Polskie Radio
Section05

komunizm

Mirosław Chojecki - współzałożyciel KOR cz. 2

Wspominamy Mirosława Chojeckiego, który w latach 70. XX wieku współtworzył Komitet Obrony Robotników, a w 1977 roku Niezależną Oficynę Wydawniczą – pierwsze w bloku wschodnim niezależne wydawnictwo publikujące książki zakazane przez cenzurę. Dzięki Chojeckiemu i jego współpracownikom ukazały się w drugim obiegu dzieła Miłosza, Herlinga-Grudzińskiego, Orwella, Kołakowskiego. Drukowano w prywatnych mieszkaniach, piwnicach, przy pomocy prymitywnych powielaczy, ryzykując zatrzymanie. Sam Chojecki przesiedział w wiezieniu w sumie pięć miesięcy. Uwolniono go tuż przed wybuchem sierpniowych strajków. Po wprowadzeniu stanu wojennego działał na emigracji, m.in. w Paryżu, współorganizując pomoc dla opozycji w kraju.
Zobacz więcej na temat:  Mirosław Chojecki Solidarność Komitet Obrony Robotników PRL stan wojenny

44 lata temu wybuchł strajk w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej

25 listopada 1981 roku rozpoczął się strajk okupacyjny w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej w Warszawie. Uformował się komitet strajkowy, który zgłosił gotowość podjęcia rozmów z Komisją Międzyresortową. Rozmowy zostały jednak zawieszone, a Minister Spraw Wewnętrznych podjął decyzję o użyciu sił porządkowych do rozwiązania konfliktu. Władze przewidywały, że strajkujący będą stawiać czynny opór.
Zobacz więcej na temat:  strajki PRL Wojciech Jaruzelski Czesław Kiszczak Solidarność

Roman Zimand. Od piewcy komunizmu do zagorzałego antykomunisty

"Mentalnie znalazł się nie tylko poza takim czy innym «wypaczeniem» komunizmu, ale w ogóle poza komunizmem. Jego zerwanie miało charakter bezapelacyjny i było pozbawione wszelkich niedomówień, zamąceń czy dwuznaczności" – pisał o Romanie Zimandzie teoretyk literatury i krytyk literacki prof. Janusz Sławiński.
Zobacz więcej na temat:  Roman Zimand PRL Poznań 1956 Władysław Gomułka odwilż 1956 Jan Olszewski marzec 1968 sierpień 80 opozycja demokratyczna stan wojenny literatura okrągły stół drugi obieg

"Pokojowa przyszłość dla naszych narodów". Polsko-niemieckie pojednanie w Krzyżowej

12 listopada 1989 roku odbyła się polsko-niemiecka msza pojednania. - Odejdźmy od ołtarza w kierunku dobrej, pokojowej, błogosławionej przez Boga przyszłości dla naszych narodów, dla narodu polskiego i niemieckiego, dla nas wszystkich w Europie - mówił niemiecki kanclerz Helmut Kohl podczas mszy świętej w Krzyżowej, dwa dni po upadku muru berlińskiego.
Zobacz więcej na temat:  Europa Helmut Kohl Niemcy Tadeusz Mazowiecki mur berliński

Ojciec chrzestny "Czasu apokalipsy". Portret Chrisa Niedenthala

Chris Niedenthal urodził się w rodzinie polskich emigrantów w Londynie, ale to Warszawa jest jego domem. Właśnie tu zrobił ikoniczne zdjęcie okresu stanu wojennego "Czas apokalipsy", które przeszło do historii. W swoim portfolio ma też portrety dyktatorów Nicolae Ceausescu i Janosa Kadara, za to drugie otrzymał World Press Photo. Niedenthal jako pierwszy zagraniczny fotograf był podczas strajku w Stoczni Gdańskiej. Towarzyszył Lechowi Wałęsie i Vaclavovi Havlovi. Pracował dla największych, Time'a i Newsweeka. Zrobił setki tysięcy zdjęć, które stanowią prześmiewczy, choć przeważnie ponory zapis historii PRL i schyłku komunizmu. W szczerej rozmowie z Remigiuszem Grzelą opowiada o swojej życiowej drodze.
Zobacz więcej na temat:  chris niedenthal fotografia foto PRL Lech Wałęsa Vaclav Havel

Svens Kuzmins: "Chochma", powieść o łotewskiej transformacji, szalonej ciotce i sosie przemycanym z Polski

Przenosimy się do Teatru Starego w Lublinie na spotkanie z łotewskim pisarzem Svensem Kuzminsem, autorem powieści "Chochma". Kuzmins opowiada o swoim procesie twórczym, inspiracjach i postaciach z książki, które odzwierciedlają rozmaite życiowe doświadczenia Łotyszy. Nie unika uniwersalnych tematów, jak radzenie sobie z egzystencjalnym lękiem oraz wpływu transformacji na życie obywateli byłego bloku wschodniego. Rozmowa obejmuje wspomnienia z czasów transformacji i upadku komunizmu w Łotwie, analogie do polskich realiów lat 90. XX wieku i refleksje nad zmianami społecznymi i gospodarczymi tamtego okresu.  Rok 1992 w Chochmie, nadmorskim kurorcie na zachodzie Łotwy. Na placu Akacjowym zbierają się wszyscy mieszkańcy, by obejrzeć, jak z piedestału jest strącany pomnik Lenina...
Zobacz więcej na temat:  książki Łotwa

TYLKO U NAS Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Pogrzeb pod specjalnym nadzorem

Ksiądz Jerzy Popiełuszko był wrogiem dla komunistycznej władzy zarówno za swojego życia, jak i po męczeńskiej śmierci. Kiedy prymas Polski kardynał Józef Glemp zdecydował, że kapelan Solidarności zostanie pochowany obok kościoła św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu 3 listopada 1984 roku, bezpieka podjęła nadzwyczajne środki bezpieczeństwa.
Zobacz więcej na temat:  Jerzy Popiełuszko PRL Solidarność Czesław Kiszczak Grzegorz Przemyk stan wojenny Kościół katolicki