Polskie Radio
Section05

ZSRR

88 lat temu padł rozkaz o eksterminacji 111 tys. Polaków​

"Rozkazuję od 20 sierpnia 1937 roku rozpocząć szeroką operację prowadzącą do pełnej likwidacji terenowych jednostek Polskiej Organizacji Wojskowej i przede wszystkim jej dywersyjno - szpiegowskich i powstańczych kadr w przemyśle, transporcie, sowchozach i kołchozach" – to pierwsze słowa zbrodniczego rozkazu nr 00485 wydanego 11 sierpnia 1937 roku na polecenie Stalina przez Ludowego Komisarza Spraw Wewnętrznych ZSRR Nikołaja Jeżowa.
Zobacz więcej na temat:  Dwudziestolecie międzywojenne Józef Stalin NKWD komunizm zbrodnie sowieckie

RONA. Rosjanie w niemieckich mundurach tłumią powstanie

RONA, czyli brygada rosyjskich kolaborantów na niemieckim żołdzie, to, podobnie jak pułk SS Oskara Dirlewangera złożony w większości z kryminalistów, jednostka, która w czasie tłumienia Powstania Warszawskiego wsławiła się największą brutalnością. Rosjanie spod znaku swastyki od narażania życia w walce preferowali gwałty, morderstwa i grabieże.
Zobacz więcej na temat:  historia Polski Powstanie Warszawskie II wojna światowa zbrodnie wojenne Bronisław Kamiński Rosja III Rzesza

Opowieść o Kongresie Wolności Kultury

Dwa wektory sił ścierały się na powojennej mapie świata: wolność kontra totalitaryzm. W 1947 Sowieci utworzyli Kominform, rok później dokonali przewrotu w Czechosłowacji. Dalej - blokada Berlina, a w 1949 – sowiecka bomba atomowa.  Prezydent Truman odpowiada doktryną powstrzymywania. Rusza „intelektualny Plan Marshalla”. W czerwcu 1950 roku w Berlinie zbiera się Kongres Wolności Kultury. Po latach powiedziano o tym zdarzeniu – najpiękniejsza antykomunistyczna akcja CIA. O kongresie Wolności Kultury rozmawiają prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski.
Zobacz więcej na temat:  PRL

Fiat 126p, czyli maluch. Samochód nie tylko dla bohaterów

– Maluch zdobył czołowe miejsce w popkulturze. Natychmiast pojawił się w filmach. Nie musiał przechodzić castingu. Było jasne, że tym samochodem będzie jeździł bohater filmu – mówił w 2014 roku Przemysław Semczuk, autor książki "Maluch. Biografia".
Zobacz więcej na temat:  fiat 126p motoryzacja samochód samochody PRL fabryka tom hanks Ameryka Włochy Bielsko-Biała Andrzej Kopiczyński Wacław Kowalski Cezary Pazura Marek Koterski Sylwester Chęciński Andrzej Mularczyk Jerzy Gruza historia Polski historia PRL HISTORIA akcja charytatywna

Powojenne losy "Panoramy Racławickiej" i innych polskich zbiorów ze Lwowa

Po II wojnie światowej podjęto trud odzyskania pozostałych we Lwowie zabytków polskiej kultury, w tym "Bitwy pod Racławicami". Starania zakończyły się sukcesem i 18 lipca 1946 roku słynny obraz Wojciecha Kossaka i Jana Styki wraz z częścią zbiorów lwowskiego Ossolineum został przekazany polskiej stronie. 
Zobacz więcej na temat:  Lwów zabytki Adam Mickiewicz Jan Matejko II wojna światowa III Rzesza okupacja niemiecka

Mirosław Hermaszewski i jego radiowe wspomnienia. "W kosmosie nie było tak źle"

"Nie czułem strachu, bardziej dominowało uczucie oczekiwania" - tak Mirosław Hermaszewski wspominał ten szczególny dzień startu kosmicznej misji. "Zdrowy jestem, dobrze się czuję, tylko nogi mam troszeczkę miękkie i nieco kręci mi się w głowie" – mówił pierwszy Polak w kosmosie zaraz po wylądowaniu, 5 lipca 1978 roku.
Zobacz więcej na temat:  Mirosław Hermaszewski lotnictwo kosmos PRL astronauta

Zamiast rozmów w Pruszkowie, Proces Szesnastu w Moskwie

80 lat temu, wiosną 1945 roku, przywódców Polskiego Państwa Podziemnego zaproszono na rozmowy z przedstawicielami władz sowieckich. Biała willa przy ulicy Pęcickiej 5 w Pruszkowie (dziś Armii Krajowej 11) była zasadzką NKWD, a zaproszenie na konsultacje z Sowietami okazało się zaproszeniem do...Moskwy. Reprezentantów głównych polskich partii politycznych uprowadzono na Łubiankę, a w czerwcu w cieniu Kremla zorganizowano pokazowy trybunał, który miał przejść do historii jako Proces Szesnastu. Ta sprawa była w PRL objęta ścisłym zapisem cenzorskim. O Procesie Szesnastu opowiadają prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski
Zobacz więcej na temat:  stalinizm Armia Krajowa II wojna światowa

Inny Świat Gustawa Herlinga-Grudzińskiego – III

Gustaw Herling-Grudziński był w PRL objęty pełnym zapisem cenzorskim. Nie ukazywały się żadne jego prace. Dopiero w 1988 roku pozwolono na wydanie pierwszych opowiadań autora "Innego Świata". Herling-Grudziński wiedział, że komunizm upadnie, ale nie spodziewał się, że nastąpi to za jego życia. Tu się pomylił. Jak oceniał zmiany w Polsce po upadku PRL? Czy nowa, III RP była dla niego państwem doskonałym, czy też recenzował polską rzeczywistość? O tym kolejnym odcinku podcastu Ślady pamięci profesora Rafała Habielskiego i Andrzeja Mietkowskiego.
Zobacz więcej na temat:  PRL komunizm III RP

Polskie Radio 24 Operacja Barbarossa. "Wojna Niemcy - ZSRR była nieunikniona"

- Dwa totalitaryzmy, skrajnie agresywne bloki wojskowe musiały się ze sobą zderzyć. Komuniści i narodowi socjaliści skazani byli na konfrontację. Obie ideologie głosiły wojnę i upatrywały rozwiązania problemów w konflikcie zbrojnym - mówił w Polskim Radiu 24 historyk Norbert Bączyk, współautor podcastu "Wojenne Historie". 
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Niemcy Adolf Hitler Józef Stalin