Maria Rodziewiczówna - utalentowany "żubr (nie) w spódnicy" Ta niezwykła kobieta, która sama prowadziła duży majątek i nosiła się po męsku, mogła stać się ikoną postępu. Krytycy zarzucali jej jednak wstecznictwo. "Są dwie potęgi, którym trzeba dać wszystko, a w zamian nie brać nic – to Bóg i Ojczyzna" – pisała. Zobacz więcej na temat: literatura rozbiory Polski II Rzeczpospolita Powstanie Warszawskie Dwudziestolecie międzywojenne literatura polska
Pierwsza polska krzyżówka. Jakie były w niej nagrody? "Odgadujący czasem nałamie sobie głowy porządnie (od tego łamigłówka), przyjdzie mu jednak z pomocą słownik i encyklopedja" – tłumaczyli autorzy. 31 stycznia 1925 roku w "Kurjerze Warszawskim" ukazała się pierwsza polska krzyżówka. Zobacz więcej na temat: HISTORIA prasa Dwudziestolecie międzywojenne prasa drukowana
Mistrzowskie przemówienie Romana Dmowskiego w Paryżu – Dmowski pokazał wszystkie swoje talenty już podczas pierwszego przemówienia. W czasie pięciu godzin uzasadnił drobiazgowo potrzebę odbudowy dużego i silnego państwa polskiego – mówił na antenie Polskiego Radia historyk prof. Andrzej Nowak. Zobacz więcej na temat: Wersal I wojna światowa 1919 odzyskanie niepodległości Roman Dmowski Józef Piłsudski
Władysław Raczkiewicz. Pierwszy prezydent na uchodźstwie Był prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1939-1947. Przez prawie 8 lat sprawował najwyższy urząd w państwie, będąc z dala od ojczyzny. Przed objęciem prezydentury był jednym z prominentnych polityków II Rzeczpospolitej – trzykrotnie zajmował stanowisko ministra spraw wewnętrznych, był wojewodą i marszałkiem senatu. Zobacz więcej na temat: Władysław Raczkiewicz II wojna światowa Władysław Sikorski Bolesław Wieniawa-Długoszowski
INFOGRAFIKA Pierwsze wybory parlamentarne w odrodzonej Polsce [INFOGRAFIKA] Zorganizowanie wyborów parlamentarnych trzy miesiące od odzyskania niepodległości, w kraju scalonym z trzech obszarów o zupełnie odmiennej kulturze politycznej, w kraju, którego wszystkie granice płonęły, zakrawa na cud. A jednak ten cud administracyjny ziścił się 107 lat temu, 26 stycznia 1919 roku. Zobacz więcej na temat: Sejm II Rzeczpospolita wybory infografika historia
Pakt z diabłem próbą obrony niepodległości. Deklaracja o nieagresji z Hitlerem – Polska dyplomacja nie miała innej alternatywy niż polityka równowagi i osiągnięcie taktycznego porozumienia z Niemcami – oceniał na antenie Polskiego Radia prof. Marek Kornat. Zobacz więcej na temat: Dwudziestolecie międzywojenne Józef Beck III Rzesza ZSRR II Rzeczpospolita II wojna światowa pakt Ribbentrop-Mołotow
Burzliwe dyskusje wokół powstania Grobu Nieznanego Żołnierza Uchwała Rady Ministrów z 24 stycznia 1925 roku zatwierdzająca zlokalizowanie Grobu Nieznanego Żołnierza w kolumnadzie Pałacu Saskiego była poprzedzona długimi i gorącymi rozważaniami. Kwestią sporną była przede wszystkim forma planowanego miejsca pamięci. Zobacz więcej na temat: Pałac Saski Warszawa pomniki Grób Nieznanego Żołnierza Dwudziestolecie międzywojenne Józef Haller architektura
Zajęcie Śląska Cieszyńskiego. Początek wojny z Czechosłowacją o granicę 107 lat temu wojska czechosłowackie zajęły Śląsk Cieszyński, rozpoczynając tym aktem polsko-czechosłowacki konflikt zbrojny o granicę. Były ofiary śmiertelne. Do niewoli dostało się ponad tysiąc Polaków biorących udział w walkach. Zobacz więcej na temat: śląsk Cieszyński Czechosłowacja Dwudziestolecie międzywojenne
Wincenty Witos przed mikrofonem. Unikatowe nagranie z 1938 r To jeden z największych skarbów znajdujących się w Archiwum Polskiego Radia. Niewiele ponad dwuminutowe nagranie przemówienia Wincentego Witosa to jeden z zaledwie trzech zachowanych do dziś głosów Ojców Niepodległości. Pokazuje też, że lider ludowców był pionierem alternatywnych technik dotarcia do odbiorców. Zobacz więcej na temat: Wincenty Witos Czechosłowacja II Rzeczpospolita niepodległość Bartłomiej Makowski
