Kanały internetowe

Historia

Serwisy historyczne

Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Studio Reportażu Polskiego Radia

Orkiestra Polskiego Radia W Warszawie

Lektury Do Słuchania

Ramówka

Częstotliwości

Sklep

Szkolenia

Section05

II wojna światowa

Nagranie z procesu z 1950 roku! "Łupaszka" skazany na śmierć

Jesienią 1950 roku mjr Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka" i jego towarzysze broni, oskarżeni przez komunistów o współpracę z niemieckim okupantem i szpiegostwo na rzecz "anglosaskich imperialistów", zostali skazani na karę śmierci. Wyrok wykonano 8 lutego 1951 roku. W Archiwum Polskiego Radia zachowały się nagrania z ich pokazowego procesu. Zobacz więcej na temat: stalinizm procesy polityczne Żołnierze Wyklęci Armia Czerwona Niemcy zbrodnie sowieckie zbrodnie wojenne Armia Krajowa Wileńszczyzna komunizm

Żydzi z getta w Łodzi trafili do piekła Auschwitz

Łódzkie getto było jedynym na ziemiach polskich, które funkcjonowało prawie do końca niemieckiej okupacji. Mieszkający na jego terenie Żydzi byli zmuszani do niewolniczej pracy w fabrykach. Większość z nich nie doczekała końca II wojny światowej - zginęli w komorach gazowych w niemieckich nazistowskich obozach zagłady w Auschwitz i Kulmhof. Zobacz więcej na temat: historia Polski Żydzi nazizm Holokaust Auschwitz III Rzesza Łódź

"Walka między mądrością a głupotą odbywa się wewnątrz nas"

"Postępuj tak, abyś długo żył i dobrze ci się powodziło", głosi pierwsze przykazanie z "Podręcznika mądrości tego świata" ojca Józefa Marii Bocheńskiego. – Mądrość polega na tym, żeby żyć tak, aby życie w każdej chwili miało sens, a życie ma sens pod dwoma warunkami – pierwszy, jeśli człowiek do czegoś dąży, ma cel, a drugi – jeśli używasz chwili – mówił filozof w wywiadzie dla Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: Józef Maria Bocheński filozofia Uniwersytet Jagielloński Monte Cassino

Opowieść o zamordowanym w Charkowie poecie

– W obozie w Starobielsku poznałem Piwowara. Mam jeszcze na papierkach do zawijania papierosów napisane jego wiersze, które mi zadedykował i ofiarował w dzień imienin – opowiadał w archiwalnej radiowej audycji Józef Czapski. Dziś mija 117. rocznica urodzin Lecha Piwowara, awangardowego twórcy, ofiary zbrodni katyńskiej. Zobacz więcej na temat: zbrodnia katyńska awangarda Kraków poezja literatura Józef Czapski Starobielsk

ORP "Orzeł" - krótka i barwna historia okrętu podwodnego

7 lutego 1939 roku ORP "Orzeł" - okręt, którego niezwykłe dzieje do dziś rozpalają wyobraźnię pasjonatów historii - przybył do portu w Gdyni. Zobacz więcej na temat: marynarka wojenna II RP II Rzeczpospolita Gdynia infografika historia

"Anioł Śmierci" z Auschwitz, który uniknął kary

- Eksperymenty odbywały się codziennie. Doktor Mengele przychodził do baraku i palcem pokazywał, kto będzie ofiarą danego dnia - mówiła w Polskim Radiu jedna z bliźniaczek ocalałych z niemieckiego nazistowskiego obozu śmierci Auschwitz. Zobacz więcej na temat: Ameryka Południowa Argentyna Brazylia dzieci Auschwitz niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne Niemcy nazizm zbrodnie wojenne

Warszawa miała stać się małym niemieckim miastem

Niemcy mieli w planach całkowitą zmianę struktury miejskiej stolicy. Warszawa miała zamienić się nie do poznania, a założenia urbanistyczne "Nowego niemieckiego miasta Warszawa" - miały zostać zrealizowane według "Planu Pabsta". Zobacz więcej na temat: Warszawa historia Polski zbrodnie wojenne Adolf Hitler nazizm

NASZA ROZMOWA Niemieckie miasteczko Warszawa - to zakładał Plan Pabsta

Zaprezentowany Hansowi Frankowi 6 lutego 1940 roku projekt przebudowy stolicy zakładał zredukowanie jej do węzła kolejowego. Kwitnące niegdyś miasto miało zostać wyludnione i przekształcone w niemieckie miasteczko. O założeniach nazistowskich planów przebudowy polskiej stolicy rozmawiamy z Ewą Perlińską-Kobierzyńską z Muzeum Warszawy. Zobacz więcej na temat: Warszawa okupacja niemiecka miasto

Ona była prawdziwą królową gambitów. "Byłyśmy pionierkami"

