Polskie Radio
Section05

PRL

Od "Pana Samochodzika" do "Jeżycjady". Olga Wróbel o młodzieżowej literaturze PRL

– Brakowało mi książki w miarę przystępnej i popularnej, która byłaby komentarzem na temat tych lektur, ale dawała też możliwość takiej radosnej, mam nadzieję, sentymentalnej podróży – mówiła Olga Wróbel. Co kryją w sobie klasyki polskiej powieści dla młodego odbiorcy, i czy Borejkowie powinni być wzorem dobrej rodziny? O tym z autorką "Wychowywać i wzruszać. Literatura młodzieżowa PRL-u" rozmawialiśmy w Dwójkowym "O wszystkim z kulturą".
Zobacz więcej na temat:  Aldona Łaniewska-Wołłk literatura młodzież KULTURA Dwójka

Drwiną przeciwko absurdowi. 25 lat temu zmarł Janusz Szpotański

Władysław Gomułka nazwał jego twórczość "reakcyjnym paszkwilem", a Stefan Kisielewski publicznie występował w jego obronie. Za stworzenie opery satyrycznej pt. "Cisi i gęgacze, czyli Bal u Prezydenta" Janusz Szpotański spędził w więzieniu niemal trzy lata. Drwiną odpowiadał na język komunistycznej propagandy, polityczne absurdy i ideologiczne szaleństwa. 13 października mija 25 lat od jego śmierci.
Zobacz więcej na temat:  Janusz Szpotański KULTURA satyra Dwójka

Zamek Królewski w Warszawie rezydencją Edwarda Gierka? Sekretne komnaty zapraszają

- To jest historia ze wszech miar ekscytująca i zadziwiająca, dlatego że nasz zamek jest przecież stosunkowo młody. Wydawałoby się, że młode zamki nie kryją sekretnych komnat ani zbyt wielu tajemnic. A tu okazuje się, że owszem, tak - mówił w Dwójce o wystawie "Sekretne komnaty władzy ludowej" dr Jarosław Trybuś, wicedyrektor ds. muzealnych Zamku Królewskiego w Warszawie.
Zobacz więcej na temat:  Zamek Królewski Jarosław Trybuś Monika Zając Dwójka KULTURA wystawa Edward Gierek

Szkaradne, ale dostępne w PRL. Historia podrabianych figurek "Gwiezdnych wojen"

- Mimo żelaznej kurtyny w latach 80. mieliśmy dostęp do wszystkich trzech filmów oryginalnej trylogii. Były one wyświetlane w kinach, i to jeszcze długo po tym, jak zeszły z afiszy na Zachodzie. Nie mieliśmy natomiast oryginalnych zabawek. Lukę tę wypełnili zrzeszeni w spółdzielniach prywaciarze, którzy produkowali serie figurek w różnych częściach kraju i dostarczali je do sklepów zabawkowych - mówił w Dwójce Jakub Burzyński, kolekcjoner bootlegowych figurek "Gwiezdnych wojen".
Zobacz więcej na temat:  popkultura Dwójka gwiezdne wojny Jakub Kukla KULTURA kolekcja zabawki

Julian Kornhauser: kiedy stałem się poetą? A może od razu się nim urodziłem?

Pierwsze wiersze pisał jeszcze w szkole podstawowej i długo nikomu ich nie pokazywał. Kilkanaście lat później Julian Kornhauser stał się jednym z najważniejszych przedstawicieli poetyckiej "Nowej Fali", współtwórcą jej programu, prozaikiem, eseistą, krytykiem i tłumaczem. Z okazji 80. urodzin poety w "Zapiskach ze współczesności" wracamy do jego wspomnień zarejestrowanych przez radiową Dwójkę w 1996 roku. 
Zobacz więcej na temat:  Dorota Gacek Julian Kornhauser literatura poezja Dwójka

"Ta piosenka dodaje otuchy dziewczynom". O "Małgośce" Maryli Rodowicz

"Małgośka" Maryli Rodowicz to jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich przebojów pierwszej połowy lat 70. Historię piosenki w cyklu Trójki "Ponad czasem" przedstawił Michał Margański. Jak podkreśla sama wokalistka, choć utwór opowiada o miłosnym rozczarowaniu, ma również dodawać otuchy kobietom porzuconym przez swoich wybranków.
Zobacz więcej na temat:  Michał Margański Maryla Rodowicz Agnieszka Osiecka Pop

Grzegorz Boguta: ogromnie się bałem. Sprawdzić można się dopiero w boju

Naukowiec, wydawca, działacz opozycji demokratycznej, współtwórca Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA. Grzegorz Boguta powrócił w Dwójce do doświadczeń, które ukształtowały jego zawodową i życiową drogę. Jednym z nich było zaangażowanie w działalność Komitetu Obrony Robotników. – Ogromnie się bałem. Uważałem, że muszę być rozważny, to znaczy nie dać się złapać – wspominał w "Zapiskach ze współczesności".
Zobacz więcej na temat:  Grzegorz Boguta Wacław Holewiński opozycja demokratyczna drugi obieg Dwójka historia Polski

Maria Rostocka: w formie komiksowej czuję się absolutnie najlepiej

Gilotyna oglądana w telewizji i szkolnych podręcznikach, nauka francuskiego, drobne nieporozumienia i rzeczywistość schyłkowego PRL. W komiksie "Mały palec pod gilotynę" Maria Rostocka wraca do własnego dzieciństwa i kilku lat spędzonych we Francji. Autobiograficzne wspomnienia przepuszcza jednak przez dziecięcą perspektywę i charakterystyczne dla swojej rodziny poczucie humoru.
Zobacz więcej na temat:  Marta Strzelecka komiks literatura Dwójka KULTURA Francja

"Pożegnanie z Polską Ludową" Pawła Dybicza. Schyłek PRL z perspektywy ludzi władzy

Kiedy właściwie skończyła się Polska Ludowa? Czy rok 1989 był momentem gwałtownego zerwania z dotychczasowym systemem, czy finałem procesu, którego uczestnicy byli świadomi znacznie wcześniej? Paweł Dybicz w książce "Pożegnanie z Polską Ludową. Rozmowy o schyłku PRL i narodzinach III RP" wraca do czasu politycznego przełomu, oddając głos ludziom związanym z ówczesną władzą.
Zobacz więcej na temat:  Jakub Kukla 1670 komunizm Dwójka

"Republika ludzi młodych". Wielki eksperyment wychowawczy w PRL

"Republiką ludzi młodych" określano projekt, który pod oficjalna nazwą Centralnego Ośrodka Wychowawczo-Szkoleniowego imienia Janusza Korczaka działał od 1946 roku w Bartoszycach, w dzisiejszym województwie warmińsko-mazurskim. Miał stworzyć "nowego człowieka". Ideologiczny projekt obejmujący trzy tysiące dzieci szczęśliwie nigdy nie został zrealizowany, choć jego pozostałości funkcjonują do dzisiaj.
Zobacz więcej na temat:  wychowanie Wacław Holewiński Dwójka historia Polski