Henri-Frédéric Amiel. Dziennik intymny na 17 tysiącach stron – Jest tu pewien rudy kotek znaleziony na schodach. I dyskusje filozoficzne. I zapis wielkiego zwątpienia – mówił w Polskim Radiu w 1998 roku Tomasz Burek o zapiskach dziennikowych Amiela. Ogromny diariusz tego żyjącego w XIX wieku w Szwajcarii francuskojęzycznego pisarza to dzieło szczególne. Zobacz więcej na temat: literatura Szwajcaria Genewa dziennik psychologia romantyzm
José Ortega y Gasset. Filozof w czasie "buntu mas" – Należy do klasyków krytyki kultury masowej. Bardzo trafnie pokazał jej cechy – podkreślała w Polskim Radiu kulturoznawczyni Małgorzata Szpakowska, opowiadając o poglądach José Ortegi y Gasseta. Dzisiaj mija 142. rocznica urodzin tego znanego hiszpańskiego filozofia i eseisty, autora m.in. "Buntu mas". Zobacz więcej na temat: Europa Hiszpania literatura eseistyka socjologia kultura masowa
Sztuka życia według Sokratesa Bezbożnik, brzydal, brudas, obdartus, nieudacznik i gorszyciel. A może niedogmatyczny mędrzec, wzorzec prawości i niezależności, dzielny żołnierz, archetyp filozofa? Postaci i myśli Sokratesa poświęciliśmy kolejny "Rachunek myśli". Zobacz więcej na temat: Sokrates Michał Nowak
Rabindranath Tagore. Noblista z Indii, autor dwóch hymnów narodowych, mędrzec Był pisarzem, malarzem i kompozytorem, pierwszym noblistą z Azji, twórcą wszechstronnym i oryginalnym, dla wielu – mistrzem, wschodnim guru. 7 maja mija 164. rocznica urodzin Rabindranatha Tagore’a. Zobacz więcej na temat: Indie literatura poezja Wielka Brytania
Marian Zdziechowski. "Filozof rozpaczy", który zapowiadał koniec świata – Był znanym wilnianinem, fantastycznym intelektualistą, chodziłem na jego wykłady jak na delicje. A Piłsudski zaproponował go nawet na prezydenta – opowiadał w archiwalnej radiowej audycji publicysta Stanisław Stomma, wspominając Mariana Zdziechowskiego. Co jeszcze wiemy o tym intrygującym profesorze z Wilna, którego Miłosz nazwał "filozofem rozpaczy"? Zobacz więcej na temat: Dwudziestolecie międzywojenne Józef Piłsudski religia chrześcijaństwo literatura Czesław Miłosz
Jacques Maritain. Uczeń św. Tomasza, mistrz papieża, idol Miłosza Paweł VI, uczeń i przyjaciel Maritaina, chciał go podobno uczynić świeckim kardynałem. Swego czasu francuski myśliciel należał do intelektualnej czołówki nie tylko zachodniego świata. U nas stał się patronem jednego z najważniejszych katolickich ruchów kulturalnych w Polsce. Zobacz więcej na temat: chrześcijaństwo katolicyzm Czesław Miłosz religia Paryż Francja
Roberto Bolaño. "Jako pisarz był jednocześnie zabawny i przerażający" – "Dzicy detektywi" jest książką idealną. Łączy w sobie i cechy kontestacji, i dobrej literatury – mówiła w Polskim Radiu Mercedes Monmany, hiszpańska krytyczka literacka, o najsłynniejszej powieści Roberta Bolaño. 28 kwietnia 2025 roku ten chilijski, przedwcześnie zmarły pisarz skończyłby 72 lata. Zobacz więcej na temat: Chile Ameryka Południowa literatura polityka Hiszpania psychologia HISTORIA
Wyprowadzone z tego, co boli. Opowieści o chorobie Doświadczenie choroby jako wybitnie jednostkowe, cielesne i intymne rzadko i zwykle niezręcznie podlega ujęzykowieniu. Ostatnio ukazały się książki, które znajdują jednak słowa z jednej strony wyrażające celnie obawy i cierpienia osób dotkniętych ciężką chorobą, z drugiej - jej społeczny wymiar, który również wyraża się poprzez język, sposoby określania chorego, procedur medycznych i etapów zapadania na zdrowiu i zdrowienia. Zobacz więcej na temat: Katarzyna Hagmajer-Kwiatek choroba
