Ustawa "O ochronie imienia Józefa Piłsudskiego". Zaczęło się od recenzji 7 kwietnia 1938 roku Sejm II RP jednomyślnie uchwalił ustawę "O ochronie imienia Józefa Piłsudskiego, pierwszego Marszałka Polski". Był to jeden z licznych przejawów kultu po zmarłym Naczelniku Państwa. Do objęcia przepisami pamięci o Józefie Piłsudskim bezpośrednio przyczyniła się recenzja jednej z książek Melchiora Wańkowicza. Zobacz więcej na temat: Józef Piłsudski II Rzeczpospolita Dwudziestolecie międzywojenne Melchior Wańkowicz
Józef Beck w Londynie. Sojusz polsko-brytyjski miał zatrzymać Hitlera II wojna światowa wisiała na włosku. Ugodowa polityka państw zachodnich wobec III Rzeszy nie zdała egzaminu. Europejczycy stanęli przed poważnym zadaniem – musieli znaleźć sposób, aby powstrzymać Niemców przed wywołaniem kolejnego konfliktu. Zobacz więcej na temat: Józef Beck II Rzeczpospolita Wielka Brytania III Rzesza II wojna światowa
Zapomniana trauma. Wielki Kryzys w Polsce Wielki Kryzys lat 30. był dla Polski doświadczeniem masowego bezrobocia, biedy i społecznego załamania, które dotknęło miliony ludzi - od robotników po urzędników. Choć jego skutki odcisnęły trwałe piętno na młodym państwie, dziś pozostaje zaskakująco słabo obecny w zbiorowej pamięci. W audycji "Turbohistoria" o traumie czasów międzywojnia i jej konsekwencjach opowiada historyk Kamil Piskała, autor książki "Zredukowani". Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 Dwudziestolecie międzywojenne
Zbrodnia katyńska. "Czekałem na strzał, czekałem na śmierć" - Do Kozielska zostałem przywieziony na początku listopada 1939 roku. W marcu buchnęła pogłoska, że wkrótce rozpocznie się likwidacja obozu – mówił prof. Stanisław Swianiewicz, jeden z niewielu ocalałych więźniów z transportu polskich oficerów do Katynia. Zobacz więcej na temat: Katyń zbrodnia katyńska II wojna światowa Związek Sowiecki Józef Stalin
Polak wielokrotnym rekordzistą świata. Balonem wzniósł się na 10853 metrów Zbigniew Burzyński - najwybitniejszy spośród polskich baloniarzy - był wielokrotnym rekordzistą świata i dwukrotnym zdobywcą pucharu Gordona Bennetta - w 1933 i 1935 roku. Swoje doświadczenia opisał w esejach autobiograficznych "Balonem przez kontynenty". Zobacz więcej na temat: Dwudziestolecie międzywojenne II wojna światowa PRL SPORT lotnictwo historia Polski
Koszmar przednówka. "W domu nie było ani kruszyny chleba" "Wiosna. Pięknie. Śpiew słowików. Raduje się cała przyroda, a ja głodny usiadłem na progu i płaczę gorzkiemi łzami, jak dziecko. Porywała mię myśl o samobójstwie, lecz żałowałem kochanej rodziny" – pisał sto lat temu chłop ze wschodniej Polski. Te i podobne wspomnienia wiele nam mówią o koszmarze dawnej wsi, jakim był przednówek. Zobacz więcej na temat: wiosna wieś rolnictwo
Do -20 w Zakopanem. Pierwszy dzień wiosny wiek temu "U progu oficjalnej daty zwycięstwa życia nad martwotą - wkracza zima w całym swoim majestacie i grozie" - pisał 21 marca 1925 roku "Ilustrowany Kuryer Codzienny". 101 lat temu pierwszy dzień wiosny w Polsce raczej nie przypominał tej radosnej pory roku. Zobacz więcej na temat: pierwszy dzień wiosny wiosna zima prasa Warszawa Kraków Poznań Lwów Wilno
Jak sanacja wyciągała z budżetu pieniądze na własną kampanię 20 marca 1929 Sejm uchwalił wniosek o postawienie przed Trybunałem Stanu ministra skarbu Gabriela Czechowicza, oskarżonego o przekazanie z budżetu państwa do dyspozycji premiera Józefa Piłsudskiego 8 mln zł na akcję wyborczą BBWR. Było to jedyne w II RP postępowanie przed Trybunałem. Zobacz więcej na temat: Józef Piłsudski II Rzeczpospolita przewrót majowy
Jak były brygadier Józef Piłsudski został Marszałkiem Polski 19 marca 1920 roku na prośbę Ogólnej Komisji Weryfikacyjnej Józef Piłsudski przyjął stopień Pierwszego Marszałka Polski. Oficjalna uroczystość wręczenia buławy marszałkowskiej odbyła się dopiero po zwycięskiej wojnie polsko-bolszewickiej. Zobacz więcej na temat: Józef Piłsudski Dwudziestolecie międzywojenne wojna 1920 wojna polsko-bolszewicka historia Polski
