Mieli walczyć ze Stalinem, zamiast tego trafili pod Narwik 15 stycznia 1940 roku na odprawie u Naczelnego Wodza zapadła decyzja o powołaniu do życia Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich. Na czele jednostki stanął gen. Zygmunt Bohusz-Szyszko. Zobacz więcej na temat: Zygmunt Szyszko-Bohusz Narwik
Akcja "Burza" na Wołyniu. Wielu AK-owców trafiło na zesłanie 15 stycznia 1944 roku 27. Wołyńska Dywizja Piechoty rozpoczęła akcję "Burza" na Wołyniu. Akcja była pomyślana jako otwarta walka z Niemcami w momencie, gdy następował odwrót sił hitlerowskich. Rozpoczynała się na hasło radiowe bądź też na rozkaz terytorialnych dowódców Armii Krajowej, którzy uznali, że chwila dojrzała do podjęcia walki na tyłach cofającego się frontu niemieckiego. Zobacz więcej na temat: Armia Krajowa HISTORIA Wołyń ZSRR
Gen. Stefan Bałuk. Cichociemny z aparatem - Selekcja do cichociemnych była szalenie surowa. Kryteria były psychofizyczne. Mówiąc uczciwie, o tym, że znalazłem się w tej formacji, zadecydowało moje hobby, fotografia - wspominał tuż przed swoją śmiercią gen. Stefan Bałuk w rozmowie z Hanną Marią Gizą w audycji "Notatnik Dwójki". Zobacz więcej na temat: Cichociemni HISTORIA Powstanie Warszawskie Stanisław Janowski
"Będziemy walczyć o przywrócenie Polsce jej ziem wschodnich". Stosunek NSZ do ZSRR 15 stycznia 1944 roku komendant główny Narodowych Sił Zbrojnych płk Tadeusz Kurcyusz ps. Żegota wydał rozkaz, w którym poinformował swoich żołnierzy, że wkraczające na terytorium Polski wojska sowieckie mają być traktowane jako wrogie. Zobacz więcej na temat: HISTORIA historia Polski PRL Armia Czerwona 1944 historia Europy Narodowe Siły Zbrojne
Generał Nikodem Sulik. "Tata Ryś" z Armii Andersa - Generał Nikodem Sulik przeszedł do historii jako dowódca legendarnej 5 Kresowej Dywizji Piechoty, krwawo i skutecznie walczącej na froncie włoskim, zwłaszcza pod Monte Cassino. Ale piękną żołnierską kartę swej biografii zapisał już znacznie wcześniej - mówił w audycji Polskiego Radia historyk dr Janusz Osica. Zobacz więcej na temat: historia Polski I wojna światowa armia Andersa Monte Cassino Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie Nikodem Sulik
Marianna Cel. Jedyna kobieta na szlaku "Hubala" Była wiejską dziewczyną, która wsławiła się jako łączniczka w oddziale legendarnego "Hubala". Jej późniejsze losy są owiane tajemnicą, a towarzysze broni wspominają ją jako żołnierkę, która dorównywała odwagą męskim kolegom. Zobacz więcej na temat: Henryk Dobrzański okupacja niemiecka Końskie
84 lata temu dokonano oblotu pierwszego seryjnie produkowanego śmigłowca Początek kariery helikopterów, choć ich prototypy pojawiły się już u progu XX wieku, wiąże się z II wojną światową. Zarówno Niemcy jak i alianci dostrzegli potencjał w pojazdach zdolnych wzbić się w powietrze i lądować bez pokaźnego pasa startowego. Maszyny pojawiły się na polu walki w drugiej fazie konfliktu. Zobacz więcej na temat: HISTORIA lotnictwo USA Niemcy
Antoni Zębik. Twórca powstańczej radiostacji "Błyskawica" - Decyzję o budowie "Błyskawicy" uważałem za swój obowiązek. Kiedy przez całą okupację hitlerowską zbierałem części na przyszłą radiostację, przyszło mi do głowy, że tylko ja dysponuję czymś takim, chyba jako jedyny w całej Generalnej Guberni - wspominał Antoni Zębik. Zobacz więcej na temat: Powstanie Warszawskie Niemcy nazizm III Rzesza Armia Krajowa Polskie Państwo Podziemne historia Polski
Jan Józef Szczepański. Pisanie jako poszukiwanie prawdy - Trwałość świadectwa literatury polega na tym, że jest ona wyniesiona na jakieś wyższe piętro uogólnienia. To jest swoista deformacja rzeczywistości, której celem jest znalezienie tej rzeczywistości sensu - mówił w jednej z radiowych gawęd Jan Józef Szczepański. 12 stycznia 2025 roku mija 107. rocznica urodzin tego znakomitego pisarza. Zobacz więcej na temat: Jan Józef Szczepański literatura eseistyka Kraków Jerzy Turowicz Joseph Conrad
