Portal Polskiego Radia SA
słuchaj
shopping_cart
Polskie Radio
Section05

historia Polski

81. rocznica bitwy o Monte Cassino – pamięć bohaterów wciąż żywa

Tym, którzy "ducha oddali Bogu, ciało ziemi włoskiej, a serce Polsce", zdobywając 18 maja 1944 r. Monte Cassino, oddano w niedzielę hołd na polskiej nekropolii we Włoszech. Żołnierze gen. Władysława Andersa przeszli przez trzy kontynenty, aby walczyć o wolną Polskę; dziś my bierzemy udział w symbolicznej "sztafecie pokoleń", wiele od nas zależy - zaznaczył szef UdSKiOR. Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa

233 lata temu wybuchła wojna w obronie Konstytucji 3 maja

18 maja 1792 roku wojsko Imperium Rosyjskiego, liczące blisko 100 tysięcy żołnierzy, wkroczyło na teren Rzeczpospolitej. W ten sposób rozpoczął się polsko-rosyjski konflikt zbrojny, który do historii przeszedł pod nazwą "wojny w obronie Konstytucji 3 maja". Jego konsekwencją było unieważnienie ustawodawstwa Sejmu Wielkiego oraz II rozbiór Polski.  Zobacz więcej na temat:  rozbiory Polski konstytucja 3 maja Rosja Prusy Stanisław August Poniatowski

Jak wyglądali Piastowie? "Na pewno nie tak jak u Matejki"

- Jan Matejko przedstawił Mieszka I z brodą, jako tego księcia, umocowanego jeszcze w kulturze pogańskiej, "dzikiego". Wydaje mi się, że nasz wielki malarz rozumował w ten sposób, że to barbarzyńscy Słowianie nosili zarost i dopiero pod wpływem cywilizacji zachodniej zaczęli się golić. A było dokładnie odwrotnie. Moda na zarost przyszła z Zachodu, a Słowianie golili się na gładko - mówił w rozmowie z portalem Polskiego Radia historyk prof. Tomasz Jurek. Zobacz więcej na temat:  Piastowie średniowiecze fryzury

Przewrót majowy. O tym, jak Piłsudski chciał obalić polską sejmokrację

15 maja 1926 marszałek Sejmu Maciej Rataj powołał nowy rząd na czele z Kazimierzem Bartlem - piętnasty gabinet urzędujący od czasów zakończenia I wojny światowej. Decyzja ta była skutkiem przewrotu majowego marszałka Józefa Piłsudskiego - zbrojnego zamachu stanu, który rozpoczął trzynastoletnie autorytarne rządy sanacji. Zobacz więcej na temat:  II Rzeczpospolita przewrót majowy Maciej Rataj Władysław Grabski Józef Piłsudski Wincenty Witos

Przewrót majowy Piłsudskiego – historia i konsekwencje

W najnowszym odcinku podcastu Rzeczypospolite Antoniego Dudka gościem jest prof. Andrzej Chojnowski, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego, który opowiada o znaczeniu przewrotu majowego z 1926 roku i politycznej spuściźnie Józefa Piłsudskiego. Maj to miesiąc szczególny w życiu Marszałka – nie tylko z powodu zamachu stanu, który zmienił losy II RP, ale także dlatego, że 12 maja przypada 90. rocznica jego śmierci. Czym naprawdę był przewrót majowy? Co Piłsudski chciał osiągnąć i jak ocenić jego działania po latach? Zobacz więcej na temat:  Dwójka przewrót majowy Józef Piłsudski Antoni Dudek Rzeczypospolite podcast

90 lat temu zmarł Józef Piłsudski. Legenda i cień marszałka

12 maja 1935 roku zmarł Józef Piłsudski – ojciec polskiej niepodległości, twórca Legionów, Naczelnik Państwa i budowniczy II Rzeczypospolitej. Pozostawił po sobie dziedzictwo pełne sprzeczności: dla jednych był bohaterem narodowym i wizjonerem, dla innych – autokratą i pogromcą demokracji. W 90. rocznicę jego śmierci warto przypomnieć tę wielowymiarową postać, która ukształtowała oblicze XX-wiecznej Polski. Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski

Adam Bujak. Posłuchaj wspomnień fotografa Jana Pawła II

– Zostałem fotografem, aby uwieczniać rzeczywistość, z którą ludzie często się nie spotykają, jak codzienność mnichów kamedułów, kompletnie zamkniętych przed światem, a nawet życie prywatne Jana Pawła II. Te wszystkie wspaniałe wydarzenia, których ludzie nie byli w stanie zobaczyć, a których ja byłem świadkiem. To właśnie nimi chciałem się podzielić – mówił Adam Bujak na antenie Polskiego Radia. Zobacz więcej na temat:  fotografia Jan Paweł II

Wojciech Karpiński. Siła, którą kryły "książki zbójeckie"

- Każde pokolenie ma swoje własne tego typu teksty. Dla mnie w Warszawie w roku 1956, na kilka miesięcy przed Październikiem, taką książką zbójecką, pierwszą i najważniejszą, był "Zniewolony umysł" Miłosza - opowiadał w archiwalnym radiowym nagraniu Wojciech Karpiński. 11 maja 2024 roku wspominamy 82. rocznicę urodzin tego cenionego eseisty, znawcę sztuki i literatury. Zobacz więcej na temat:  Wojciech Karpiński emigracja PRL literatura Paryż Józef Czapski Zeszyty Literackie eseistyka