Polskie Radio
Section05

niepodległość

Adrian Carton de Wiart. Niezniszczalny Brytyjczyk i Polska

Ten brytyjski oficer od młodości kochał wojnę. Ta jednak nie odwzajemniała jego uczucia: w toku lat i coraz to nowych konfliktów Adrian Carton de Wiart tracił kolejne części ciała. Stracił oko i rękę, o włos nie amputowano mu nogi i o mało nie odstrzelono głowy. W końcu miłość do wojaczki zawiodła go do Polski targanej wojną polsko-bolszewicką w charakterze zastępcy szefa Brytyjskiej Misji Wojskowej. 
Zobacz więcej na temat:  bitwa warszawska 1920 Wielka Brytania wojna polsko-bolszewicka

"Dmowski nie był wodzem, a był autorem II RP". Rocznica urodzin jednego z Ojców Niepodległości

- Jeżeli jest coś takiego, jak prawa autorskie do pomysłu, to Dmowski był autorem II RP, ponieważ co najmniej półtora roku zanim ona zaczęła się formować, na papierze zawarł jej kształt: zarówno terytorialny, jak i ustrojowy oraz odnośnie polityki zagranicznej - podkreślał historyk prof. Krzysztof Kawalec w rozmowie z portalem PolskieRadio.pl.
Zobacz więcej na temat:  Roman Dmowski Narodowa Demokracja odzyskanie niepodległości Józef Piłsudski

Bitwa pod Żyrzynem. Ruble dla zuchwałych powstańców

Bladym świtem 8 sierpnia 1863 roku rosyjski konwój przewożący ponad 200 tysięcy rubli z Dęblina do Lublina wpadł w zasadzkę pod Żyrzynem. Otoczeni z trzech stron Moskale musieli salwować się ucieczką. Bitwa przeszła do historii jako jeden z niewielu spektakularnych sukcesów powstańców styczniowych. A części ze zdobytego na zaborcy łupu nigdy nie odnaleziono.
Zobacz więcej na temat:  Powstanie Styczniowe Rosja Zygmunt Sierakowski

Maurycy Zamoyski - zbyt łagodny na prezydenturę

Był wybitnym dyplomatą i człowiekiem, który miał istotny wkład w odzyskanie niepodległości. Najbardziej kojarzony jest jednak jako konkurent Gabriela Narutowicza w wyborach prezydenckich w 1922 roku. – Wybranie mojego ojca nie byłoby szczęśliwe dla niego. Był za mało twardy i bezwzględny, a takim niestety trzeba było być w tym czasie – wspominał po latach jego syn, Jan Zamoyski.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Maurycy Zamoyski Gabriel Narutowicz II Rzeczpospolita II RP odzyskanie niepodległości

Hans von Beseler. "Żeby zrozumieć Polaków, przeczytał nawet "Chłopów" Reymonta"

– Był człowiekiem z jednej strony żałującym losu Polaków i ich ciężkich doświadczeń historycznych, z drugiej strony był pruskim wojskowym i politykiem, który na pierwszym miejscu stawiał interesy Cesarstwa - podkreślał prof. Piotr Szlanta w rozmowie z portalem PolskieRadio.pl. 175 lat temu urodził się Hans von Beseler, generalny gubernator warszawski w czasach I wojny światowej.
Zobacz więcej na temat:  I wojna światowa odzyskanie niepodległości rozbiory Polski Dwudziestolecie międzywojenne II RP

Jan Baudouin de Courtenay. Człowiek, który naraził się wszystkim

Przywoływany jest w podręcznikach historii tylko jako kandydat mniejszości narodowych na pierwszego prezydenta RP. Tymczasem ten Polak o obcobrzmiącym nazwisku był jednym z najlepszych lingwistów świata. Był też nietuzinkowym wolnomyślicielem, co przysporzyło mu wielu wrogów. 13 marca przypada 180. rocznica jego urodzin.
Zobacz więcej na temat:  NAUKA język polski II Rzeczpospolita Gabriel Narutowicz mniejszości narodowe

280 lat temu urodził się Kazimierz Pułaski, bohater walk o wolność Polaków i Amerykanów

Kazimierz Pułaski był jednym z dowódców konfederacji barskiej i wielu zwycięskich bitew, twórca kawalerii Stanów Zjednoczonych. Pamięć o nim jest wciąż żywa zarówno w kraju, jak i za oceanem. Z okazji rocznicy urodzin słynnego Polaka lokalnie, w niektórych stanach, jak Illinois, Wisconsin czy Indiana, obchodzony jest Dzień Kazimierza Pułaskiego.
Zobacz więcej na temat:  USA Polonia historia Polski Polacy za granicą

Mija 106 lat od wybuchu powstania wielkopolskiego. Co wiemy o tym zrywie?

Choć 11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, jeszcze długo walczono o wyznaczenie granic. Miało to miejsce m.in. w Wielkopolsce. 26 grudnia 1918 roku powracający do Polski Ignacy Jan Paderewski - w drodze do Warszawy, gdzie miał objąć funkcję premiera - zatrzymał się w Poznaniu. Wygłosił wówczas słynne przemówienie do tłumów zebranych przed hotelem Bazar. 
Zobacz więcej na temat:  powstanie wielkopolskie Wielkopolska Grzegorz Kalinowski Zobacz także historia Polski

106. rocznica wybuchu powstania wielkopolskiego. "Powstańcy byli świetnie przygotowani do walki"

11 listopada 1918 roku, po 123 latach, Polska odzyskała niepodległość, ale Polacy musieli jeszcze walczyć, aby miała wyznaczone granice. Wielkopolanie stoczyli długą i zaciekłą walkę o to, by Wielkopolska została włączona formalnie do odradzającego się państwa polskiego. Dziś, 27 grudnia obchodzimy Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.
Zobacz więcej na temat:  Sława Bieńczycka powstanie wielkopolskie