Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

historia Polski

Noc w Hrubieszowie - gdy polskie i ukraińskie podziemie walczyły razem

Relacje między polskim a ukraińskim podziemiem w czasie II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu były nacechowane wrogością, zwłaszcza w kontekście tragicznych wydarzeń na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Jednak po przejęciu władzy przez komunistów, zarówno WiN, jak i UPA znalazły się pod wspólnym ostrzałem sowieckiego NKWD oraz podporządkowanych Moskwie polskich struktur – Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej. Zobacz więcej na temat:  UPA PRL komunizm Żołnierze Wyklęci

Sądy specjalne w GG: ekspresowe wyroki w służbie nazistów w Generalnym Gubernatorstwie

Szybkie, surowe i podporządkowane ideologii – takie były niemieckie sądy specjalne działające w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939–1945. Orzekały w sprawach kryminalnych, gospodarczych i politycznych, wydając wyroki w trybie błyskawicznym, często zgodnie z politycznymi dyrektywami. Niemal wszyscy sędziowie byli członkami NSDAP. O tym, jak funkcjonowały te instytucje, dlaczego miały taką siłę rażenia i jak wyglądał aparat sądowy okupanta, opowiada w podcaście Rzeczypospolite" dr Konrad Graczyk z Uniwersytetu Śląskiego, autor książki „Niemieckie sądy specjalne w Generalnym Gubernatorstwie 1939–1945”. Rozmowę prowadzi prof. Antoni Dudek. Zobacz więcej na temat:  Antoni Dudek Rzeczypospolite II wojna światowa Generalne Gubernatorstwo Konrad Graczyk

Bitwa o Narwik: polskie zwycięstwo, które zmieniło losy II wojny światowej

W dniach 27-30 maja w Norwegii odbędą się uroczystości upamiętniające 85. rocznicę bitwy o Narwik, podczas której polscy żołnierze walczyli u boku sił alianckich. To pierwsze tak duże zwycięstwo nad III Rzeszą w trakcie II wojny światowej, które miało kluczowe znaczenie strategiczne. W wydarzeniach wezmą udział weterani, przedstawiciele stowarzyszeń kombatanckich oraz Polonia. Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Narwik

Tropikalna przeszłość Polski: naukowcy odkryli szczątki krokodyla sprzed milionów lat

Niewielki fragment skamieniałej kości wystarczył, by otworzyć kolejną kartę pradziejów Europy. W kopalni odkrywkowej "Bełchatów" naukowcy natrafili na szczątki krokodyla, który żył około 17 milionów lat temu, w ciepłym i wilgotnym okresie miocenu. To najdalej na północ położone miejsce w Europie, gdzie odkryto szczątki krokodyla z tego okresu. Zobacz więcej na temat:  prehistoria archeologia

22 maja 1911 roku – symboliczny początek polskiego harcerstwa

Dzień 22 maja 1911 roku uznawany jest za datę narodzin polskiego harcerstwa. Tego dnia Andrzej Małkowski, inspirowany ideami brytyjskiego skautingu, wydał we Lwowie rozkaz powołujący cztery pierwsze drużyny skautowe na ziemiach polskich. Choć wcześniej istniały już samorzutnie tworzone zastępy młodzieżowe, to właśnie ten moment oznaczał formalne rozpoczęcie zorganizowanej działalności skautowej w Polsce. Zobacz więcej na temat:  Lwów

90 lat kończy Hanna Krall, pisarka i dziennikarka, mistrzyni reportażu

20 maja 90 lat skończyła Hanna Krall, pisarka i dziennikarka żydowskiego pochodzenia, nazywana „kronikarką losów polskich Żydów”. Mistrzyni reportażu. Jedna z ikon polskiej szkoły tego gatunku. Światowy rozgłos i miejsce w kanonie literatury zapewniła Hannie Krall wydana w 1977 roku książka „Zdążyć przed Panem Bogiem”. Jest to opowieść o powstaniu w getcie warszawskim inspirowana rozmową z jednym z jego przywódców - Markiem Edelmanem (zm. 2009). Zobacz więcej na temat:  Hanna Krall literatura reportaż II wojna światowa

