filozofia w PolskieRadio.pl (9)

Franciszek Schubert – twórca pieśni, w których czai się śmierć

"Obok, ach obok/ Przejdź, szkielecie dziki!" - woła przestraszona Dziewczyna. "W ramionach mych błogo będziesz spać" - odpowiada Śmierć. Tak brzmią pierwsze zdania pieśni Śmierć i dziewczyna" Franciszka Schuberta, napisanej do słów niemieckiego poety Matthiasa Claudiusa. Jaka jest śmierć według austriackiego kompozytora?

Młodość - wszystko co najlepsze w życiu?

Współczesny świat stawia ją na piedestale. Przedstawia jako czas szczerości, autentyczności, bezkompromisowości i otwartości na nowe doświadczenia, które są wówczas szczególnie intensywne. Można by wręcz odnieść wrażenie, że stanowi kulminację ludzkiego życia. Tematem "Rachunku myśli" była młodość.

Filozof Tomasz Stawiszyński: zgubiliśmy przyszłość

Jak odnaleźć równowagę w czasach, gdy stabilność stała się towarem deficytowym? Gdzie szukać sensu, gdy zewsząd zalewają nas złe wiadomości? Jak myśleć racjonalnie w rozemocjonowanym świecie? Komu i czemu ufać, gdy w najlepsze trwa ogólnoświatowa wojna informacyjna, nadciąga kryzys ekonomiczny, a nasza planeta płonie? Gościem Jakuba Kukli był filozof Tomasz Stawiszyński, autor książki "Reguły na czas chaosu".

Doświadczenie dobra, wzniosłości i miłości we współczesnej filozofii

Myśliciele, badacze i artyści od wieków starali się odkryć jeden uniwersalny fundament definicji dobra i zła, tego co wartościowe i bezwartościowe. Wydaje się, że epoka współczesna rezygnuje z określania ścisłych granic, otwiera możliwości wielu interpretacji moralnego kompasu.

Astrolożka, ksiądz i naukowiec z dziedziny AI. Filozoficzne pytanie o fatum

Dzieje człowieka wskazują, że część ludzkiego doświadczenia zawsze pozostanie poza naszą kontrolą. Czy to oznacza, że coś lub ktoś dyskretnie nad nami czuwa? "Powrót fatum" - taki tytuł nosi najnowsza książka Tomasza Stawiszyńskiego, filozofa i publicysty. Z autorem spotkaliśmy się w "Rozmowach po zmroku".

Maciej Kaziemierz Sarbiewski, ambasador historii Polski w Europie

Maciej Kazimierz Sarbiewski - zwany sarmackim Horacym - tworzył w epoce baroku, pisał po łacinie, jego dzieła tłumaczono na język angielski i wydawano w wysokich nakładach w Europie. Zaangażowane politycznie teksty kształtowały odbiór spraw polskich i aktualnej historii w krajach zachodnich. Filozof prof. Władysław Tatarkiewicz nazwał Sarbiewskiego "pierwszym Polakiem w dziejach estetyki".

Didier Eribon: w przypadku starości zawsze jest jakieś "zbyt"

- Bez wątpienia nikt nie ma ochoty myśleć o starości, jak się jest młodym. Później, gdy się jest dojrzałym człowiekiem, jest podobnie. A w zaawansowanym wieku najczęściej jest już na to za późno. Zawsze więc jest jakieś "zbyt": zbyt wcześnie albo zbyt późno, żeby podjąć ten temat - mówił w Dwójce Didier Eribon, francuski filozof, socjolog i autor książek.

Czy starość oznacza mądrość?

Gościem "Rachunku myśli" był prof. Piotr Domeracki z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a tematem - starość. Tradycyjnie kojarzona jest z doświadczeniem i mądrością, ale też mniejszą sprawnością fizyczną, a z czasem również intelektualną oraz kłopotami zdrowotnymi.

"Cel pisania polega na tym, że wierzy się w zbawienie ludzi". Czesław Miłosz u kresu życia

- Szukam nowego języka, którym można byłoby mówić o religii. Poezja nie jest zastępstwem religii, ale może prowadzić na pewną granicę trudnego myślenia o budowie wszechświata. Jest siłą napędową do myślenia religijnego - mówił Czesław Miłosz w archiwalnym wywiadzie, przeprowadzonym z okazji wydania tomu "Druga przestrzeń" (2002), w którym znalazł się "Traktat teologiczny". Zobacz więcej na temat: Czesław Miłosz Małgorzata Szymankiewicz poezja teologia religia Adam Mickiewicz KULTURA Dwójka

Eskapizm nie taki straszny, jak go malują?

Zazwyczaj się go potępia, choć niektórzy dostrzegają w nim także pozytywne strony. Może chodzić w nim bowiem zarówno o odrzucenie rzeczywistości, jak i uzyskanie dystansu niezbędnego do refleksji oraz zwykły odpoczynek. O eskapizmie rozmawialiśmy z prof. Piotrem Domerackim z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

filozofia

Franciszek Schubert – twórca pieśni, w których czai się śmierć

Młodość - wszystko co najlepsze w życiu?

Śpiewak Adam Strug: jedynym lekarstwem na śmierć jest miłość

Filozof Tomasz Stawiszyński: zgubiliśmy przyszłość

Doświadczenie dobra, wzniosłości i miłości we współczesnej filozofii

Nowy materializm według profesora Szymona Wróbla

Astrolożka, ksiądz i naukowiec z dziedziny AI. Filozoficzne pytanie o fatum

Na czym polega dobro?

Maciej Kaziemierz Sarbiewski, ambasador historii Polski w Europie

Nocne odcienie melancholii

Didier Eribon: w przypadku starości zawsze jest jakieś "zbyt"

Czy starość oznacza mądrość?

Doświadczenie mistyczne, czyli wyjście poza własne "ja"

Człowiek w obliczu fatum. Filozofowie interpretują przypadkowość zdarzeń natury

Wolność i odpowiedzialność w filozofii Sartre'a, twórcy egzystencjalizmu

Wilhelm von Humboldt. Myśliciel z zamku nad jeziorem

"Cel pisania polega na tym, że wierzy się w zbawienie ludzi". Czesław Miłosz u kresu życia

Eskapizm nie taki straszny, jak go malują?