Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

historia Polski

Niemieckie antyżydowskie prawo w Generalnym Gubernatorstwie

1 grudnia 1939 roku weszło w życie rozporządzenie generalnego gubernatora ziem polskich Hansa Franka nakazujące Żydom noszenie opasek z gwiazdą Dawida. Był to jeden z szeregu dekretów ukazujących haniebną i zbrodniczą politykę okupanta wobec polskiej ludności żydowskiej w czasie II wojny światowej. Zobacz więcej na temat:  HISTORIA II wojna światowa POLSKA III Rzesza niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne getto warszawskie represje

Tajna skrytka na Saskiej Kępie. Pod podłogą odkryto archiwum z czasów okupacji

Podczas remontu niezamieszkanego lokalu komunalnego w zabytkowej kamienicy na warszawskiej Saskiej Kępie robotnicy natrafili pod podłogą na konspiracyjną skrytkę. W środku znajdowały się dokumenty z okresu II wojny światowej – w tym materiały wytworzone w Komendzie Głównej Armii Krajowej. O odkryciu poinformował Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, a informacja natychmiast obiegła media. Zobacz więcej na temat:  społeczeństwo KULTURA Warszawa

Powstanie listopadowe 1830–1831: od Nocy Listopadowej do Wielkiej Emigracji

195 lat temu, w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku, w Warszawie wybuchło powstanie listopadowe – największy polski zryw niepodległościowy XIX wieku. Przez blisko jedenaście miesięcy około 140–150 tysięcy Polaków stanęło do walki z Imperium Rosyjskim – wówczas największą potęgą militarną Europy. Choć militarnie zakończyło się klęską, zaważyło na losach Królestwa Polskiego, doprowadziło do Wielkiej Emigracji i na trwałe ukształtowało polską pamięć historyczną. Zobacz więcej na temat:  powstanie listopadowe KULTURA

Ojciec niepodległości czy dyktator? Spór o Piłsudskiego

Kim naprawdę był Józef Piłsudski? Socjalistą, patriotą, dyktatorem? Co wpływało na polityczne decyzje, które podejmował? Czy dziś oceniamy go na podstawie historycznych faktów, czy mitów? O różnych obliczach marszałka w audycji "TurboHistoria" Krzysztof Grzybowski rozmawiał z prof. Mariuszem Wołosem, historykiem, sowietologiem i autorem książki "Józef Piłsudski. Rzecz o nieprzeciętności". Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski II Rzeczpospolita odzyskanie niepodległości przewrót majowy

"Dobra literatura jest sztuką pamięci". Paweł Huelle o życiu i pisaniu

Prozaik, poeta, dramatopisarz i krytyk literacki, znany przede wszystkim z powieści "Weiser Dawidek", zmarł 27 listopada 2023 roku w Gdańsku, mieście, z którym związany był przez całe życie i które było jednym z głównych tematów jego twórczości. Jako gość Polskiego Radia Paweł Huelle chętnie dzielił się ze słuchaczami refleksjami o literaturze i wspomnieniami ze swojego życia. Zapraszamy do wysłuchania rozmów z pisarzem. Zobacz więcej na temat:  Paweł Huelle literatura książki Gdańsk Żydzi Niemcy Kaszuby

Seria "Poczet Władców Polski". Nowa odsłona historii kraju w 42 tomach

To dzieło wprost monumentalne: monografie dla badaczy, zaangażowanych czytelników i nie tylko. Państwowy Instytut Wydawniczy zapowiedział, że do 2032 roku wyda wszystkie z 42 tomów biografii polskich władców. Wśród nich znaleźli się zarówno Ci bardzo znani, jak i mniej rozpoznawalne nazwiska. O szczegółach opowiedzieli w Dwójce doktor Łukasz Michalski, dyrektor PIW i Michał Karpowicz, redaktor. Zobacz więcej na temat:  władcy Polski Dwójka Wacław Holewiński Bolesław Chrobry KULTURA

