Polskie Radio
Section05

historia Polski

Robert Makłowicz: Kraków swoją dzisiejszą formę zawdzięcza właśnie galicyjskości

Historyczną Galicję osnuwa mgiełka legend i nostalgii. Z jednej strony, stereotyp "galicyjskiej nędzy", z drugiej – krainy intelektualistów, dobrej kuchni i zwyczajów zapożyczonych z Wiednia. Gdzie leży prawda? – Żyjemy w mitach. Fantasmagorią jest mówienie o wszechobecnej biedzie, niemożności, totalnej depresji – komentował w Dwójce Krakowianin Robert Makłowicz.
Zobacz więcej na temat:  Małgorzata Nieciecka-Mac Andrzej Chwalba Robert Makłowicz Galicja KULTURA Dwójka

Świat na opak. Cyrki, teatry i widowiska w pejzażu Warszawy XVIII i XIX wieku

Pokazy balonowe, teatry ogrodowe, cyrki i menażerie. W XVIII- i XIX-wiecznym świecie bez radia, telewizji i internetu to one dostarczały Warszawiakom rozrywki. Gdzie szukać korzeni stołecznych widowisk epoki "Lalki" i Wokulskiego? Jaką rolę społeczną wypełniały? O tym rozmawialiśmy ze specjalistą od historii cyrku prof. dr. hab. Krzysztofem Kurkiem.
Zobacz więcej na temat:  Monika Pilch Tomasz Mościcki cyrk Warszawa rozrywka literatura Dwójka KULTURA

Polska flaga nad historycznym ratuszem w Exeter. Miasto oddało hołd bohaterom 307. Dywizjonu

Polska flaga ponownie stała się symbolem pamięci o wspólnej historii Polski i Wielkiej Brytanii. Nad historycznym ratuszem w Exeter (Exeter Historic Guildhall) odbyła się uroczystość jej podniesienia, zorganizowana w hołdzie polskim lotnikom z 307. Dywizjonu Myśliwskiego Nocnego. To właśnie oni podczas II wojny światowej bronili miasta i południowo-zachodniej Anglii przed niemieckimi bombowcami, ryzykując życie w nocnych operacjach bojowych.
Zobacz więcej na temat:  II wojna światowa lotnictwo

"Historia alternatywna". Andrzej Pilipiuk: mnie się to doskonale pisało

Ze wszystkich historii, które się nie wydarzyły, ta nie wydarzyła się najbardziej. Polska posiadająca superbroń, bezpieczne granice i potęgę, której mogliby jej pozazdrościć sąsiedzi ze wschodu i zachodu. - "Historia alternatywna" jest o tyle fajna, że można sobie pogdybać, a tych, których się nie lubi, wykończyć na malownicze sposoby - mówił w Dwójce Andrzej Pilipiuk, współautor książki przedstawiającej autorską wizję dziejów Polski, w której wydarzenia XX wieku potoczyły się zupełnie inaczej.
Zobacz więcej na temat:  Andrzej Pilipiuk Jakub Kukla literatura literatura polska Dwójka KULTURA

Polski Październik 1956. Przełom, który zaniepokoił Moskwę

Sowiecka delegacja ląduję w Warszawie, próbując zablokować wybór Władysława Gomułki na pierwszego sekretarza PZPR. Zagraniczni korespondenci Filip Ben z "Le Monde" i Sydney Gruson z "The New York Times" relacjonują światu demontaż stalinowskiego reżimu nad Wisłą. W okrągłą rocznicę Października 1956 w "Śladach pamięci" opowiadaliśmy o wydarzeniach sprzed 70 lat. 
Zobacz więcej na temat:  Rafał Habielski Andrzej Mietkowski Październik 1956 Władysław Gomułka Dwójka

Od Świętosławy do Elżbiety. Herstoria Piastówien na nowej wystawie w Gnieźnie

– Każda z nich miała swoją dynastyczną rolę do wypełnienia. Ale poza tym miały też swoje życia. To, że w tych trudnych warunkach potrafiły zrealizować jakąś odrębną drogę, było ich zasługą, odwagą, wysiłkiem – mówiła na antenie Dwójki Elżbieta Cherezińska, współkuratorka wystawy "Piast Superwomen" w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.
Zobacz więcej na temat:  Łukasz Modelski Andrzej Kozicki herstoria Piastowie Dwójka KULTURA

