Polskie Radio
Section05

Dwudziestolecie międzywojenne

Paweł Hertz. "Jego twórczość przenosi czytelnika w świat wykreowany przez pisarza"

‒ Był jedną z najbarwniejszych i najważniejszych postaci kultury polskiej XX wieku. Żył w okresie trudnym dla polskiego słowa i polskiej pamięci. Dla literatury i pamięci narodowej zrobił niewypowiedzianie wiele. Jego ogrom dokonań w dziedzinie poezji, prozy, tłumaczeń i edytorstwa zadziwia. Był człowiekiem wielkiej wiedzy i wielu talentów ‒ mówił pisarz i krytyk literacki Wojciech Karpiński na antenie Polskiego Radia.
Zobacz więcej na temat:  Paweł Hertz Jarosław Iwaszkiewicz Wojciech Karpiński literatura literatura polska poezja Jan Lechoń Antoni Słonimski

Historia matury i jej początki sprzed dwóch stuleci

- Pierwsza matura miała miejsce w 1789 roku, wprowadzona przez barona Karla von Zedlitza – mówił w Polskim Radiu historyk Łukasz Przybyłek. Jak przypomniał, był to czas, kiedy Prusy wprowadziły edukację powszechną i, właśnie, egzamin maturalny. – W Polsce pierwszą maturę zdawano w Księstwie Warszawskim, w szkołach departamentowych w 1812 roku – dodawał.
Zobacz więcej na temat:  matura matura z języka polskiego edukacja II RP szkoła młodzież

Marian Zdziechowski. "Filozof rozpaczy", który zapowiadał koniec świata

–  Był znanym wilnianinem, fantastycznym intelektualistą, chodziłem na jego wykłady jak na delicje. A Piłsudski zaproponował go nawet na prezydenta – opowiadał w archiwalnej radiowej audycji publicysta Stanisław Stomma, wspominając Mariana Zdziechowskiego. Co jeszcze wiemy o tym intrygującym profesorze z Wilna, którego Miłosz nazwał "filozofem rozpaczy"?
Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski filozofia religia chrześcijaństwo literatura Czesław Miłosz

Sprawa Rity Gorgonowej. Najgłośniejszy proces II RP

29 kwietnia 1933 roku Sąd Okręgowy w Krakowie skazał guwernantkę Ritę Gorgonową na osiem lat więzienia. Kobieta została uznana winną zamordowania siedemnastoletniej Elżbiety Zarembianki, córki lwowskiego architekta Henryka Zaremby w nocy z 30 na 31 grudnia 1932 roku. Był to jeden z najgłośniejszych procesów w II RP. 
Zobacz więcej na temat:  II RP II Rzeczpospolita II wojna światowa kara śmierci historia Polski śmierć

Stefania Grodzieńska – pierwsza dama humoru. Posłuchaj!

– Szczerze mówiąc, to ja piszę o sobie. Te wszystkie kretynki i idiotki w felietonach to ja. Kobieta, która ma męski umysł, przestaje być kobietą. Wystarczy, że spojrzę w lustro, by mieć pomysł na felieton – mówiła Stefania Grodzieńska w wywiadzie dla Polskiego Radia z 1988 roku. Artystka zmarła 15 lat temu.
Zobacz więcej na temat:  satyra PRL radio HISTORIA historia Polski aktor aktorstwo kabaret TEATR II Rzeczpospolita Jerzy Jurandot

O kulcie Marszałka Józefa Piłsudskiego opowiadają prof. Marcin Kula i prof. Jolanta Żyndul

7 kwietnia przypada 88 rocznica uchwalenia przez sejm ustawy  "O ochronie imienia Józefa Piłsudskiego, pierwszego Marszałka Polski", a 12 maja przypadają 99 rocznica wybuchu Zamachu Majowego oraz 90 rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego. O autorytarnych rządach Marszalka  i jego następców oraz kulcie jego osoby mówili profesor Marcin Kula i profesor Jolanta Żyndul
Zobacz więcej na temat:  Grzegorz Kalinowski II RP rozwój

Inwestycje II RP. Jak wyglądała modernizacja Polski międzywojennej?

Modernizacja Polski przedwojennej obejmowała jednoczesną odbudowę państwa po zniszczeniach wojennych, próbę sklejania w jedną całość trzech zaborów i dogonienia zasobniejszego świata. - Wydaje się, że pokolenie, któremu przyszło odbudowywać państwo równocześnie było nastawione na naprawę wielu funkcji przejętych po państwach zaborczych - uważa prof. Rafała Matyja.
Zobacz więcej na temat:  Grzegorz Kalinowski II RP rozwój

Kryzysy dwudziestolecia międzywojennego

Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce często bywa romantyzowane – jako czas odbudowy państwowości, wielkich nazwisk i spektakularnych zwycięstw. Ale rzeczywistość była znacznie bardziej brutalna. Wojna z bolszewikami, pucze, zamachy stanu, wielki głód na Kresach, hiperinflacja, upadki rządów, rozczarowujący sojusznicy i nadciągający cień kolejnej wojny – to tylko niektóre z wyzwań, z jakimi musiała mierzyć się II Rzeczpospolita. W najnowszym odcinku prof. Antoni Dudek rozmawia z dr. Andrzejem Krajewskim, historykiem i publicystą, autorem książki „Rzeczpospolita kryzysowa. Dwadzieścia lat spaceru po linie”.
Zobacz więcej na temat:  Antoni Dudek historia Polski podcast II RP Andrzej Krajewski Rzeczypospolite