Konrad Brandel. Fotograf, wynalazca, ojciec fotoreportażu

187 lat temu przyszedł na świat jeden z najwybitniejszych artystów historii polskiej i światowej fotografii. Konrad Brandel jako pierwszy człowiek wykonał zdjęcie z lecącego balonu, był prekursorem fotografii medycznej i twórcą słynnej panoramy Warszawy. W latach 80. XIX wieku wynalazł rewolucyjny aparat ręczny, dzięki któremu rozpowszechnił fotografię amatorską oraz uwiecznił sceny z życia codziennego mieszkańców Warszawy i innych miast. Zobacz więcej na temat:  HISTORIA fotografia aparat fotograficzny Warszawa zdjęcia wynalazcy

Wpis Jad Waszem o Polsce. "Zadziwiający brak wrażliwości"

Wpis Instytutu Jad Waszem sugerujący, że to Polska jest krajem, w którym wprowadzono obowiązek noszenia opasek z gwiazdą Dawida dla Żydów, zszokował opinię publiczną i wywołał reakcję polskich polityków i instytucji. - Zadziwiający jest ten brak wrażliwości, brak wyobraźni. Trzeba zadać pytanie: czy to jest celowe czy nie? - powiedział w Polskim Radiu 24 Marcin Terlik z portalu Onet.  Zobacz więcej na temat:  POLSKA Yad Vashem Żydzi

Yad Vashem koryguje kontrowersyjny wpis. Ostra reakcja Polski na błędne przedstawienie historii

Instytut Yad Vashem, jedna z najważniejszych światowych instytucji zajmujących się dokumentowaniem historii Zagłady, znalazł się w centrum międzynarodowej dyskusji po publikacji wpisu w mediach społecznościowych, który – zdaniem polskich władz i ekspertów – fałszował i zniekształcał kontekst historyczny II wojny światowej. Sprawa wywołała natychmiastową reakcję strony polskiej, doprowadzając do oficjalnej korekty wpisu. Zobacz więcej na temat:  Yad Vashem Żydzi II wojna światowa Ministerstwo Spraw Zagranicznych okupacja niemiecka

Jaremianka. Artystka, która "sama była awangardą"

- Była na pewno kobietą wyzwoloną. Ubierała się szokująco, chodziła w spodniach, uwielbiała ekscentryczne kapelusze i z dość dużą swobodą traktowała mężczyzn - tak o wyjątkowej artystce, rzeźbiarce, malarce i działaczce społecznej mówiła Magdalena Merta, prowadząca radiową audycję "Polki". Dziś wspominamy 117. rocznicę urodzin Marii Jaremy, zwanej Jaremianką. Zobacz więcej na temat:  HISTORIA malarstwo rzeźba TEATR SZTUKA II RP PRL Xawery Dunikowski

"Nie umiałem czytać ani pisać, a już znałem nuty"

23 listopada 2025 roku wspominamy 92. rocznicę urodzin Krzysztofa Pendereckiego - kompozytora, dyrygenta, pedagoga, jednego z najbardziej cenionych na całym świecie twórców muzyki. Ten "wielki odkrywca dźwięków" zmarł w 2020 roku. Pozostały po nim dzieła, które zmieniały myślenie o muzyce zarówno w XX, jak i w XXI wieku. Zobacz więcej na temat:  KULTURA Krzysztof Penderecki MUZYKA muzyka współczesna kompozytor kompozycja komponowanie dyrygent awangarda religia opera Dębica Kraków Elżbieta Penderecka Aleksander Laskowski Joanna Wnuk-Nazarowa Lech Wałęsa Jan Paweł II Stefan Wyszyński Grudzień 1970 Stocznia Gdańska II wojna światowa Artur Malawski Stanisław Wiechowicz Dwudziestolecie międzywojenne PRL II Rzeczpospolita