Polskie Radio
Section05

ZSRR

Wielki talent nie uchronił go przed stalinowskim terrorem

"Dostrzegał to, czego inni nie dostrzegali, kiedy mówił, głos jego zadziwiał" - pisał o Izaaku Bablu jego przyjaciel Ilia Erenburg. Konstanty Paustowski po lekturze Bablowskiego "Króla" stwierdził: "wszystko, co ten człowiek napisze, nie będzie nigdy bezbarwne i mdłe". Ale wielki talent nie uchronił Izaaka Babla przed zbrodniczą machiną ZSRR. 
Zobacz więcej na temat:  Żydzi literatura Odessa Rosja wojna polsko-bolszewicka wojna 1920

Akcja "Burza" na Wołyniu. Wielu AK-owców trafiło na zesłanie

15 stycznia 1944 roku 27. Wołyńska Dywizja Piechoty rozpoczęła akcję "Burza" na Wołyniu. Akcja była pomyślana jako otwarta walka z Niemcami w momencie, gdy następował odwrót sił hitlerowskich. Rozpoczynała się na hasło radiowe bądź też na rozkaz terytorialnych dowódców Armii Krajowej, którzy uznali, że chwila dojrzała do podjęcia walki na tyłach cofającego się frontu niemieckiego.
Zobacz więcej na temat:  Armia Krajowa HISTORIA II wojna światowa Wołyń

"Tylko tak mogłam uratować męża". Sowieckie piekło i poeta

- Ona dokonała heroicznego i nieprawdopodobnego czynu: przeniesienia dzieła poety z najczarniejszych czasów stalinizmu do współczesności, do naszej pamięci - podkreślał w Polskim Radiu w 2016 r. Andrzej Mietkowski, opowiadając o "Wspomnieniach" żony Osipa Mandelsztama. 29 grudnia 2025 roku mija 45 lat od śmierci znakomitej pisarki Nadieżdy Mandelsztam. 
Zobacz więcej na temat:  Osip Mandelsztam Józef Stalin stalinizm komunizm literatura poezja Rosja Nadieżda Mandelsztam

Boże Narodzenie w ZSRS. Wzruszające wspomnienia Polaków

- Mama zaczęła "Lulajże, Jezuniu" i tak wszyscy śpiewaliśmy, a tata ciągle wychodził. Ja, mając te 12 lat, myślałam, że może po prezent jakiś dla nas, ale on chyba płakał. Mama też płakała, a ja zastanawiałam się "dlaczego?", przecież była cała miska kartofli - tak Wigilię Bożego Narodzenia na zesłaniu wspominała w audycji Polskiego Radia Sybiraczka, która jako dziecko spędziła pięć lat w głębi Rosji.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA historia Polski Syberia Związek Radziecki sowieckie obozy pracy magazyn 2022/2023

Broniewski miał mieszkać w Londynie. Do Polski wrócił dla ukochanej

W 1945 roku Władysław Broniewski, pomimo wielu obaw, powrócił z emigracji do Polski. Mało jednak brakowało, by resztę życia spędził poza ojczyzną. Do powrotu skłoniła go pewna informacja otrzymana kilka miesięcy wcześniej.
Zobacz więcej na temat:  Władysław Broniewski historia Polski historia Europy HISTORIA literatura książki poezja wiersze Lwów Warszawa Moskwa Jerozolima Palestyna Auschwitz miłość

Książka, która zdemaskowała sowieckie piekło

"Archipelag GUŁag". Ponad półtora tysiąca stron. Międzynarodowy bestseller. Ta książka była czymś w rodzaju ładunku dynamitu, którego wybuch wywołał zdumienie zarówno po komunistycznej stronie żelaznej kurtyny, jak i na Zachodzie. 11 grudnia wspominamy rocznicę urodzin jej autora - Aleksandra Sołżenicyna, wielkiego pisarza, laureata literackiego Nobla.  
Zobacz więcej na temat:  Aleksander Sołżenicyn gułag literatura komunizm stalinizm HISTORIA

"Zamach na papieża". Komu zależało na śmierci Jana Pawła II?

Próba zabójstwa Jana Pawła II przez Mehmeta Ali Ağcę to jedno z najgłośniejszych wydarzeń lat 80. XX wieku. Wiele okoliczności i szczegółów sprawy do dziś pozostało zagadką. Tajemnice zainspirowały Władysława Pasikowskiego do wyprodukowania filmu "Zamach na papieża" z Bogusławem Lindą w głównej roli.
Zobacz więcej na temat:  zamach Watykan Jan Paweł II Kościół chrześcijaństwo Ali Agca terroryzm Władysław Pasikowski Bogusław Linda KGB Bułgaria Włochy Rzym

Układ białowieski. Oficjalny koniec Związku Sowieckiego

34 lata temu przywódcy Rosji, Ukrainy i Białorusi poinformowali świat, że Związek Sowiecki jako podmiot prawa międzynarodowego przestał istnieć. W miejsce imperium powołano do życia Wspólnotę Niepodległych Państw, organizację zrzeszającą większość byłych republik związkowych. 
Zobacz więcej na temat:  Związek Radziecki Związek Sowiecki Rosja Ukraina Białoruś Leonid Krawczuk Michaił Gorbaczow Borys Jelcyn Stanisław Szuszkiewicz