Polskie Radio
Section05

2026 - rokiem Stanisława Staszica

Sejm poparł uchwałę ustanawiającą rok 2026 Rokiem Stanisława Staszica, w 200. rocznicę jego śmierci. A w tym roku mija 270. rocznica jego urodzin. Stanisław Staszic urodzony w Pile w 1755 roku, ksiądz katolicki, pionier spółdzielczości, pisarz polityczny i publicysta, filozof i tłumacz, przyrodnik: geograf i geolog, członek Izby Edukacyjnej Księstwa Warszawskiego, minister stanu Księstwa Warszawskiego, minister stanu Królestwa Polskiego — „bez wątpienia należy do grona najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia” –czytamy w uzasadnieniu decyzji. Gość audycji: dr Maciej Usurski - kustosz Muzeum Stanisława Staszica w Pile.
Zobacz więcej na temat:  Lumen Redakcja katolicka Kościół

Złoty wiek ornitologii polskiej czyli ptasiarze w czasie zaborów

Szymon Kuś - ornitolog i historyk opowiada jak rozwijała się polska ornitologia kiedy Polski nie było na mapie. Kto pływał po morzach i oceanach z wyprawami kapitana Cooka? Na jakie lata przypada okres zwany "Złotym wiekiem ornitologii polskiej"? Co robił na Syberii Benedykt Dybowski, a w Ameryce Południowej Jan Sztolcman? Jaką rolę odgrywał tzw. Gabinet Zoologiczny przy Szkole Głównej i jakie talenty poza naukowymi miał gigant polskiej ornitologii Władysław Taczanowski?  
Zobacz więcej na temat:  Trójka

"Astronauci". "Gruby pan" zamawia u Lema lot w kosmos

– Kiedy pisałem tę powieść, nie wierzyłem, że loty kosmiczne staną się rzeczywistością jeszcze za mojego życia. Pisałem bajkę, fantazjowałem na temat czegoś, co może się zdarzyć za sto lub za pięćdziesiąt lat – mówił o "Astronautach" Stanisław Lem w 1965 roku.
Zobacz więcej na temat:  Stanisław Lem historia Polski historia PRL HISTORIA literatura KSIĄŻKA książki pisarz fantastyka science-fiction Wenus planety planeta podróże

Paul Celan. Żyd zakochany w języku morderców

– Paul Celan stracił całą rodzinę podczas Holokaustu, ale jemu się udało przeżyć. I został mu język niemiecki, język morderców jego rodziny. Nie był w stanie i nie chciał się wyzwolić z tego języka – mówił w Polskim Radiu Zbigniew Herbert o twórcy, którego uważał "za jednego z największych poetów XX wieku".
Zobacz więcej na temat:  Holokaust Paul Celan literatura poezja Rumunia Niemcy Francja Czerniowce Żydzi HISTORIA Ryszard Krynicki Zbigniew Herbert ZSRR nazizm hitlerowskie obozy koncentracyjne niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne

Nieznane oblicza Krzysztofa Pendereckiego

Mija rocznica 92. urodzin jednego z najsławniejszych polskich kompozytorów XX i XXI wieku. Na całym świecie znano i ceniono go jako twórcę muzyki, ale nie wszyscy wiedzieli o jego pozaartystycznych pasjach, rodzinnych tajemnicach czy o fortelu, który otworzył mu drogę do międzynarodowej kariery.
Zobacz więcej na temat:  Krzysztof Penderecki MUZYKA muzyka współczesna historia Polski pierogi drzewa drzewo Boże Narodzenie przemyt wspomnienie

NAUKA Jest w żywności, wodzie, powietrzu. W ludzkich tętnicach też

Nowe badanie opublikowane w Environment International pokazuje, że codzienna ekspozycja na mikroplastik może przyspieszać rozwój miażdżycy - ale wyłącznie u samców. Wyniki eksperymentu na myszach rzucają nowe światło na wpływ mikroplastiku na układ sercowo-naczyniowy i podkreślają, jak pilne staje się badanie tego zanieczyszczenia w kontekście zdrowia ludzi.
Zobacz więcej na temat:  ŚWIAT mikroplastik zdrowie NAUKA

Generał Józef Dwernicki. Bohater spod Stoczka

Był utalentowanym wojskowym, który po raz pierwszy wsławił się męstwem podczas wojen napoleońskich. Do jego największych osiągnięć należy jednak zwycięskie starcie podczas powstania listopadowego. Wygrana ta miała wielkie znaczenie symboliczne - nie tylko podniosła Polaków na duchu, lecz także pokazała Rosjanom, że nie należy lekceważyć przeciwnika. 
Zobacz więcej na temat:  HISTORIA historia Polski powstanie listopadowe Napoleon_Bonaparte

"Plan pokojowy" przekazali USA Rosjanie? Rubio odpowiada

Sekretarz stanu USA Marco Rubio stanowczo zaprzeczył twierdzeniom części senatorów, jakoby przedstawiony niedawno 28-punktowy plan pokojowy dla Ukrainy był dokumentem autorstwa Rosjan. Jak podkreślił, propozycja została opracowana przez stronę amerykańską, przy udziale zarówno Ukrainy, jak i Rosji, i ma służyć jako ramy do dalszych negocjacji.
Zobacz więcej na temat:  ŚWIAT wojna na Ukrainie Rosja Ukraina USA Marco Rubio