Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

II RP

Ograbieni z przyszłości. Jak wyglądałaby Polska, gdyby nie II wojna światowa?

II wojna światowa musiała wybuchnąć. Dążyły do tego oba zbrodnicze totalitaryzmy – niemiecki nazizm i sowiecki komunizm. W wyniku konfliktu wśród licznych strat, które ponieśli Polacy, wliczyć trzeba jeszcze jedną – ograbienie z przyszłości, na którą pracowała II RP, a która nigdy się nie wydarzyła. Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa II Rzeczpospolita III Rzesza Niemcy nazizm zbrodnie wojenne Gdynia totalitaryzm

"Wojna jest, panowie, wyłazić z wody!". Posłuchaj wspomnień z 1 września 1939 roku

"Gdzie byłem, co robiłem w piątkowy poranek 1 września 1939 roku?". O tym szczególnym momencie – który okazał się punktem zwrotnym w dziejach świata, po którym już nie było tak samo – opowiadali przed laty przed mikrofonem Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa m.in. dziennikarze i artyści. Dużo w tych historiach codzienności i najzwyklejszych spraw. Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa wrzesień 1939 wspomnienie III Rzesza Niemcy

Słowacja. Trzeci najeźdźca II RP we wrześniu 1939 roku

1 września 1939 przez granicę polską wtargnęły nie tylko wojska niemieckie. Na południu kraju granicę przekroczyła licząca ponad 12 tysięcy żołnierzy armia słowacka. Zajęte przez nią terytorium było nieporównywalnie mniejsze niż tereny, które padły ofiarą III Rzeszy i ZSRR, ale słowacka okupacja części terenów II RP była faktem. Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Słowacja 1939 kampania wrześniowa Niemcy nazizm

Tajemnica śmierci ostatniego Marszałka przedwojennej Polski 

Mapa zbrodni. Zapraszają Grzegorz Kalinowski i Marcel Woźniak. Na Mapie Zbrodni nie tylko Warszawa, ale także Monte Carlo i Nicea oraz tajemnice pary, która miała rządzić Polską. Ją nazywano „Kleopatrą tamtych stron”. Marta Thomas-Zaleska była życiową partnerką Marszałka Śmigłego-Rydza. Zginęła w tajemniczych okolicznościach, których do dziś nie wyjaśniono. On Edward Śmigły-Rydz, był marszałkiem II RP. Pochowany w Warszawie w równie tajemniczych okolicznościach. O losach Marty i Edwarda opowiadają Marcel Woźniak i Grzegorz Kalinowski Zobacz więcej na temat:  przestępczość II wojna światowa

Kiedy życie staje się nie do zniesienia.

Ludzkie tragedie, próby samobójcze rozgrywały się w wielu sceneriach. W domach, na świeżym powietrzu, ale również desperaci na ostatnie akty swojego życia wybierali wnętrza lokali gastronomicznych.  Kawiarnie, cukiernie, dancingi czy restauracje były scenami ostatnich chwil życia młodych jak i starszych mieszkańców miast, miasteczek i wsi. Najczęściej przyczyną była bieda, brak możliwości utrzymania rodziny, ale także niechciane ciążę służących, zawody miłosne i choroby psychiczne. W międzywojennej Polsce targnięcie się na własne życie było plagą. W najnowszym odcinku Mapy zbrodni rozmawiają o tym Bartosz Paluszkiewicz i Grzegorz Kalinowski. Zobacz więcej na temat:  przestępczość samobójstwo

Jędrzej Moraczewski. Zawsze u boku Piłsudskiego

Rząd utworzony przez Jędrzeja Moraczewskiego działał niespełna dwa miesiące, ale podjął ważne decyzje dla niepodległego państwa polskiego. – Reformy socjalne, które sygnował gabinet Moraczewskiego były skuteczną szczepionką przeciwko bolszewikom – oceniał dr Mikołaj Mirowski na antenie Polskiego Radia w 2020 roku. Zobacz więcej na temat:  II Rzeczpospolita Dwudziestolecie międzywojenne Jędrzej Moraczewski Józef Piłsudski

Enigma. Jak Polacy przekazali aliantom tajemnicę nazistów

"Im więcej Polacy mówili o swoich maszynach, tym bardziej Knox gotów był słuchać. Miał powrócić do Londynu ze świadomością, że zapewne pierwszy raz w życiu spotkał kogoś dorównującego mu intelektem" – pisał Dermot Turing o wrażeniu Brytyjczyków z konferencji kryptologicznej w Pyrach, podczas której Polacy przekazali Brytyjczykom sekret złamania kodu Enigmy. Zobacz więcej na temat:  Enigma 1939 II wojna światowa II Rzeczpospolita Marian Rejewski

Polsko-sowiecki pakt o nieagresji i "nietykalności terytorium"

"Obie umawiające się strony stwierdzają, że wyrzekły się wojny jako narzędzia polityki narodowej we wzajemnych stosunkach. Zobowiązują się wzajemnie do powstrzymywania się od wszelkich działań agresywnych lub od napaści jedna na drugą, zarówno samodzielnie, jak i łącznie z innymi mocarstwami" – brzmiało porozumienie zawarte 25 lipca 1932 roku.  Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski Rosja II wojna światowa