Kanały internetowe

Historia

Serwisy historyczne

Radiowe Centrum Kultury Ludowej

Studio Reportażu Polskiego Radia

Orkiestra Polskiego Radia W Warszawie

Lektury Do Słuchania

Ramówka

Częstotliwości

Sklep

Szkolenia

Section05

filozofia

Staszic liczy Polskę. Statystyka jako projekt naprawy państwa

Stanisław Staszic nie kojarzy się zwykle ze statystyką. Przy bliższym spojrzeniu okazuje się jednak, że oświeceniowy myśliciel posługiwał się liczbami jako narzędziem diagnozy, reformy i politycznej perswazji. - Jego projekt poznawczy wyrastał z ducha oświecenia, ale był czymś więcej niż prostą wiarą w rozum i postęp. Był próbą uchwycenia rzeczywistości społecznej w jej twardym, materialnym wymiarze - mówił w Dwójce Michał Nowak. Zobacz więcej na temat: Stanisław Staszic Michał Nowak Dwójka statystyka

Zapomniany filozof rozpaczy, który zapowiadał koniec świata

– Był znanym Wilnianinem, fantastycznym intelektualistą, chodziłem na jego wykłady jak na delicje. A Piłsudski zaproponował go nawet na prezydenta – opowiadał w archiwalnej radiowej audycji publicysta Stanisław Stomma, wspominając Mariana Zdziechowskiego. Co jeszcze wiemy o tym intrygującym profesorze z Wilna, którego Miłosz nazwał "filozofem rozpaczy"? Zobacz więcej na temat: Dwudziestolecie międzywojenne Józef Piłsudski religia chrześcijaństwo literatura Czesław Miłosz

Jacques Maritain. Uczeń św. Tomasza, mistrz papieża, idol Miłosza

Paweł VI, uczeń i przyjaciel Maritaina, chciał go podobno uczynić świeckim kardynałem. Swego czasu francuski myśliciel należał do intelektualnej czołówki nie tylko zachodniego świata. U nas stał się patronem jednego z najważniejszych katolickich ruchów kulturalnych w Polsce. Zobacz więcej na temat: chrześcijaństwo katolicyzm Czesław Miłosz religia

Roberto Bolaño. "Jako pisarz był jednocześnie zabawny i przerażający"

– "Dzicy detektywi" jest książką idealną. Łączy w sobie i cechy kontestacji, i dobrej literatury – mówiła w Polskim Radiu Mercedes Monmany, hiszpańska krytyczka literacka, o najsłynniejszej powieści Roberta Bolaño. Pisarz urodził się 28 kwietnia 1953 roku w Chile. Zobacz więcej na temat: Ameryka Południowa literatura polityka Hiszpania psychologia

Albert Camus: rzeczywistość szokującej śmierci to…

Jak poradzić sobie ze świadomością, że nasza egzystencja jest skończona? Że jej finał jest nieubłagany i z góry wiadomy? Jaką przyjąć postawę wobec życia i, właśnie, wobec śmierci? To tylko niektóre z wielkich pytań Alberta Camusa. Zobacz więcej na temat: Albert Camus śmierć literatura

Bolesław Miciński. "Pisał rzeczy, które urzekały formą"

- W tym urzekaniu było jednak coś jeszcze znacznie głębszego - potrzeba, żeby filozofia, literatura służyły życiu - mówił w audycji Polskiego Radia literaturoznawca Eligiusz Szymanis. Dziś obchodzimy 115. rocznicę urodzin Bolesława Micińskiego - poety, krytyka literackiego, filozofa, eseisty. Zobacz więcej na temat: Stanisław Ignacy Witkiewicz historia Polski II wojna światowa totalitaryzm Podole Uniwersytet Warszawski

Teolog oskarżony o herezję, bohater słynnego romansu

Był jednym z najważniejszych myślicieli XII wieku – wyprzedzał swoją epokę, oskarżano go o herezję, ale jednocześnie stworzył filozoficzne metody, na których opierał się późnej św. Tomasz z Akwinu. Piotr Abelard do historii przeszedł jednak przede wszystkim jako bohater wielkiego, tragicznego romansu. Zobacz więcej na temat: średniowiecze Kościół teologia literatura Paryż

"Humanista to stan umysłu". Podróże Michela Leirisa

- On był żywiołem, grał na wielu językach jednocześnie. Wprowadził jakąś wyższą regułę, która miesza porządki autobiografii, nauki i sztuki – mówił dr Tomasz Szerszeń o Michelu Leirisie, francuskim poecie, prozaiku i etnografie. Zobacz więcej na temat: Francja Afryka literatura podróże

Kultura świadomości. Czy jesteśmy odpowiedzialni za nasze stany mentalne?

Twierdzenie, że dorosły, świadomy człowiek jest odpowiedzialny za swoje czyny, nie wydaje się kontrowersyjne. Niemiecki kognitywista, Thomas Metzinger, podbija jednak stawkę. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka

Zbigniew Mikołejko: nie interesuje mnie Bóg, który...

