historia Polski w PolskieRadio.pl (11)

Z polskim akcentem przy kawie. Spotkanie z Marcinem Gortatem, ikoną polskiej koszykówki

Choć od sportowej emerytury Marcina Gortata minęło już kilka lat, były gwiazdor NBA wciąż pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiego sportu. W podcaście opowiedział nie tylko o swojej drodze na szczyt, ale także o polskości, patriotyzmie, działalności społecznej i nowym etapie życia, który właśnie się przed nim otwiera. Rozmawiała z nim Danuta Isler.

Elekcja 1575 roku. Batory i Jagiellonka zasiadają na tronie

15 grudnia 1575 roku szlachta okrzyknęła Annę Jagiellonkę królem Polski, przeznaczając na jej męża Stefana Batorego. Droga siedmiogrodzkiego księcia ku polskiej koronie nie była jednak usłana różami. Przyszły władca musiał bowiem pokonać wielu innych pretendentów do tronu, w tym m.in. cara Rosji Iwana IV Groźnego. Ostatecznie o jego elekcji przesądziła arogancja jego głównego rywala - cesarza Maksymiliana II Habsburga.

Maria Szymanowska. Polska pianistka i kompozytorka, która podbiła Europę

- Gdyby żyła w dzisiejszych czasach, być może nie zwrócilibyśmy na nią większej uwagi. Byłaby jedną z wielu kobiet żyjących zawodowo z muzyki. Ona jednak przyszła na świat ponad 200 lat temu w czasach, gdy czymś niewiarygodnym było, żeby kobieta mogła dokonywać własnych wyborów, niewspierana przez bogatego męża lub protektora - mówiła śpiewaczka Elżbieta Zapolska-Chapelle na antenie Polskiego Radia.

44 lata po 13 grudnia. Od odznaczeń na Rakowieckiej po „Światło Wolności” na pl. Piłsudskiego

13 grudnia 2025 r. mija 44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. władze komunistyczne, kierowane przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego i Wojskową Radę Ocalenia Narodowego (WRON), wprowadziły w Polsce nadzwyczajne represje: internowania, cenzurę, militaryzację zakładów pracy i brutalne pacyfikacje protestów. Dziś w Warszawie rocznicę upamiętniają m.in. odznaczenia dla opozycjonistów oraz akcja „Ofiarom stanu wojennego. Zapal Światło Wolności”. Zobacz więcej na temat: POLSKA stan wojenny wojna

Emigranci stanu wojennego. Posłuchaj wspomnień

Po wprowadzeniu stanu wojennego władze PRL-u umożliwiły opuszczenie kraju tysiącom obywateli. Ta pozorna liberalizacja przepisów była w rzeczywistości kolejną formą represji. Komuniści w ten sposób próbowali pozbyć się z Polski niewygodnych działaczy opozycyjnych i "wichrzycieli" z Solidarności. Do emigracji "zachęcano" ich szantażem, groźbą lub pozbawieniem środków do życia.

Psychodeliczna opowieść o czasie i przemijaniu

- Nie ulega wątpliwości, że Has, jak to się mówi, nacisnął mocniej pedał przy produkcji tego filmu i pozwolił swojej wyobraźni, wrażliwości plastycznej oraz poetyckiej ujawnić się z większą siłą i w większym wymiarze - mówił w 1973 roku krytyk filmowy Stanisław Grzelecki na antenie Polskiego Radia.

80 lat temu urodził się Marek Grechuta, piosenkarz, poeta i kompozytor

Kulturą twórczą i wykonawczą rzucał estetyczne wyzwanie estradowej tandecie i artystycznej bylejakości - 10 grudnia 1945 r. urodził się w Zamościu Marek Grechuta - piosenkarz, poeta i kompozytor, wykonawca takich piosenek jak „Dni, których nie znamy”, „Będziesz moją panią”, „Niepewność” czy „Hop, szklankę piwa”.

Paderewski i pierwszy powojnie rząd RP uznany przez ententę

9 grudnia 1919 roku Ignacy Jan Paderewski ustąpił z funkcji premiera Polski. Chociaż jego rząd utrzymał się przez zaledwie kilka miesięcy, działania gabinetu budziły wśród ówczesnych polityków zażarte dyskusje. Z jednej strony chwalony był za przeprowadzenie pierwszych w historii Polski wolnych wyborów parlamentarnych, z drugiej krytykowany za złe prowadzenie polityki skarbowej państwa.

Ludwik Gąsiorowski. Lekarz nazywany ojcem polskiej medycyny

Nie jest przesadą zdanie doktora Koehlera o Ludwiku Gąsiorowskim, iż był on jedną z najwybitniejszych postaci swoich czasów w Wielkopolsce. Nie jest również przesadnym stwierdzenie profesora Skobla, że Gąsiorowski może służyć za wzór lekarza. 9 grudnia 1863 roku zmarł Ludwik Gąsiorowski, lekarz nazywany ojcem polskiej medycyny.

"Robotnicy '80". Świadectwo strajku w Stoczni Gdańskiej

7 grudnia 1980 roku w Gdańsku odbyła się jedna z pierwszych publicznych projekcji filmu "Robotnicy '80". - Tego dokumentu nie robiliśmy dla siebie, a po to, aby oglądali go wszyscy. On nigdy jednak nie będzie zupełnie obiektywny. Bo to moja relacja. Zapis z tego, co widziałem na własne oczy - mówił na antenie Polskiego Radia jeden z reżyserów filmu Andrzej Zajączkowski.

historia Polski

Z polskim akcentem przy kawie. Spotkanie z Marcinem Gortatem, ikoną polskiej koszykówki

Elekcja 1575 roku. Batory i Jagiellonka zasiadają na tronie

Maria Szymanowska. Polska pianistka i kompozytorka, która podbiła Europę

Nie poddali się ZOMO. Strajk w Zakładach Górniczych "Rudna" na Dolnym Śląsku

Stefan Czarniecki. Kontrowersyjny bohater "Mazurka Dąbrowskiego"

44 lata po 13 grudnia. Od odznaczeń na Rakowieckiej po „Światło Wolności” na pl. Piłsudskiego

Emigranci stanu wojennego. Posłuchaj wspomnień

"Człowiek wielkiego umysłu, wielkiej odwagi i silnej woli"

Rozejm w Dywilinie. Rzeczpospolita największa w swoich dziejach

Psychodeliczna opowieść o czasie i przemijaniu

80 lat temu urodził się Marek Grechuta, piosenkarz, poeta i kompozytor

Dyktatura? Ustrój, który stworzył Józef Piłsudski

Paderewski i pierwszy powojnie rząd RP uznany przez ententę

Rozejm w Nieszawie. Krok do pokoju z Krzyżakami

Ludwik Gąsiorowski. Lekarz nazywany ojcem polskiej medycyny

Tadeusz Kantor. "Sztuka to dla mnie sposób życia"

"Robotnicy '80". Świadectwo strajku w Stoczni Gdańskiej

Likwidacja Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. "Straszliwy instrument terroru"