Polskie Radio
Section05

historia hp

Gabriel Narutowicz. Pierwszy prezydent II RP

Pierwszy prezydent II Rzeczpospolitej był zasłużonym budowniczym elektrowni wodnych i gorącym patriotą przejętym losem Polski. – Ta szlachetna postać, która niosła ewangelię porozumienia i przebaczenia wobec uczestników demonstracji przeciwko sobie, została zamordowana – mówił prof. Marian Marek Drozdowski w audycji Polskiego Radia z 2019 roku.
Zobacz więcej na temat:  Gabriel Narutowicz Dwudziestolecie międzywojenne II RP II Rzeczpospolita

Antoni Lange. Zapomniany poeta i wielbiciel Dalekiego Wschodu

17 marca 1929 roku w Warszawie zmarł Antoni Lange. Był twórcą wszechstronnym: pisał m.in. wiersze i eseje, a także zajmował się tłumaczeniami. W swoich utworach chętnie odwoływał się do religii i filozofii Orientu, pełnymi garściami czerpał również z wielu nurtów artystycznych. Jednym z jego najważniejszych dzieł jest powieść "Miranda", w której można znaleźć nawiązania do okultyzmu oraz literatury staroindyjskiej. 
Zobacz więcej na temat:  historia Polski HISTORIA poezja literatura Bolesław Leśmian KSIĄŻKA

Irène Joliot-Curie. Chemia, polityka i ju-jitsu

Była jeszcze dzieckiem, gdy jej rodzice dostali nagrodę Nobla z fizyki. Kilka lat później Noblem z chemii uhonorowano jej matkę. Po latach Irène Joliot-Curie podzieliła się takim samym wyróżnieniem z mężem. Żadna inna rodzina nie zdobyła tyle Nobli. Ale zainteresowania uczonych sięgały także poza ściany laboratorium.
Zobacz więcej na temat:  Maria Skłodowska-Curie chemia fizyka nagroda Nobla Paryż Francja sztuki walki promieniowanie rodzina faszyzm socjalizm polityka

"Nadzwyczajne, szalone, ale genialne!". Prapremiera "Wesela"

– To był wstrząs dla publiczności nie tylko krakowskiej, ale w ogóle polskiej. Po tej premierze teatr polski już nie był taki sam – mówił historyk teatru Rafał Węgrzyniak. 16 marca 1901 roku po raz pierwszy w historii wystawiono "Wesele" Wyspiańskiego.
Zobacz więcej na temat:  Stanisław Wyspiański Wesele HISTORIA historia Polski TEATR premiera Kraków Teatr im. Juliusza Słowackiego Bronowice dramat literatura spektakl

Arcydzieło przedwojennej kinematografii patriotycznej

16 marca 1921 roku odbyła się premiera jednego z pierwszych polskich przebojów kinowych - "Cudu nad Wisłą" w reżyserii Ryszarda Bolesławskiego. Film ilustruje epizody wojny polsko-bolszewickiej, która toczyła się od 1919 do 1921 roku. Tytuł natomiast nawiązuje do rozegranej w sierpniu 1920 roku słynnej Bitwy Warszawskiej, nazywanej również "Cudem nad Wisłą".
Zobacz więcej na temat:  historia Polski HISTORIA FILM kino reżyser II Rzeczpospolita patriotyzm wojna 1920 bitwa warszawska

Tragiczny koniec największej herezji średniowiecznej Europy

Kataryzm uważany jest za największy średniowieczny ruch religijny, uznany przez Kościół katolicki za herezję. Pozostaje jednocześnie jednym z najbardziej tajemniczych. 16 marca 1244 roku upadła twierdza Montségur w Pirenejach, ostatni bastion katarów. Tym samym nadszedł ich kres. Kres poprzedzony krwawą krucjatą, której symbolem stały się słowa rzekomo wypowiedziane przez papieskiego legata Arnauda Amaury przed rzezią Béziers: "Zabijcie wszystkich! Bóg rozpozna swoich".
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA średniowiecze Francja religia

95 lat temu miał miejsce Zjednoczeniowy Kongres Chłopski. Tego dnia powstało Stronnictwo Ludowe

- Połączenie się wszystkich chłopów w Polsce, chłopów kłócących się, a nawet nienawidzących wzajemnie w jedno stronnictwo polityczne jest zdarzeniem tak wielkiej wagi, że w polityce ludowej równie doniosłego wypadku chyba, że dotąd nie było - komentował powołanie do życia Stronnictwa Ludowego Wincenty Witos.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA PSL Wincenty Witos II Rzeczpospolita II RP

"Ojciec chrzestny". Film z najlepszą obsadą na świecie

To, że jest to jeden z najwybitniejszych filmów na świecie nie podlega żadnej dyskusji. Francis Ford Coppola stworzył dzieło, o którym jego wielki konkurent - Stanley Kubrick powiedział, że jest jego zdaniem najlepszym filmem na świecie, a z całą pewnością ma najlepszą obsadę. 15 marca 1972 roku odbyła się premiera filmu "Ojciec chrzestny".
Zobacz więcej na temat:  kino Marlon Brando Francis Ford Coppola Al Pacino USA Oscary

Słowacka "republika proboszczów" paktowała z diabłem

"Miłość do siebie jest nakazem boskim, a ta miłość do siebie rozkazuje mi, abym odsunął od siebie wszystko, co mi szkodzi, co zagraża mojemu życiu. A że dla Słowaka żydowski żywioł zawsze był zagrożeniem życia, to nie trzeba nikogo przekonywać..." - mówił przywódca Słowacji w latach czterdziestych ks. Józef Tiso.
Zobacz więcej na temat:  Adolf Hitler Czechosłowacja HISTORIA Holokaust II wojna światowa Słowacja

Józef Bem. Bohater walk "za wolność waszą i naszą"

"Bemowi zawdzięczam więcej niż ojcu. Ojciec dał mi życie, a Bem honor" powiedział niegdyś o Józefie Bemie Sándor Petőfi, jego adiutant i węgierski poeta narodowy. W ciągu swojego zaledwie pięćdziesięciosześcioletniego życia Bem bił się w Polsce, Rosji, w Portugalii, w Austrii, na Węgrzech i w Turcji, stając się żywą legendą walki o wolność nie tylko swojego narodu. 
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Józef Bem wiosna ludów Węgry powstanie listopadowe