Polskie Radio
Section05

historia Polski

"Brunet wieczorową porą" Barei. Morderstwo w gęstym sosie absurdu

49 lat temu na ekranach polskich kin pojawiła się komedia kryminalna "Brunet wieczorową porą", dla Stanisława Barei dzieło przełomowe. Nie tylko zapowiadało nowy styl, z którym reżyser do dziś jest kojarzony, lecz także przełamało wcześniejszą niechęć krytyki do "bareizmów".
Zobacz więcej na temat:  Stanisław Bareja Stanisław Tym Krzysztof Kowalewski Wiesław Gołas Jan Kobuszewski Jan Himilsbach Jonasz Kofta Anna Jantar Jacek Fedorowicz historia PRL HISTORIA PRL Edward Gierek komunizm lata 70 1976 komedia kryminał film polski kino premiera

Traktat w Buczaczu - hańba dla skłóconej Rzeczypospolitej

18 października 1672 roku w obozie sułtańskim pod Buczaczem podpisany został traktat, w którym Rzeczpospolita zrzekła się na rzecz Turcji części terytorium wraz ze słynnym Kamieńcem Podolskim oraz zobowiązała się do płacenia sułtanowi rocznego trybutu. Układ nie został ratyfikowany przez sejm i stał się impulsem do wytężenia wysiłków w walce z nieprzyjacielem.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Jan III Sobieski Tatarzy Turcja Kamieniec Podolski Podole

Lucjan Żeligowski - żołnierz, polityk, zdobywca Wilna

Dokładnie 160 lat temu, 17 października 1865 roku, w Oszmianie urodził się Lucjan Żeligowski - żołnierz I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. Zasłynął jednak buntem, który - na polecenie Józefa Piłsudskiego - wywołał w Wilnie w 1920 roku. Rewolta doprowadziła do powstania nowego państwa - Litwy Środkowej, a w konsekwencji do przyłączenia Wileńszczyzny do Polski. 
Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski II Rzeczpospolita wojna polsko-bolszewicka wojna 1920 bitwa warszawska I wojna światowa Wilno Litwa HISTORIA

Elżbieta Barszczewska. Przedwojenna gwiazda polskiego wielkiego ekranu

- Kiedy mama wchodzi na scenę, to jest tak, jakby się w niej zapalała jakaś lampka. Ona pali się przez cały czas spektaklu i zmienia ją tak właściwie prawie że nie do poznania - wspominał syn aktorki Juliusz Wyrzykowski w audycji Anny Retmaniak z cyklu "Portret słowem malowany". - Teatr bowiem traktowała jak inny, ważniejszy świat - dodał. 
Zobacz więcej na temat:  historia warszawy historia teatru HISTORIA TEATR kino FILM aktorzy aktor aktorstwo

Bałachowcy. "Kopia Kmicicowej kupy" na wojnie z bolszewikami

W 1920 roku bili się z Armią Czerwoną, reprezentowali interesy "Trzeciej Rosji", walczyli o białoruską państwowość. Równocześnie znani byli z bestialstwa wobec cywilów. Wielonarodowe oddziały Stanisława Bułak-Bałachowicza były tak bitne i tak kontrowersyjne, jak ich dowódca, nie bez przyczyny porównywany z awanturniczym bohaterem "Trylogii".
Zobacz więcej na temat:  wojna polsko-bolszewicka Białoruś Rosja Stanisław Bułak-Bałachowicz

Synagoga Wielka w Katowicach. Zabytek zniszczony przez Niemców

12 października 1900 roku odbyło się uroczyste otwarcie Synagogi Wielkiej w Katowicach. Przed II wojną światową była to największa bożnica w mieście, mogąca pomieścić ponad tysiąc wiernych i przykuwającą uwagę swoją zdobioną kopułą i wielkimi neogotyckimi oknami. Świątynia nie dotrwała do naszych czasów - została spalona przez Niemców na początku września 1939 roku.
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Katowice zabytki Żydzi śląskie II wojna światowa

Pogrzeb Marii Konopnickiej. Manifestacja na 50 tysięcy osób

"Formą władała jak wielcy mistrze, ale musiało w tej poetce być coś więcej, skoro znalazły się tu te tysięczne rzesze" - mówił podczas pogrzebu Marii Konopnickiej wiceprezydent Lwowa Tadeusz Rutowski. 11 października 1910 roku pochowana została polska poetka, pisarka i działaczka niepodległościowa. Kilkugodzinne uroczystości zamieniły się w ogromną patriotyczną manifestację. 
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA Maria Konopnicka Lwów

Gierkówka. Bubel na zamówienie pierwszego sekretarza

49 lat temu Edward Gierek, Piotr Jaroszewicz i Wojciech Jaruzelski dokonali otwarcia świeżo ukończonej drogi Warszawa-Katowice, potocznie zwanej "gierkówką". Oficjalnie odtrąbiono wielki PRL-owski sukces, choć właściwie wszyscy byli świadomi, że słowo "sukces" niezupełnie pasowało.
Zobacz więcej na temat:  Edward Gierek PRL historia PRL HISTORIA budownictwo autostrada a1 autostrada drogi infrastruktura komunikacja motoryzacja Warszawa Katowice Piotr Jaroszewicz Wojciech Jaruzelski wojsko budowa inwestycje Częstochowa