Traktat ryski. Prof. Kornat: prowadziliśmy dyplomację eksperymentalną - W Rydze wynegocjowaliśmy tyle, ile się dało w ówczesnych warunkach. Nigdy nie jest tak, że jedna strona osiąga sto procent założonych celów. Pokój był kompromisowy - oceniał traktat ryski prof. Marek Kornat, sowietolog, historyk z Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Zobacz więcej na temat: Ryga Dwudziestolecie międzywojenne wojna polsko-bolszewicka bitwa warszawska komunizm II Rzeczpospolita Ukraina Białoruś wojna 1920
Gabriel Narutowicz. Pierwszy prezydent II RP Pierwszy prezydent II Rzeczpospolitej był zasłużonym budowniczym elektrowni wodnych i gorącym patriotą przejętym losem Polski. – Ta szlachetna postać, która niosła ewangelię porozumienia i przebaczenia wobec uczestników demonstracji przeciwko sobie, została zamordowana – mówił prof. Marian Marek Drozdowski w audycji Polskiego Radia z 2019 roku. Zobacz więcej na temat: Gabriel Narutowicz Dwudziestolecie międzywojenne II Rzeczpospolita
95 lat temu miał miejsce Zjednoczeniowy Kongres Chłopski. Tego dnia powstało Stronnictwo Ludowe - Połączenie się wszystkich chłopów w Polsce, chłopów kłócących się, a nawet nienawidzących wzajemnie w jedno stronnictwo polityczne jest zdarzeniem tak wielkiej wagi, że w polityce ludowej równie doniosłego wypadku chyba, że dotąd nie było - komentował powołanie do życia Stronnictwa Ludowego Wincenty Witos. Zobacz więcej na temat: HISTORIA PSL Wincenty Witos II Rzeczpospolita
Reforma jędrzejewiczowska. Nowoczesne spojrzenie na edukację w II RP 11 marca 1932 roku Sejm II RP uchwalił ustawę, która miała na celu uporządkowanie i przebudowanie polskiego systemu szkolnictwa. Wprowadzała m.in. powszechny obowiązek szkolny na poziomie podstawowym. Zobacz więcej na temat: II Rzeczpospolita Dwudziestolecie międzywojenne reforma szkolnictwa edukacja Józef Piłsudski niepodległość
"Miał świetny głos, ludzie z miejsca go polubili". Jeremi Przybora zaczynał w Polskim Radiu Zanim powstał Kabaret Starszych Panów, był radiowy teatrzyk Eterek. Ale to nie były początki Jeremiego Przybory przed mikrofonem. Te datują się o wiele wcześniej, bo już przed wojną, i wcale nie były związane z działalnością kabaretową. Zobacz więcej na temat: Jeremi Przybora Kabaret Starszych Panów Jerzy Wasowski
Wiosenna powódź w Wilnie sprzed wieku i jej nietypowe skutki Wiosną 1931 roku Wilno i wiele innych miejscowości tej części Polski znalazły się pod wodą z powodu odwilży, która drastycznie podniosła poziom wody w rzekach. W czasie powodzi zalane zostały podziemia wileńskiej katedry, a to doprowadziło do odkrycia szczątków króla Aleksandra Jagiellończyka oraz dwóch żon Zygmunta Augusta - Barbary Radziwiłłówny i Elżbiety Habsburżanki. Zobacz więcej na temat: historia Polski powódź Wilno Aleksander Jagiellończyk Barbara Radziwiłłówna
Nie tylko Cytadela. Sowieckie prowokacje wobec II Rzeczypospolitej Punktem wyjścia audycji był (bo musiał być) Traktat Ryski. Jeden z paragrafów porozumienia zakładał wzajemne wyrzeczenie się aktów terroru. Traktat został podpisany, ale Sowieci nawet przez chwilę nie zamierzali go respektować... Zobacz więcej na temat: II Rzeczpospolita Wacław Holewiński cytadela warszawska Dwójka
Wybitni Polacy o niepodległej Ukrainie "Niech żyje wolna Ukraina!" wołał Józef Piłsudski w maju 1920 roku. "Ukraiński ruch niepodległościowy jest zgodny z polską racją stanu", przekonywał w latach 30. XX wieku publicysta Adolf Bocheński. "Niepodległość Ukrainy jest w naszym życiowym interesie", twierdził pod koniec stulecia Jerzy Giedroyc. W 4. rocznicę rosyjskiej agresji na Ukrainę przedstawiamy wybór myśli wybitnych Polaków o znaczeniu istnienia suwerennego państwa ukraińskiego. Zobacz więcej na temat: wojna na Ukrainie Rosja Ukraina Józef Piłsudski Jerzy Giedroyc Wołyń
Emil Zegadłowicz: pisarz, który w II RP nikogo nie pozostawiał obojętnym Mija 85 lat od śmierci Emila Zegadłowicza - poety, dramaturga, pisarza i tłumacza, autora śmiałych erotyków i powieści. W dwudziestoleciu międzywojennym pracował m.in. dla Polskiego Radia. Był odkrywcą swoistego fenomenu rzeźbiarstwa ludowego - świątkarza Jędrzeja Wowry. Sam o sobie mówił: "Człowiek o stu maskach i o jednym tylko stałym uczuciu - lęku". Zobacz więcej na temat: Emil Zegadłowicz rocznica literatura Dwójka KULTURA