Polskie Radio
Section05

historia Polski

Amerykańskie wydanie „Bitwy o Monte Cassino" Melchiora Wańkowicza na targach książki w Warszawie

Reportaż Melchiora Wańkowicza opublikowany przez wydawnictwo Lexington Books został wystawiony na Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie. „Bitwa o Monte Cassino” otworzyła w Polsce nowy rozdział wielkiego współczesnego reportażu wojennego - mówi pisarka Aleksandra Ziółkowska–Boehm.
Zobacz więcej na temat:  Monte Cassino Melchior Wańkowicz Stany Zjednoczone Polonia literatura

Generał Stanisław Kopański – obrońca Tobruku

Uczestniczył w I wojnie światowej, brał udział w bojach o Lwów i Wilno w 1919 roku, w czasie wojny obronnej 1939 roku należał do Sztabu Generalnego Naczelnego Wodza, następnie dowodził Samodzielną Brygadą Strzelców Karpackich, która uczestniczyła w heroicznej obronie Tobruku. Po wojnie został zmuszony do pozostania na emigracji. 
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa Stanisław Kopański II Rzeczpospolita Wielka Brytania

81. rocznica bitwy o Monte Cassino – pamięć bohaterów wciąż żywa

Tym, którzy "ducha oddali Bogu, ciało ziemi włoskiej, a serce Polsce", zdobywając 18 maja 1944 r. Monte Cassino, oddano w niedzielę hołd na polskiej nekropolii we Włoszech. Żołnierze gen. Władysława Andersa przeszli przez trzy kontynenty, aby walczyć o wolną Polskę; dziś my bierzemy udział w symbolicznej "sztafecie pokoleń", wiele od nas zależy - zaznaczył szef UdSKiOR.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa

234 lata temu wybuchła wojna w obronie Konstytucji 3 maja

18 maja 1792 roku wojsko Imperium Rosyjskiego, liczące blisko 100 tysięcy żołnierzy, wkroczyło na teren Rzeczpospolitej. W ten sposób rozpoczął się polsko-rosyjski konflikt zbrojny, który do historii przeszedł pod nazwą "wojny w obronie Konstytucji 3 maja". Jego konsekwencją było unieważnienie ustawodawstwa Sejmu Wielkiego oraz II rozbiór Polski. 
Zobacz więcej na temat:  rozbiory Polski konstytucja 3 maja Rosja Prusy Stanisław August Poniatowski

Jak wyglądali Piastowie? "Na pewno nie tak jak u Matejki"

- Jan Matejko przedstawił Mieszka I z brodą, jako tego księcia, umocowanego jeszcze w kulturze pogańskiej, "dzikiego". Wydaje mi się, że nasz wielki malarz rozumował w ten sposób, że to barbarzyńscy Słowianie nosili zarost i dopiero pod wpływem cywilizacji zachodniej zaczęli się golić. A było dokładnie odwrotnie. Moda na zarost przyszła z Zachodu, a Słowianie golili się na gładko - mówił w rozmowie z portalem Polskiego Radia historyk prof. Tomasz Jurek.
Zobacz więcej na temat:  Piastowie średniowiecze fryzury

Przewrót majowy. Jak Piłsudski chciał obalić sejmokrację

15 maja 1926 marszałek Sejmu Maciej Rataj powołał nowy rząd na czele z Kazimierzem Bartlem - piętnasty gabinet urzędujący od czasów zakończenia I wojny światowej. Decyzja ta była skutkiem przewrotu majowego marszałka Józefa Piłsudskiego - zbrojnego zamachu stanu, który rozpoczął trzynastoletnie autorytarne rządy sanacji.
Zobacz więcej na temat:  II Rzeczpospolita przewrót majowy Maciej Rataj Władysław Grabski Józef Piłsudski Wincenty Witos

Felicjan Sławoj Składkowski. Ostatni premier II RP

- Miał spojrzenie na rzeczywistość pozytywisty, ale duszę romantyka, przez co mówi się, że nie pasował do czasów, w których przyszło mu żyć. To szczególnie trudne, gdy pełni się ważne funkcje publiczne - tak w audycji Polskiego Radia Felicjana Sławoja Składkowskiego oceniała dr hab. Jolanta Załęczny, kierownik Działu Historii i Badań Naukowych w Muzeum Niepodległości w Warszawie.
Zobacz więcej na temat:  II RP II Rzeczpospolita Józef Piłsudski Felicjan Sławoj-Składkowski

