Polskie Radio
Section05

Niemcy

Helena Marusarzówna. Jej odwaga dorównywała urodzie

- Hela znała doskonale góry. Wiele razy przeprowadzała ludzi, przewoziła ważne dokumenty z Węgier do Polski. W marcu 1940 roku została aresztowana przez Gestapo - wspominała jej siostra Zofia. 84 lata temu, 12 września 1941 roku, Niemcy rozstrzelali Helenę Marusarzównę, najlepszą polską zawodniczkę narciarską w latach 1936-1939.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Zakopane narciarstwo biegowe zbrodnie wojenne nazizm

Eva Justin. Nazywała Cyganów "obcą rasą", którą należy poddać sterylizacji lub eksterminacji

"Jej podpis na diagnozie rasowej oznaczał wyrok śmierci dla Cygana lub człowieka mającego dalekiego romskiego przodka. Po wojnie kontynuowała swoje badania". 11 września 1966 roku zmarła Eva Justin, niemiecka antropolog i biolog kryminalna, nazistowska "badaczka ras". Nigdy nie odpowiedziała za swoje zbrodnie.
Zobacz więcej na temat:  antropologia Auschwitz Cyganie III Rzesza rasizm zbrodnie wojenne

Kpt. Władysław Raginis. "Myśmy tu nie przyszli po cudze, walczymy o swoje, musimy wytrwać"

- Myśmy tu nie przyszli po cudze, walczymy o swoje, musimy wytrwać - mówił kpt. Raginis do swoich żołnierzy. To właśnie on był dowódcą 720 żołnierzy, którzy we wrześniu 1939 roku pod Wizną stawili opór ponad 30 tys. uzbrojonych w broń pancerną żołnierzy niemieckich, nacierających w kierunku przepraw na Narwi i Biebrzy.
Zobacz więcej na temat:  1939 II wojna światowa III Rzesza II RP Władysław Raginis Bitwa pod Wizną

"Rozstrzelano ich na oczach dzieci". Świadkowie i historycy o rodzinie Ulmów [POSŁUCHAJ]

–  Wiedzieli dobrze, co jest za przechowywanie Żydów. Że jest śmierć – wspominał w Polskim Radiu Roman Kluz, krewny rodziny Ulmów. Rodziny, która – zamordowana w 1944 roku przez niemieckich żandarmów za ukrywanie żydowskich sąsiadów – 10 września 2023 roku została  beatyfikowana w rodzinnej wsi, w Markowej na Podkarpaciu.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa beatyfikacja Ulmowie Żydzi zbrodnie wojenne

Terezin w Czechach. Niemieccy naziści zamienili całe miasto w getto żydowskie

Niemcy utworzyli w Auschwitz-Birkenau podobóz dla Żydów deportowanych z getta w Terezinie w Protektoracie Czech i Moraw. 9 września 1943 roku osadzili w nim 5 tysięcy Żydów. W sumie trafiło tam ponad 17 tysięcy. W komorach gazowych zamordowano około 7 tysięcy osób. 
Zobacz więcej na temat:  Auschwitz II wojna światowa Czechy Holokaust nazizm zbrodnie wojenne niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne

Misja w Berlinie 1940. Dziwna próba powstrzymania Niemców

Gdy niemiecka okupacja ziem polskich zbierała żniwo, Władysław Studnicki próbował osobiście przekonać przywódców III Rzeszy do zmiany brutalnej polityki. Dlatego na początku 1940 roku udał się z misją do Berlina. Tym kontrowersyjnym publicystą z jednej strony kierowała troska o los rodaków, z drugiej jednak: zadziwiająco naiwna wiara w polsko-niemiecki sojusz.
Zobacz więcej na temat:  Władysław Studnicki III Rzesza Berlin zbrodnie wojenne II wojna światowa nazizm