Powstańcy styczniowi. Wzór patriotyzmu dla kolejnych pokoleń 107 lat temu, 21 stycznia 1919 roku, Naczelny Wódz Józef Piłsudski wydał rozkaz o zaliczeniu do szeregów Wojska Polskiego wszystkich weteranów powstania styczniowego. Niedługo później Sejm RP uchwalił stałą pensję dla żyjących uczestników walki. Zobacz więcej na temat: Romuald Traugutt Powstanie Styczniowe 1905 Polskie Państwo Podziemne Józef Piłsudski Dwudziestolecie międzywojenne
"Nie lubię być pesymistą". Wincenty Witos o sobie – Widziałem Witosa po raz pierwszy we Lwowie w 1912 na wiecu. Słuchałem jego przemówienia. Inteligenckie, rzeczowe, bez demagogii – mówił w archiwalnym radiowym nagraniu gen. Marian Kukiel. Teksty, które napisał czy wygłosił Wincenty Witos, są bez wątpienia intrygującymi świadectwami czasu. Mogą stać się przewodnikiem po życiu tego słynnego działacza i polityka. Zobacz więcej na temat: Wincenty Witos biografia przemówienie wspomnienie
Człowiek twardej ręki. Kim naprawdę był Wacław Kostek-Biernacki? Z jednej strony czarna legenda "wieszatiela", Brześcia i Berezy Kartuskiej. Z drugiej chlubna, niepodległościowa przeszłość i powtarzane po wielu latach historie o srogim i sprawiedliwym wojewodzie, który wstawiał się za prostym ludem. Kim naprawdę był Wacław Kostek-Biernacki? O jego kontrowersyjnym życiorysie w audycji "TurboHistoria" mówił Krzysztof Drozdowski, historyk i autor książki "Wacław Kostek-Biernacki. Człowiek do zadań specjalnych". Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 Krzysztof Grzybowski Dwudziestolecie międzywojenne
Jędrzej Moraczewski. Pierwszy premier II RP - Rząd utworzony przez Jędrzeja Moraczewskiego działał niespełna dwa miesiące, ale podjął ważne decyzje dla niepodległego państwa polskiego – oceniał dr Mikołaj Mirowski na antenie Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat: HISTORIA II Rzeczpospolita Dwudziestolecie międzywojenne Jędrzej Moraczewski historia Polski
"Wtedy nikt się w ten sposób skrzypcami nie posługiwał" - Ojciec zaplanował, że mój starszy brat Józef będzie wiolonczelistą i nim został. Ja byłam przeznaczona na skrzypaczkę i nikt się mnie nie pytał, czy ja tego chcę, czy nie – tak w audycji Polskiego Radia o wyborze swojej drogi życiowej opowiadała Wanda Wiłkomirska, jedna z najwybitniejszych polskich wirtuozek skrzypiec. Zobacz więcej na temat: HISTORIA historia Polski Wanda Wiłkomirska skrzypce II wojna światowa PRL stan wojenny filharmonia narodowa
Pogrzeb Dmowskiego. "Maszerują oddziały narodowców" Zdaniem organizatorów w uroczystościach udział wzięło 200 tysięcy ludzi, 1000 pocztów sztandarowych i 300 delegacji z wieńcami. W pogrzebie nie uczestniczył jednak żaden przedstawiciel obozu rządzącego. 7 stycznia 1939 roku na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie pochowany został Roman Dmowski. Zobacz więcej na temat: HISTORIA historia Polski Roman Dmowski II Rzeczpospolita Stronnictwo Narodowe Narodowa Demokracja Józef Piłsudski
Pierwszy w historii II RP zamach stanu - Nastrój panował specyficzny i od razu wiedzieliśmy, że coś jest nie w porządku. Noc była taka, jakby wszystko było zalane smołą - wspominał na antenie Polskiego Radia red. Leopold Marszak. W takiej atmosferze przebiegał pierwszy w historii II RP zamach stanu. Jak do niego doszło? Zobacz więcej na temat: II Rzeczpospolita Jędrzej Moraczewski Marian Januszajtis
Aleksander Prystor. "Twardy i uparty" cień Marszałka - Należał do najdawniejszych przyjaciół i współpracowników Piłsudskiego. Był to człowiek charakteru: bardzo twardy, bardzo uparty, bardzo prawy. Ale to nie był wielki umysł, ani wielki talent polityczny – charakteryzował premiera II RP publicysta Wacław Zbyszewski na antenie Radia Wolna Europa. Zobacz więcej na temat: HISTORIA Aleksander Prystor Józef Piłsudski Polska Partia Socjalistyczna
Wacław Kostek-Biernacki: człowiek do zadań specjalnych W kolejnym odcinku "Zaułków historii" rozmawialiśmy o postaci, której czarna legenda jest tak duża, że powiedzenie o nim jakichkolwiek dobrych słów wydaje się bardzo trudne. Mierzenie się z życiorysem Wacława Kostka-Biernackiego wciąż nastręcza wielu trudności. Zobacz więcej na temat: Wacław Holewiński Dwójka II Rzeczpospolita