Polskie Radio
Section05

Żydzi

Operacja "Dożynki". Niemcy mordują 42 tys. Żydów

- Z głośników od rana rozbrzmiewały melodie walców Straussa, która zagłuszała nieustanny terkot karabinów maszynowych i krzyki konających - wspominał na antenie Polskiego Radia były więzień obozu koncentracyjnego na Majdanku. Była to największa jednostkowa eksterminacja dokonana w historii niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Majdanek Niemcy niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne nazizm III Rzesza Holokaust

PREMIUM Prof. Stola: "Współczucie przychodzi dopiero później"

Zanim pojawi się współczucie – jest reakcja ciała. A ta bywa często daleka od tego, czego byśmy od siebie oczekiwali. Prof. Dariusz Stola, historyk z Instytutu Studiów Politycznych PAN i były dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, w rozmowie z portalem PolskieRadio24.pl tłumaczy, dlaczego zachowania ludzi w obliczu okrucieństwa są tak złożone i opowiada o niełatwej polsko-żydowskiej przeszłości, której skutki odczuwamy do dziś. 
Zobacz więcej na temat:  POLSKA antysemityzm II wojna światowa Izrael

Synagoga Wielka w Katowicach. Zabytek zniszczony przez Niemców

12 października 1900 roku odbyło się uroczyste otwarcie Synagogi Wielkiej w Katowicach. Przed II wojną światową była to największa bożnica w mieście, mogąca pomieścić ponad tysiąc wiernych i przykuwającą uwagę swoją zdobioną kopułą i wielkimi neogotyckimi oknami. Świątynia nie dotrwała do naszych czasów - została spalona przez Niemców na początku września 1939 roku.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA historia Polski Katowice zabytki śląskie II wojna światowa

Chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi ocalili starożytne skarby

W pierwszej połowie XII wieku arcybiskup Rajmund I założył w Toledo ośrodek przekładowy, w którym chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi tłumaczyli z języka arabskiego m.in. antyczne dzieła. W Międzynarodowym Dniu Tłumacza warto przypomnieć to jedno z miejsc, dzięki któremu Europa uzyskała dostęp do skarbnicy dawnej wiedzy.  
Zobacz więcej na temat:  średniowiecze starożytność filozofia literatura Hiszpania tłumaczenie islam chrześcijaństwo

"Biblio, ojczyzno moja". Roman Brandstaetter i Księga

- Godziły się w nim dwie natury, wywodzące się z dwóch różnych kultur: stara kultura żydowska i tradycja grecko-rzymska, polska, franciszkańska – mówiła w 2001 roku Teresa Kalińska w audycji Polskiego Radia poświęconej Romanowi Brandstaetterowi. 28 września mija 38. rocznica śmierci tego znakomitego poety i tłumacza, autora monumentalnej powieści "Jezus z Nazaretu".
Zobacz więcej na temat:  Roman Brandstaetter Biblia literatura poezja II wojna światowa Dwudziestolecie międzywojenne chrześcijaństwo

Słowo "Żegota" oznaczało życie dla skazanych na Zagładę

27 września 1942 roku powstał Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom. Założono go z inicjatywy Zofii Kossak-Szczuckiej, znanej pisarki, współzałożycielki konspiracyjnego Frontu Odrodzenia Polski. Członkowie "Żegoty" zostali upamiętnieni w Izraelu zasadzeniem drzewka w Alei Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w Instytucie Pamięci Yad Vashem w Jerozolimie.
Zobacz więcej na temat:  Europa getto warszawskie II wojna światowa Irena Sendlerowa Jerozolima Władysław Bartoszewski

Wielka Synagoga na Tłomackiem. Jedyna taka świątynia w przedwojennej Warszawie

Była jedyną tak monumentalną synagogą w Warszawie i wyróżniała się spośród innych żydowskich miejsc kultu, często schowanych w głębi podwórek lub w mieszkaniach. Synagoga została zniszczona przez zaślepionych antysemityzmem Niemców po stłumieniu powstania w getcie warszawskim. 26 września 1878 roku otwarto Wielką Synagogę na Tłomackiem.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Warszawa utracona stolica

"Rozstrzelano ich na oczach dzieci". Świadkowie i historycy o rodzinie Ulmów [POSŁUCHAJ]

–  Wiedzieli dobrze, co jest za przechowywanie Żydów. Że jest śmierć – wspominał w Polskim Radiu Roman Kluz, krewny rodziny Ulmów. Rodziny, która – zamordowana w 1944 roku przez niemieckich żandarmów za ukrywanie żydowskich sąsiadów – 10 września 2023 roku została  beatyfikowana w rodzinnej wsi, w Markowej na Podkarpaciu.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa beatyfikacja Ulmowie Niemcy zbrodnie wojenne