Polskie Radio
Section05

historia Polski

Kryzysy dwudziestolecia międzywojennego

Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce często bywa romantyzowane – jako czas odbudowy państwowości, wielkich nazwisk i spektakularnych zwycięstw. Ale rzeczywistość była znacznie bardziej brutalna. Wojna z bolszewikami, pucze, zamachy stanu, wielki głód na Kresach, hiperinflacja, upadki rządów, rozczarowujący sojusznicy i nadciągający cień kolejnej wojny – to tylko niektóre z wyzwań, z jakimi musiała mierzyć się II Rzeczpospolita. W najnowszym odcinku prof. Antoni Dudek rozmawia z dr. Andrzejem Krajewskim, historykiem i publicystą, autorem książki „Rzeczpospolita kryzysowa. Dwadzieścia lat spaceru po linie”.
Zobacz więcej na temat:  Dwudziestolecie międzywojenne Antoni Dudek podcast II RP Andrzej Krajewski Rzeczypospolite

Z Małopolski na Mazowsze. O tym, jak Warszawa stała się stolicą Polski

18 marca 1596 roku król Polski Zygmunt III Waza zadecydował o przeniesieniu stolicy z Krakowa do Warszawy. Ponieważ postanowienie władcy nie zostało poparte żadnym aktem prawnym, przez kolejne stulecia małopolska aglomeracja wciąż pozostawała jednak oficjalnym miastem stołecznym Rzeczpospolitej. Warszawa natomiast była określana mianem "Miasta Rezydencjonalnego Jego Królewskiej Mości". 
Zobacz więcej na temat:  król Warszawa Kraków królowie Polski

Antoni Lange. Zapomniany poeta i wielbiciel Dalekiego Wschodu

17 marca 1929 roku w Warszawie zmarł Antoni Lange. Był twórcą wszechstronnym: pisał m.in. wiersze i eseje, a także zajmował się tłumaczeniami. W swoich utworach chętnie odwoływał się do religii i filozofii Orientu, pełnymi garściami czerpał również z wielu nurtów artystycznych. Jednym z jego najważniejszych dzieł jest powieść "Miranda", w której można znaleźć nawiązania do okultyzmu oraz literatury staroindyjskiej. 
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA poezja literatura Bolesław Leśmian KSIĄŻKA

"Cud nad Wisłą". Arcydzieło przedwojennej kinematografii patriotycznej

16 marca 1921 roku odbyła się premiera jednego z pierwszych polskich przebojów kinowych - "Cudu nad Wisłą" w reżyserii Ryszarda Bolesławskiego. Film ilustruje epizody wojny polsko-bolszewickiej, która toczyła się od 1919 do 1921 roku. Tytuł natomiast nawiązuje do rozegranej w sierpniu 1920 roku słynnej Bitwy Warszawskiej, nazywanej również "Cudem nad Wisłą".
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA FILM kino reżyser II Rzeczpospolita patriotyzm wojna 1920 bitwa warszawska

"To nadzwyczajne, szalone, ale genialne!". Prapremiera "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego

– To był wstrząs dla publiczności nie tylko krakowskiej, ale w ogóle polskiej. Po tej premierze teatr polski już nie był taki sam – mówił historyk teatru Rafał Węgrzyniak. 16 marca 1901 roku po raz pierwszy w historii wystawiono "Wesele" Wyspiańskiego.
Zobacz więcej na temat:  Stanisław Wyspiański Wesele HISTORIA TEATR premiera Kraków Teatr im. Juliusza Słowackiego Bronowice dramat literatura spektakl

Za pomoc Żydom zapłacili życiem. Rocznica zamordowania rodziny Baranków

82 lata temu, 15 marca 1943 roku, w Siedliskach w Małopolsce Niemcy wymordowali rodzinę Baranków i czterech ukrywanych przez nich Żydów. Ofiarami zbrodni byli mężczyźni z rodziny Godfridów z Miechowa - ojciec i synowie oraz rodzina polskich rolników: Łucja i Wincenty Barankowie, ich synowie Henryk i Tadeusz, a także teściowa Katarzyna Baranek.
Zobacz więcej na temat:  sprawiedliwi wśród narodów świata II wojna światowa Żydzi