Przewrót majowy Piłsudskiego – historia i konsekwencje

W najnowszym odcinku podcastu Rzeczypospolite Antoniego Dudka gościem jest prof. Andrzej Chojnowski, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego, który opowiada o znaczeniu przewrotu majowego z 1926 roku i politycznej spuściźnie Józefa Piłsudskiego. Maj to miesiąc szczególny w życiu Marszałka – nie tylko z powodu zamachu stanu, który zmienił losy II RP, ale także dlatego, że 12 maja przypada 90. rocznica jego śmierci. Czym naprawdę był przewrót majowy? Co Piłsudski chciał osiągnąć i jak ocenić jego działania po latach?
Zobacz więcej na temat:  Dwójka przewrót majowy Józef Piłsudski Antoni Dudek Rzeczypospolite podcast

90 lat temu zmarł Józef Piłsudski. Legenda i cień marszałka

12 maja 1935 roku zmarł Józef Piłsudski – ojciec polskiej niepodległości, twórca Legionów, Naczelnik Państwa i budowniczy II Rzeczypospolitej. Pozostawił po sobie dziedzictwo pełne sprzeczności: dla jednych był bohaterem narodowym i wizjonerem, dla innych – autokratą i pogromcą demokracji. W 90. rocznicę jego śmierci warto przypomnieć tę wielowymiarową postać, która ukształtowała oblicze XX-wiecznej Polski.
Zobacz więcej na temat:  Józef Piłsudski

Przełom w relacjach Polski i Ukrainy. Paweł Kowal o ekshumacjach w Puźnikach

Według kierującego polsko-ukraińską grupą roboczą ds. dialogu historycznego posła Koalicji Obywatelskiej, Pawła Kowala prowadzone w Puźnikach ekshumacje to przełom w relacjach obu krajów. Dodał, że udało się wypracować rozwiązania, które zarówno Polakom, jak i Ukraińcom ułatwią poszukiwania szczątków bliskich.
Zobacz więcej na temat:  ekshumacja Wołyń relacje polsko-ukraińskie Paweł Kowal

Polskie Radio 24 1000-lecie koronacji Chrobrego. "Władca wyjątkowy"

- Koronacja Bolesława Chrobrego była wydarzeniem, które rozpaliło emocje w pewnych kręgach w Niemczech. Fakt, że w otoczeniu władcy niemieckiego, Konrada II, wywołała takie oburzenie, świadczy o tym, że musiała to być duża manifestacja polityczna, i miała także wielkie znaczenie sakralne na zasadzie quasi-sakramentu - mówił w Polskim Radiu 24 Michael Morys-Twarowski, historyk i autor książki "Chrobry Rex. Pierwszy z królów".
Zobacz więcej na temat:  Zobacz także Bolesław Chrobry 1000-lecie koronacji Michael Morys-Twarowski

Wojciech Jaruzelski – kim naprawdę był? Rozmowa z dr. Robertem Spałkiem (IPN)

Wojciech Jaruzelski – bohater, oportunista czy tragiczna postać polskiej historii? W tym odcinku podcastu Rzeczypospolite prof. Antoni Dudek rozmawia z dr. Robertem Spałkiem z Instytutu Pamięci Narodowej – redaktorem naukowym świeżo wydanej książki „Dekada Jaruzelskiego. Z historii politycznej PRL 1980–1989/90”. Kim naprawdę był generał Jaruzelski – twórca stanu wojennego i ostatni I sekretarz PZPR? Czy jego decyzje wynikały z kalkulacji, strachu, lojalności wobec Moskwy, czy może… przekonania o słuszności działania? Jakie tajemnice skrywa ostatnia dekada PRL?
Zobacz więcej na temat:  historia PRL komunizm Wojciech Jaruzelski Antoni Dudek stan wojenny Rzeczypospolite podcast Instytut Pamięci Narodowej PZPR