Z Miednoje usunięto polskie symbole wojskowe. W ich miejsce – sowieccy przywódcy

Na terenie Polskiego Cmentarza Wojennego w Miednoje w Rosji usunięto płaskorzeźby przedstawiające polskie odznaczenia wojskowe – Order Virtuti Militari oraz Krzyż Kampanii Wrześniowej. Według rosyjskiej prokuratury ich obecność była niezgodna z prawem, a symbole uznano za „antyrosyjskie”. Tymczasem w tym samym miejscu pojawiły się wizerunki sowieckich przywódców, w tym Józefa Stalina i Feliksa Dzierżyńskiego. Zobacz więcej na temat:  Miednoje Rosja

"Picture from Auschwitz" - cyfrowa replika obozu dla twórców kina

Rozpoczął się projekt "Picture from Auschwitz", w ramach którego powstała cyfrowa replika niemieckiego obozu w skali 1:1. Można ją wykorzystać, bez naruszenia integralności miejsca pamięci, nawet w kinowych superprodukcjach. Projekt zainaugurowano podczas Festiwalu Filmowego w Cannes. Jego ambasadorami są Agnieszka Holland i Ryszard Horowitz.  Zobacz więcej na temat:  Auschwitz II wojna światowa kino film dokumentalny Dwójka Artur Zaborski

Amerykańskie wydanie „Bitwy o Monte Cassino" Melchiora Wańkowicza na targach książki w Warszawie

Reportaż Melchiora Wańkowicza opublikowany przez wydawnictwo Lexington Books został wystawiony na Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie. „Bitwa o Monte Cassino” otworzyła w Polsce nowy rozdział wielkiego współczesnego reportażu wojennego - mówi pisarka Aleksandra Ziółkowska–Boehm. Zobacz więcej na temat:  Monte Cassino Melchior Wańkowicz Stany Zjednoczone Polonia literatura

Generał Stanisław Kopański – obrońca Tobruku

Uczestniczył w I wojnie światowej, brał udział w bojach o Lwów i Wilno w 1919 roku, w czasie wojny obronnej 1939 roku należał do Sztabu Generalnego Naczelnego Wodza, następnie dowodził Samodzielną Brygadą Strzelców Karpackich, która uczestniczyła w heroicznej obronie Tobruku. Po wojnie został zmuszony do pozostania na emigracji.  Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Stanisław Kopański II Rzeczpospolita Wielka Brytania

81. rocznica bitwy o Monte Cassino – pamięć bohaterów wciąż żywa

Tym, którzy "ducha oddali Bogu, ciało ziemi włoskiej, a serce Polsce", zdobywając 18 maja 1944 r. Monte Cassino, oddano w niedzielę hołd na polskiej nekropolii we Włoszech. Żołnierze gen. Władysława Andersa przeszli przez trzy kontynenty, aby walczyć o wolną Polskę; dziś my bierzemy udział w symbolicznej "sztafecie pokoleń", wiele od nas zależy - zaznaczył szef UdSKiOR. Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa

Jak wyglądali Piastowie? "Na pewno nie tak jak u Matejki"

- Jan Matejko przedstawił Mieszka I z brodą, jako tego księcia, umocowanego jeszcze w kulturze pogańskiej, "dzikiego". Wydaje mi się, że nasz wielki malarz rozumował w ten sposób, że to barbarzyńscy Słowianie nosili zarost i dopiero pod wpływem cywilizacji zachodniej zaczęli się golić. A było dokładnie odwrotnie. Moda na zarost przyszła z Zachodu, a Słowianie golili się na gładko - mówił w rozmowie z portalem Polskiego Radia historyk prof. Tomasz Jurek. Zobacz więcej na temat:  Piastowie średniowiecze fryzury