historia Polski w PolskieRadio.pl (8)

44 lata po 13 grudnia. Od odznaczeń na Rakowieckiej po „Światło Wolności” na pl. Piłsudskiego

13 grudnia 2025 r. mija 44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. władze komunistyczne, kierowane przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego i Wojskową Radę Ocalenia Narodowego (WRON), wprowadziły w Polsce nadzwyczajne represje: internowania, cenzurę, militaryzację zakładów pracy i brutalne pacyfikacje protestów. Dziś w Warszawie rocznicę upamiętniają m.in. odznaczenia dla opozycjonistów oraz akcja „Ofiarom stanu wojennego. Zapal Światło Wolności”. Zobacz więcej na temat: POLSKA stan wojenny wojna

Emigranci stanu wojennego. Posłuchaj wspomnień

Po wprowadzeniu stanu wojennego władze PRL-u umożliwiły opuszczenie kraju tysiącom obywateli. Ta pozorna liberalizacja przepisów była w rzeczywistości kolejną formą represji. Komuniści w ten sposób próbowali pozbyć się z Polski niewygodnych działaczy opozycyjnych i "wichrzycieli" z Solidarności. Do emigracji "zachęcano" ich szantażem, groźbą lub pozbawieniem środków do życia.

Psychodeliczna opowieść o czasie i przemijaniu

- Nie ulega wątpliwości, że Has, jak to się mówi, nacisnął mocniej pedał przy produkcji tego filmu i pozwolił swojej wyobraźni, wrażliwości plastycznej oraz poetyckiej ujawnić się z większą siłą i w większym wymiarze - mówił w 1973 roku krytyk filmowy Stanisław Grzelecki na antenie Polskiego Radia.

80 lat temu urodził się Marek Grechuta, piosenkarz, poeta i kompozytor

Kulturą twórczą i wykonawczą rzucał estetyczne wyzwanie estradowej tandecie i artystycznej bylejakości - 10 grudnia 1945 r. urodził się w Zamościu Marek Grechuta - piosenkarz, poeta i kompozytor, wykonawca takich piosenek jak „Dni, których nie znamy”, „Będziesz moją panią”, „Niepewność” czy „Hop, szklankę piwa”.

Paderewski i pierwszy powojnie rząd RP uznany przez ententę

9 grudnia 1919 roku Ignacy Jan Paderewski ustąpił z funkcji premiera Polski. Chociaż jego rząd utrzymał się przez zaledwie kilka miesięcy, działania gabinetu budziły wśród ówczesnych polityków zażarte dyskusje. Z jednej strony chwalony był za przeprowadzenie pierwszych w historii Polski wolnych wyborów parlamentarnych, z drugiej krytykowany za złe prowadzenie polityki skarbowej państwa.

Ludwik Gąsiorowski. Lekarz nazywany ojcem polskiej medycyny

Nie jest przesadą zdanie doktora Koehlera o Ludwiku Gąsiorowskim, iż był on jedną z najwybitniejszych postaci swoich czasów w Wielkopolsce. Nie jest również przesadnym stwierdzenie profesora Skobla, że Gąsiorowski może służyć za wzór lekarza. 9 grudnia 1863 roku zmarł Ludwik Gąsiorowski, lekarz nazywany ojcem polskiej medycyny.

"Robotnicy '80". Świadectwo strajku w Stoczni Gdańskiej

7 grudnia 1980 roku w Gdańsku odbyła się jedna z pierwszych publicznych projekcji filmu "Robotnicy '80". - Tego dokumentu nie robiliśmy dla siebie, a po to, aby oglądali go wszyscy. On nigdy jednak nie będzie zupełnie obiektywny. Bo to moja relacja. Zapis z tego, co widziałem na własne oczy - mówił na antenie Polskiego Radia jeden z reżyserów filmu Andrzej Zajączkowski.

Traktat w Radnot. Pierwsza próba rozbioru Rzeczypospolitej

6 grudnia 1656 roku w trakcie szwedzkiego najazdu na Rzeczpospolitą podpisany został traktat w Radnot. Zgodnie z jego postanowieniami ziemie państwa polsko-litewskiego miały zostać podzielone pomiędzy Szwecję i jej sojuszników. Ostatecznie ta pierwsza próba rozbioru pogrążonej w kryzysie Rzeczypospolitej zakończyła się fiaskiem.

Walczył o niepodległość Polski, majątek przegrał w kasynie

Był jednym z najzdolniejszych dowódców Powstania Styczniowego, generałem Komuny Paryskiej, socjalistą i działaczem niepodległościowym. Wspierał rosyjskich terrorystów, przegrał majątek w kasynie, musiał uciekać z dwóch państw przed karą śmierci, a życie zawdzięcza ciotce Marii Curie-Skłodowskiej. 5 grudnia 1836 roku urodził się Walery Wróblewski, dla którego najważniejsze było odzyskanie niepodległości przez Polskę.

historia Polski

Nie poddali się ZOMO. Strajk w Zakładach Górniczych "Rudna" na Dolnym Śląsku

Stefan Czarniecki. Kontrowersyjny bohater "Mazurka Dąbrowskiego"

44 lata po 13 grudnia. Od odznaczeń na Rakowieckiej po „Światło Wolności” na pl. Piłsudskiego

Emigranci stanu wojennego. Posłuchaj wspomnień

"Człowiek wielkiego umysłu, wielkiej odwagi i silnej woli"

Rozejm w Dywilinie. Rzeczpospolita największa w swoich dziejach

Psychodeliczna opowieść o czasie i przemijaniu

80 lat temu urodził się Marek Grechuta, piosenkarz, poeta i kompozytor

Dyktatura? Ustrój, który stworzył Józef Piłsudski

Paderewski i pierwszy powojnie rząd RP uznany przez ententę

Rozejm w Nieszawie. Krok do pokoju z Krzyżakami

Ludwik Gąsiorowski. Lekarz nazywany ojcem polskiej medycyny

Tadeusz Kantor. "Sztuka to dla mnie sposób życia"

"Robotnicy '80". Świadectwo strajku w Stoczni Gdańskiej

Likwidacja Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. "Straszliwy instrument terroru"

"Miasto nieujarzmione". Film o warszawskich robinsonach

Traktat w Radnot. Pierwsza próba rozbioru Rzeczypospolitej

Walczył o niepodległość Polski, majątek przegrał w kasynie