Minęła właśnie druga rocznica śmierci prof. Zbigniewa Mikołejki, filozofa i eseisty. Z tej okazji przypominamy jego radiowe wypowiedzi na temat religii. Jak zobaczymy, Bóg był wciąż obecny w rozważaniach tego myśliciela, choć w paradoksalny sposób. Zobacz więcej na temat: chrześcijaństwo Zbigniew Mikołejko

Autor legendarnej powieści, zapomnianego arcydzieła

– Nie ukończył tej książki. Zostawił kilkanaście tysięcy stron notatek, z którymi wydawcy nie bardzo wiedzieli, co począć – opowiadał literaturoznawca dr Tomasz Ososiński o "Człowieku bez właściwości" Roberta Musila, jednej z najsłynniejszych powieści pierwszej połowy XX wieku. Zobacz więcej na temat: Niemcy II wojna światowa Austria literatura psychologia awangarda

"Historia uczy, że...". Niewiele osób rozumie ten cytat

To jedno z największych filozoficznych nieporozumień w naszej kulturze. Georg Hegel, wybitny myśliciel nowoczesności, wcale nie uważał, że ludzkość nie chce uczyć się na błędach z przeszłości. Co więcej - jego słowa brzmią inaczej, niż zwykle się to przedstawia. Zobacz więcej na temat: historia Europy edukacja cytaty internauta internet

Anna Kamieńska. Słowa, które pomagają żyć

- Pisanie jest dla mnie rodzajem poznawania. A należy pisać tak długo, jak długo wydaje nam się, że to ma sens - mówiła w jednym z archiwalnych radiowych wywiadów Anna Kamieńska. 12 kwietnia mija 106. rocznica urodzin znakomitej poetki, eseistyki i tłumaczki, autorki, której twórczość może stanowić źródło głębokiej życiowej mądrości. Zobacz więcej na temat: Anna Kamieńska literatura poezja Julia Hartwig chrześcijaństwo religia

Zysk z wiary czy z niewiary? "Jedyny taki pomysł w historii"

Uważał, że żadne dowody na istnienie Boga nie przekonają niedowiarków. Zatem jaką przyjąć postawę, nie wiedząc, czy Bóg istnieje czy nie? Błażej Pascal, bo o tym Francuzie mowa, zaproponował proste rozwiązanie. Grę, w której każdy musi wziąć udział. Zobacz więcej na temat: Blaise Pascal chrześcijaństwo

Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważności?

W ostatnim czasie zrobiła oszałamiającą karierę. Stała się modą i praktyką, techniką i postawą, wyborem i obietnicą pełniejszej obecności. W świecie rozproszonym przez nadmiar bodźców i narracji, jawi się jako próba powrotu do czystego doświadczania – bycia tu i teraz, zanim zostanie ono przechwycone przez uprzedzenia, pragnienia, logikę użyteczności. Zobacz więcej na temat: Michał Nowak Dwójka

Filozof zmęczenia. Co mówi nam dziś Byung-Chul Han?

Nie występuje publicznie, unika mediów, nie poddaje się logice popularności. Jednak jego książki sprzedają się w setkach tysięcy egzemplarzy, a diagnozy trafiają w sam środek współczesnego doświadczenia. Byung-Chul Han, koreański filozof piszący po niemiecku, stał się jednym z najważniejszych komentatorów świata późnego kapitalizmu. W Polsce jego myśl dopiero zyskuje czytelników, m.in. za sprawą książki "Społeczeństwo zmęczenia". Zobacz więcej na temat: Jakub Kukla Dwójka rozmowa książki

Józef Czapski. Pisał prawdę o "nieludzkiej ziemi"

Był wielkim malarzem. Świetnym eseistą, znawcą literatury i sztuki. Współtworzył paryską "Kulturę". Więziony w Starobielsku i cudem ocalony świadczył swoim życiem – i takimi książkami jak "Wspomnienia starobielskie" oraz "Na nieludzkiej ziemi" – o sowieckich zbrodniach. Józef Czapski urodził się 3 kwietnia 1896 roku. Zobacz więcej na temat: Józef Czapski Jerzy Giedroyc Katyń literatura Francja Paryska "Kultura" Starobielsk

Tadeusz Kotarbiński. "Żyć rozumnie. Trzeźwo sądzić

– Żyć rozumnie. Odtrącić złudne opowieści. Trzeźwo sądzić. Z ponętnych urojeń wyzdrowieć. I temu tylko ufać, co zawrze w swej treści (...), rozwagi podpowiedź – pisał prof. Tadeusz Kotarbiński. Dziś mija 140 lat od urodzin tego wybitnego filozofa, etyka i logika, twórcy prakseologii, czyli teorii sprawnego działania. Zobacz więcej na temat: Lwów Warszawa etyka Tadeusz Kotarbiński historia Polski