Polskie Radio
Section05

NAUKA

Lina Bögli jak Phileas Fogg. Podróż, która zaczęła się pod Krakowem

- Jak to często się zdarza w przypadku takich przedsięwzięć, stała za tym nieszczęśliwa miłość. Lina Bögli zakochała się w Polaku, oficerze wojska austriackiego. Była to miłość odwzajemniona, ale żeby mógł odbyć się ślub, oficer musiał zapłacić bardzo dużą sumę pieniędzy. Nie było go na to stać. Lina Bögli postanowiła wtedy, że wyruszy w podróż dookoła świata - mówiła w Jedynce prof. Hanna Krajewska, dyrektor Archiwum PAN.
Zobacz więcej na temat:  podróże Polska Akademia Nauk Katarzyna Jankowska Szwajcaria

Kim byli i skąd się wzięli Awarowie? "Najszybsza wielka migracja w dziejach świata"

W połowie VI w. n.e. Awarowie utworzyli imperium, które przetrwało ponad 200 lat w Kotlinie Panońskiej i zagrażało cesarstwu bizantyjskiemu. Mimo wielu naukowych debat ich pierwotna ojczyzna i pochodzenie pozostawały niepewne. Dzięki badaniom DNA udało się rozwikłać część tej zagadki.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA DNA archeologia średniowiecze Konstantynopol Węgry Mongolia Kazachstan odkrycia i ciekawostki

Ewa Mańkiewicz-Cudny: wojna odcisnęła piętno na moim dzieciństwie

- Urodziłam się, jak trwała jeszcze wojna. Odcisnęło to piętno na moim dzieciństwie. Zamiast biegać i krzyczeć, wolałam skupić się na różnych poważnych sprawach. W wieku 5 lat umiałam już czytać, miałam też niezłą pamięć. W związku z tym kilometrami mówiłam wiersze, ale jednocześnie zamęczałam swoje dwie starsze siostry, żeby mi poczytały. Po dwukrotnym przeczytaniu na ogół już pamiętałam i poprawiałam je, gdy usiłowały coś skrócić, opuścić - mówiła w Jedynce Ewa Mańkiewicz-Cudny, prezes Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT.
Zobacz więcej na temat:  Krzysztof Michalski technika

Polacy odkryli nieznany dotąd gatunek pasożyta, występujący... w nosie żubra

Historia żubrów pokazuje, jak łatwo doprowadzić do wyginięcia jakiegoś gatunku i jak wiele trzeba zrobić, by znów był w środowisku. Do powrotu żubra do środowiska przyczynili się polscy badacze, którzy ponad sto lat temu podjęli to wyzwanie, kiedy światowa populacja tych zwierząt, żyjących tylko w niewoli, liczyła ok. 50 osobników. Jakie znaczenie ma odkrycie nowego pasożyta w nosie żubrów? Dlaczego to jest ważne? 
Zobacz więcej na temat:  zwierzęta Dorota Truszczak żubr pasożyty

Fusy z kawy - ekologiczny surowiec do produkcji materiałów termoizolacyjnych

Szacuje się, że statystyczny Polak produkuje rocznie około trzech kilogramów fusów kawowych. Dr inż. Ewelina Kłosek-Wawrzyn z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie pracuje nad wykorzystaniem ich jako ekologicznego surowca. Surowiec ten miałby służyć do wytwarzania porowatych materiałów ceramicznych o właściwościach termoizolacyjnych. Cel jest taki, by wykorzystać je np. do budowania czy docieplania konstrukcji.
Zobacz więcej na temat:  kawa żubr ekologia Dorota Truszczak