84. rocznica likwidacji obozu cygańskiego w łódzkim getcie 12 stycznia 1942 roku Niemcy zakończyli likwidację tak zwanego obozu cygańskiego, który funkcjonował w obrębie getta w Łodzi. W ciągu trwającej tydzień akcji naziści wywieźli do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem ponad cztery tysiące Romów. Nie przeżył nikt. Wszyscy zostali zamordowani w mobilnych komorach gazowych. Zobacz więcej na temat: historia Polski historia Europy HISTORIA Romowie Niemcy nazizm niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne śmierć
Nazistowski program "eutanazji", czyli akcja T4 Na szczycie hierarchii czystości rasowej znajdowali się Aryjczycy – zmyślona rasa wysokich, smukłych i jasnowłosych ludzi z północnej Europy. Na przeciwnym biegunie usytuowano Żydów, Romów, homoseksualistów i osoby niepełnosprawne. Wyeliminowanie tych grup stało się zasadniczym elementem ideologii nazistów. Zobacz więcej na temat: Adolf Hitler Chełm Holokaust III Rzesza eutanazja nazizm Niemcy
"Wtedy nikt się w ten sposób skrzypcami nie posługiwał" - Ojciec zaplanował, że mój starszy brat Józef będzie wiolonczelistą i nim został. Ja byłam przeznaczona na skrzypaczkę i nikt się mnie nie pytał, czy ja tego chcę, czy nie – tak w audycji Polskiego Radia o wyborze swojej drogi życiowej opowiadała Wanda Wiłkomirska, jedna z najwybitniejszych polskich wirtuozek skrzypiec. Zobacz więcej na temat: HISTORIA historia Polski Wanda Wiłkomirska skrzypce II RP PRL stan wojenny filharmonia narodowa
Elżbieta Zawacka. "Byłam jedyną cichociemną" Kiedy wylądowała w Polsce, oczekujący byli zszokowani, że spadochroniarzem jest kobieta. Elżbieta Zawacka zaskakiwała przez całe życie: odwagą, energią i niezwykłą pogodą ducha. Zobacz więcej na temat: Armia Krajowa Cichociemni nazizm Niemcy
Mały sabotaż. "Chodziło o podniesienie nastrojów" – Na murach wypisywaliśmy kredą kotwicę, symbol Polski Walczącej oraz swastykę na szubienicy. Pojawiały się napisy: "Pawiak pomścimy", "Wawer", "Deutschland kaputt" – wspominał Ryszard Górecki, jeden z uczestników małego sabotażu na antenie Polskiego Radia w 1991 roku. Zobacz więcej na temat: Polskie Państwo Podziemne Armia Krajowa Szare Szeregi Aleksander Kamiński
"Chciałem, aby każdy mój film był inny". Radiowe wspomnienia Janusza Majewskiego – Zawsze pociągało mnie to, co można było opowiedzieć z jakimś dodatkiem humoru, ale starałem się nie zeskorupieć w jakimś gatunku, nie stać się zaszufladkowanym specjalistą od komedii czy dramatu – opowiadał w jednej z archiwalnych audycji Polskiego Radia Janusz Majewski. Znakomity reżyser filmowy i scenarzysta, autor m.in. "Zaklętych rewirów", "C.K. Dezerterów", zmarł 10 stycznia 2024 roku. Zobacz więcej na temat: Janusz Majewski film polski Lwów PRL literatura reżyser wspomnienie kino
Władysław Studnicki. Czołowy germanofil II RP Publicysta uważał, że sojusz Rzeczypospolitej i Niemiec jest jedynym gwarantem polskiej niepodległości. Swojego stanowiska nie zmienił nawet w obliczu tragedii niemieckiej okupacji podczas II wojny światowej. Zobacz więcej na temat: I wojna światowa Stanisław Cat-Mackiewicz Władysław Studnicki Niemcy nazizm
Jerzy Różycki. Kryptolog, który pomógł złamać kod Enigmy 9 stycznia 1942 roku w katastrofie statku zginął Jerzy Różycki. Znajdował się w gronie polskich kryptologów, którzy rozpracowywali Enigmę. Jego życie i śmierć były niemal równie tajemnicze, jak zagadka niemieckiej maszyny szyfrującej. Zobacz więcej na temat: Enigma Henryk Zygalski Jerzy Różycki Niemcy Baleary Algieria HISTORIA
Władysław Jasiński. Twórca legendarnych Jędrusiów - Nie mieliśmy rodzin, nie mieliśmy domów, pozornie byliśmy samodzielni, ale bez niego wydawało się nam, że doszliśmy do kresu naszych możliwości – tak Władysława Jasińskiego, dowódcę oddziału "Jędrusie", wspominał na antenie Polskiego Radia jego współpracownik Eugeniusz Dąbrowski. Zobacz więcej na temat: Józef Wiącek Władysław Jasiński harcerstwo Niemcy nazizm III Rzesza