelski solą w oku komunistów W PRL władze komunistyczne konsekwentnie dążyły do tego, by ograniczyć działalność uczelni i jej znaczenie. Polityka władz państwowych zmierzała do stopniowego ograniczania wpływu KUL-u na wychowanie i kształcenie ludzi świeckich. Zobacz więcej na temat: Katolicki Uniwersytet Lubelski (KUL) Stefan Wyszyński
"Komisja sprawdza tapety". Odbiór mieszkań w PRL-u Dla budowniczych monumentalnego osiedla mieszkaniowego w Warszawie – Ursynowa – to było wydarzenie historyczne. Tak przynajmniej opisał to dziennikarz Polskiego Radia na początku swojej relacji z doniosłego wydarzenia: odbioru pierwszych ursynowskich mieszkań. Zobacz więcej na temat: Warszawa Edward Gierek budownictwo mieszkania Minihistorie
"Niczego nie udawałem, śpiewałem szczerze". Bernard Ładysz i jego radiowe wspomnienia - W śpiew włożyłem wszystkie moje doświadczenia, wszystkie moje przeżycia - podkreślał w archiwalnych nagraniach dla Polskiego Radia Bernard Ładysz. Dzisiaj przypada 103. rocznica urodzin tego znakomitego śpiewaka operowego, "głosu stulecia", ale i żołnierza Armii Krajowej. Zobacz więcej na temat: Bernard Ładysz Wilno II wojna światowa opera śpiew
Symbol luksusu za 1% pensji. Historia Coca Coli w PRL Pierwsze filigranowe butelki Coca Coli zjechały z taśm produkcyjnych Warszawskich Zakładach Piwowarskich przy ulicy Grzybowskiej 19 lipca 1972 roku. Wbrew miejskiej legendzie, zbieżność z datą 22 lipca, największym komunistycznym świętem PRL, była przypadkowa. Prawdą jest to, że Edward Gierek chciał pokazać, jak dobrze żyje się w rządzonej przez niego Polsce. Z miejsca pokochaliśmy ten "smak Zachodu", chociaż trzeba było za niego płacić tak dużo, że dziś byłby produktem hiperluksusowym, którego realna cena wywołuje szok i niedowierzanie. Zobacz więcej na temat: GOSPODARKA POLSKA pieniądze napoje Edward Gierek