PRL w PolskieRadio.pl (4)

Mirosław Chojecki - współzałożyciel KOR cz. 2

Wspominamy Mirosława Chojeckiego, który w latach 70. XX wieku współtworzył Komitet Obrony Robotników, a w 1977 roku Niezależną Oficynę Wydawniczą – pierwsze w bloku wschodnim niezależne wydawnictwo publikujące książki zakazane przez cenzurę. Dzięki Chojeckiemu i jego współpracownikom ukazały się w drugim obiegu dzieła Miłosza, Herlinga-Grudzińskiego, Orwella, Kołakowskiego. Drukowano w prywatnych mieszkaniach, piwnicach, przy pomocy prymitywnych powielaczy, ryzykując zatrzymanie. Sam Chojecki przesiedział w wiezieniu w sumie pięć miesięcy. Uwolniono go tuż przed wybuchem sierpniowych strajków. Po wprowadzeniu stanu wojennego działał na emigracji, m.in. w Paryżu, współorganizując pomoc dla opozycji w kraju. Zobacz więcej na temat: Mirosław Chojecki Solidarność Komitet Obrony Robotników komunizm stan wojenny

Sprawa Profesora Tarwida, czyli Toksyczna Miłość

Dzisiejsza trasa prowadzi nas do połowy lat 50. i komunistycznej Polski, w samo serce toksycznej relacji, w której główną rolę odegra miłosna… chemia. Styczeń roku 1955, nie żył już na szczęście Towarzysz Stalin, ale w ostatnią podróż do Moskwy nie udał się jeszcze Bolesław Bierut. Warszawa, Nowy Świat, godziny wieczorne... co wydarzyło się w mieszkaniu uznanego chemika i jego młodszej, drugiej już żony. także chemiczki. Fatalna pomyłka, samobójstwo, czy zaplanowana misterna zbrodnia? Jaką w tej historii rolę odgrywają muchy i muszki? Opowiedzą Państwu Marcel Woźniak i Grzegorz Kalinowski

44 lata temu wybuchł strajk w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej

25 listopada 1981 roku rozpoczął się strajk okupacyjny w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej w Warszawie. Uformował się komitet strajkowy, który zgłosił gotowość podjęcia rozmów z Komisją Międzyresortową. Rozmowy zostały jednak zawieszone, a Minister Spraw Wewnętrznych podjął decyzję o użyciu sił porządkowych do rozwiązania konfliktu. Władze przewidywały, że strajkujący będą stawiać czynny opór.

"Życie codzienne kobiet w PRL", czyli nowa książka Błażeja Brzostka

- Historię przez długi czas pisali mężczyźni, a sama historia - ta, którą znamy - jest konstruktem społecznym ukształtowanym w XIX wieku, w służbie państwa narodowego i interesów elit. W takim schemacie kobiety pozostawały zawsze na drugim, a czasem na dalszym planie, bo nie były aktorkami sceny politycznej, nie miały praw politycznych ani dostępu do instytucji akademickich jeszcze na początku XX wieku - mówił na antenie Dwójki Błażej Brzostek, autor książk.

Jaremianka. Artystka, która "sama była awangardą"

- Była na pewno kobietą wyzwoloną. Ubierała się szokująco, chodziła w spodniach, uwielbiała ekscentryczne kapelusze i z dość dużą swobodą traktowała mężczyzn - tak o wyjątkowej artystce, rzeźbiarce, malarce i działaczce społecznej mówiła Magdalena Merta, prowadząca radiową audycję "Polki". Dziś wspominamy 117. rocznicę urodzin Marii Jaremy, zwanej Jaremianką.

"Nie umiałem czytać ani pisać, a już znałem nuty"

23 listopada 2025 roku wspominamy 92. rocznicę urodzin Krzysztofa Pendereckiego - kompozytora, dyrygenta, pedagoga, jednego z najbardziej cenionych na całym świecie twórców muzyki. Ten "wielki odkrywca dźwięków" zmarł w 2020 roku. Pozostały po nim dzieła, które zmieniały myślenie o muzyce zarówno w XX, jak i w XXI wieku.

Karol Modzelewski. Historyk, który tworzył historię

Jako historyk pragnął poświęcić swoje życie badaniom średniowiecznej Europy, ale przez wyrażanie niezgody na rzeczywistość PRL musiał podzielić je także i na trudny żywot dysydenta. – Kiedy uważałem, że muszę, to byłem gotowy działać – mówił w audycji Polskiego Radia z 2014 roku.

Cichociemny Andrzej Czaykowski i "afera teozofów"

W kolejnym odcinku "Zaułków historii" porozmawiamy o tzw. "Aferze teozofów”. Omówimy czym był światopogląd religijno-filozoficzny zwany teozofią. Przywołamy nazwisko jego twórczyni, Heleny Bławatskiej, a także jej polskich przedstawicieli przed II wojną światowa.

Roman Zimand. Od piewcy komunizmu do zagorzałego antykomunisty

"Mentalnie znalazł się nie tylko poza takim czy innym «wypaczeniem» komunizmu, ale w ogóle poza komunizmem. Jego zerwanie miało charakter bezapelacyjny i było pozbawione wszelkich niedomówień, zamąceń czy dwuznaczności" – pisał o Romanie Zimandzie teoretyk literatury i krytyk literacki prof. Janusz Sławiński.

Pisarz, dla którego powieść była dywersją w kulturze

- Buczkowski w swojej twórczości pokazywał literaturę wyzwoloną, która nie da się podzielić na wiersz, powieść, opowiadanie, nowelę, dramat. On te wszystkie granice zacierał. Żywioły epicki, liryczny i dramatyczny stanowiły u niego całość - tak o wyjątkowym twórcy mówił w audycji Polskiego Radia pisarz Wiesław Myśliwski.

PRL

Wałęsa - Miodowicz. Telewizyjna debata przyciągnęła miliony

Mirosław Chojecki - współzałożyciel KOR cz. 2

Sprawa Profesora Tarwida, czyli Toksyczna Miłość

44 lata temu wybuchł strajk w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej

"Życie codzienne kobiet w PRL", czyli nowa książka Błażeja Brzostka

Jaremianka. Artystka, która "sama była awangardą"

"Nie umiałem czytać ani pisać, a już znałem nuty"

Karol Modzelewski. Historyk, który tworzył historię

Pacyfikacja kopalni "Wujek". Próby osądzenia odpowiedzialnych za śmierć górników

PRL i kara śmierci za mięso. Proces, który wstrząsnął Polską

Marian Brandys: "o historii bez patosu, z odrobiną humoru"

Marianna Popiełuszko. Matka błogosławionego księdza Jerzego

Cichociemny Andrzej Czaykowski i "afera teozofów"

"Na egzaminie aktorskim miałem dwie kompromitacje"

Roman Zimand. Od piewcy komunizmu do zagorzałego antykomunisty

Katastrofa w Wilczym Jarze 1978. Autobusy runęły w przepaść

Pisarz, dla którego powieść była dywersją w kulturze