Wielkanoc - święta, które przynoszą nadzieję Wielkanoc to szczególny czas dla osób wierzących. To święto, które upamiętnia mękę i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Jaki wymiar ma dzisiaj w świecie zachodnim? Jakie znaczenie ten czas ma dla osób innych wyznań albo niewierzących? Zobacz więcej na temat: Dwójka Wielkanoc etyka religia KULTURA Monika Zając Wielki Tydzień Wielki Piątek Triduum Paschalne
Zdrada - ten sam mechanizm od czasów Judasza Wielki Czwartek to według tradycji biblijnej moment działania archetypu zdrajcy w kulturze Zachodu - Judasza. Sama zdrada jest czymś o wiele bardziej złowieszczym niż nielojalność czy obłuda. Jako spirala krzywdy i odwetu przypomina niekontrolowany przyrost komórek nowotworowych. Uderza w to, co najcenniejsze. Zobacz więcej na temat: zdrada Michał Nowak Piotr Domeracki Dwójka Judasz
Dobro takie, jakim je widział Józef Tischner W cyklu "Wszystkie prawdy Józefa Tischnera" rozmawialiśmy o dobru w ujęciu księdza filozofa. Zobacz więcej na temat: Józef Tischner Wojciech Bonowicz Michał Nowak Dwójka
Zbigniew Mikołejko. Posłuchaj radiowych archiwalnych opowieści filozofia o religii i człowieku - Dzisiaj szczęście zaczyna być traktowane jako gotowy przedmiot, który da się nabyć za pieniądze, jak wiele innych rzeczy. To jest straszne. Szczęście nie jest pojmowane jako coś, co jest w człowieku, jako coś, co jest pewną postawą - mówił w audycji Polskiego Radia prof. Zbigniew Mikołejko. Ten znakomity filozof, historyk religii, eseista i poeta zmarł 15 kwietnia 2024 roku w wieku 72 lat. Zobacz więcej na temat: historia Polski Zbigniew Mikołejko
Czym jest postsekularyzm? Modernizację zwykło łączyć się z sekularyzacją. Od drugiej połowy XX wieku coraz wyraźniej widać jednak splot myślenia i życia społecznego z różnymi formami religijności, duchowości oraz mitu. Czy zatem żyjemy w epoce postsekularyzmu? Zobacz więcej na temat: Michał Nowak
Kto kieruje losami życia - my czy przypadek. Poszukiwania Władysława Tatarkiewicza - Na ile o losach człowieka decyduje on sam, jego natura, upodobania, zdolności, a na ile przypadek? To jest odwieczne pytanie. Nieraz myślałem, że o moich losach więcej decydował przypadek niż moje osobiste intencje – mówił prof. Władysław Tatarkiewicz w archiwalnym nagraniu Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: Władysław Tatarkiewicz etyka humanistyka
Kartezjusz. "Myślę, więc jestem", czyli manifestacja wolności Francuski filozof swoimi poglądami, które można streścić w słynnej maksymie "Myślę, więc jestem", dokonał rewolucji w sposobie myślenia Europejczyków. To od niego można liczyć dzieje nowożytnej filozofii. Zobacz więcej na temat: Francja Holandia Szwecja NAUKA
Żywioł życia i jego konsekwencje Życie może być przygodą, ciężarem, sposobnością, świętością, czy długiem. Przede wszystkim jest jednak żywiołem – przekonuje w swojej nowej książce pt. "Boga nie ma, jest życie" Piotr Augustyniak. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka
Perfekcjonizm - dążenie do doskonałości czy destrukcji? Jedni widzą w nim ideał, zasadę regulującą ludzkie działanie. Inni rodzaj dewiacji lub natręctwa uprzykrzającego życie. Pierwsi uważają, że zawsze jest świadomym wyborem. Drudzy - nieuświadomionym nakazem uwewnętrznionym w toku wychowania. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Jan Hartman
Michał Heller. "Ksiądz dla inteligencji" - Wzrastałem w podwójnej atmosferze: religijnej i przepojonej kultem do nauki, zwłaszcza nauk ścisłych. Często słyszałem z ust ojca zdanie, że "nie ma księży dla inteligencji, że kazania nie są do nich adresowane". We mnie to jakoś zakiełkowało – mówił w Polskim Radiu ks. prof. Michał Heller, światowej sławy kosmolog, fizyk, filozof i teolog. Zobacz więcej na temat: Michał Heller chrześcijaństwo religia fizyka astronomia