Staszic w podróży. Społeczne refleksje w dzienniku z europejskich wojaży

Podróżować to porównywać. Nawet jeśli nie tego chcemy, za każdym obcym miastem, krajobrazem, obyczajem czy instytucją pojawia się pytanie o własny kraj. Czy u nas mogłoby być tak samo? Czy powinno być? A może właśnie to, co wydawało nam się zacofaniem, ma swoje nieoczekiwane zalety? W ostatniej odsłonie cyklu "Stanisław Staszic - obywatel użyteczny" pochyliliśmy się nad unikalnym źródłem: dziennikiem podróży naszego bohatera.
Zobacz więcej na temat:  Michał Nowak Stanisław Staszic Dwójka

"Obłęd w Breslau". Tomasz Bonek o nauce w służbie nazistowskiej ideologii

Pomiary czaszek, katalogowanie koloru oczu i włosów i badanie pochodzenia całych społeczności. W latach 30. XX wieku nauka stawała się jednym z narzędzi nazistowskiej polityki rasowej. Tomasz Bonek w książce "Obłęd w Breslau. Zbrodnia w imię czystości rasy" przygląda się tej historii przez pryzmat działalności niemieckiego antropologa Egona von Eickstedta.
Zobacz więcej na temat:  Tomasz Bonek Jakub Kukla Dwójka II wojna światowa Wrocław

„Historia zaklęta w koronie. Piastowie” z nominacją w Konkursie Podcast Roku!

Podcast Polskiego Radia Dzieciom autorstwa Marty Powałowskiej „Historia zaklęta w koronie. Piastowie” otrzymał nominację w 6. edycji Konkursu Podcast Roku im. redaktora Janusza Majki w kategorii „Nauka, edukacja, technologia”. To wyróżnienie dla produkcji, która w przystępny sposób przybliża młodym słuchaczom historię Polski.
Zobacz więcej na temat:  radio dla dzieci podcast Marta Powałowska

Jacek Paśnik z książką "Wielki remont". Tak zmieniała się Polska po 2000 roku

"Wielki remont. Miejsca i ludzie w Polsce czasu euromodernizacji" to nowa książka Jacka Paśnika. - Przywiązujemy się do miejsc i nie ma w tym nic złego. Piszę m.in. o dworcu w Katowicach, który był klasykiem architektury brutalistycznej, a potem został zburzony. W jego miejscu stoi dziś galeria, i choć nowy obiekt naśladuje ten poprzedni, wiele osób żałuje tej zmiany - mówił gość Czwórki. - Nowoczesność w naturalny sposób zastępuje symbole poprzednich epok.
Zobacz więcej na temat:  Czwórka KSIĄŻKA Kasia Dydo Katarzyna Dydo

Szaleństwa Pana Grabowskiego. Słynny krakowski kronikarz doczekał się biografii

Historyk-samouk, kronikarz, kolekcjoner, pisarz, księgarz i odkrywca. Czy Ambroży Grabowski był najbardziej nietuzinkową osobowością w historii Krakowa? Całkiem prawdopodobne. – Nie chciałabym użyć słowa: wariat, ale coś z takiego wariactwa, z takiej niepokorności, przełamywania barier i schematów w nim było – mówiła na antenie Dwójki Marzena Florkowska, współautorka książki "Odkrywanie Krakowa. Wszystkie pasje Ambrożego Grabowskiego".
Zobacz więcej na temat:  Jan Kanty Zienko Kraków biografia kolekcjonowanie Dwójka KULTURA

101 lat temu powstał Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie

2 listopada 1925 roku w Warszawie odbyła się uroczystość złożenia szczątków Nieznanego Żołnierza w grobowcu znajdującym się w arkadach Pałacu Saskiego. Dziś, 2 listopada 2026 roku, mija 101 lat od tego wydarzenia. Grób Nieznanego Żołnierza pozostaje jednym z najważniejszych symboli pamięci narodowej w Polsce, upamiętniającym wszystkich żołnierzy, którzy polegli w walce o ojczyznę, a których tożsamości nie udało się ustalić.
Zobacz więcej na temat:  Grób Nieznanego Żołnierza Warszawa Pałac Saski