Długo musiała walczyć o pozycję i uznanie w zdominowanym przez mężczyzn świecie zawodowych szachów, i to nawet wtedy, gdy jako wielokrotna szachowa mistrzyni Polski brała udział w eliminacjach do mistrzostw świata. W ostatnim wywiadzie mówiła o sobie i swoich koleżankach: "byłyśmy pionierkami polskich szachów kobiecych". Zobacz więcej na temat: szachy PRL Lwów literatura olimpiada

Łączniczka "Parasola" wspomina Powstanie Warszawskie

Dziesięć lat temu, 5 lutego 2016 roku, zmarła Maria Stypułkowska-Chojecka "Kama" - łączniczka batalionu "Parasol" Armii Krajowej, uczestniczka Powstania Warszawskiego i akcji wykonania wyroku na "kata Warszawy" Franza Kutscherę. O swoich bojowych doświadczeniach wielokrotnie opowiadała przed mikrofonem Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: Maria Stypułkowska-Chojecka Powstanie Warszawskie Armia Krajowa Franz Kutschera Niemcy nazizm zbrodnie wojenne

Kurier, który szmuglował przez Tatry Rydza-Śmigłego

Przez dwa lata przerzucał przez granicę dokumenty, broń, pieniądze i przede wszystkim ludzi. Trasę między Budapesztem i Chochołowem znał jak własną kieszeń. Stanisław Frączysty, urodzony dokładnie 109 lat temu, górskim szlakiem do okupowanej ojczyzny przeprowadził nawet marszałka Polski. Zobacz więcej na temat: Stanisław Frączysty Edward Rydz-Śmigły Chochołów Tatry góry

TYLKO U NAS Polskie obozy pracy po 1945. "Najmroczniejszy okres Polski"

Po II wojnie światowej tereny Śląska były traktowane jako gorsze. Powstawały tam obozy pracy, gdzie dochodziło do tortur, poniżania, a nawet zabójstw. - Żyjemy bardzo blisko najmroczniejszego okresu w polskiej państwowości - powiedział w Polskim Radiu 24 Marek Łuszczyna, pisarz. Zobacz więcej na temat: PRL Śląsk KSIĄŻKA historia Polski

"Wygrać jest łatwo, trudno jest przegrać". Miał być prawnikiem, został mistrzem szachowym

Talent do gry w szachy łączył z zamiłowaniem do aforyzmów. Mawiał: "wygrać jest łatwo, trudno jest przegrać" i dodawał, że "zdarzają się nieudane zwycięstwa i wielkie przegrane". Jako jeden z największych szachowych mistrzów w przedwojennej Polsce na pewno wiedział, co mówi. Zobacz więcej na temat: szachy Żydzi Francja olimpiada Rosja Austria I wojna światowa Dwudziestolecie międzywojenne

Operacja "Unthinkable". Jak Churchill próbował naprawić błędy Jałty

Wiosną 1945 roku na polecenie samego Winstona Churchilla brytyjscy sztabowcy opracowali plan prewencyjnego ataku na Związek Sowiecki. Czy rzeczywiście operacja "Unthinkable" była nie do pomyślenia? Zobacz więcej na temat: Winston Churchill Związek Sowiecki Związek Radziecki Wielka Brytania 1945 Jałta konferencja jałtańska

Makabryczne następstwo Akcji Kutschera

Akcja likwidacji Dowódcy SS i Policji dystryktu warszawskiego przez Polskie Państwo Podziemne znalazła swój upiorny epilog trzy dni później, 4 lutego 1944 roku. Pogrzeb zbrodniarza odpowiedzialnego za terror na ulicach okupowanej stolicy Polski łączył się bowiem z ceremonią zaślubin martwego SS-mana. Zobacz więcej na temat: Franz Kutschera okupacja niemiecka Warszawa nazizm zbrodnie wojenne Armia Krajowa Polskie Państwo Podziemne

Powrót polskich insygniów koronacyjnych na Wawel

3 lutego 1959 roku z Kanady wróciły do kraju skarby narodowe wywiezione z Polski we wrześniu 1939 roku, m.in. miecz koronacyjny królów Polski - Szczerbiec, insygnia koronacyjne i "Kronika polska" Galla Anonima. Zobacz więcej na temat: PRL historia Polski zbrodnie wojenne Wawel

"Życie Kola" - opowieść o kresowiaku z Pokucia

Losy bohatera komiksu Jakuba Jaskółowskiego splatają się z dziejami setek tysięcy ludzi, którzy żyli na wschodnich terenach przedwojennej Polski i opuścili je po 1945 roku. Zobacz więcej na temat: komiks Kresy historia Polski

Witold Łokuciewski. Ostatni dowódca Dywizjonu 303

2 lutego 1917 urodził się Witold Łokuciewski ps. Tolo, pilot i ostatni dowódca legendarnego polskiego Dywizjonu 303. Brał udział w wojnie obronnej 1939 roku i w bitwie o Anglię w 1940, zyskując miano asa myśliwskiego. Zobacz więcej na temat: Bitwa o Anglię lotnictwo dywizjon 303