Polskie Radio
Section05

historia Polski

Breda uczci polskich wyzwolicieli. Przed nami obchody 82. rocznicy wyzwolenia miasta

Nie zburzyli miasta i zdobyli wdzięczność jego mieszkańców na pokolenia. Tak holenderska Breda pamięta polskich żołnierzy generała Stanisława Maczka, którzy wyzwolili ją w październiku 1944 roku. W dniach 24 i 25 października 2026 roku Holendrzy i Polacy ponownie spotkają się, by uczcić bohaterów. W programie znalazły się uroczystości na cmentarzach wojskowych, ceremonia w centrum miasta i koncert polskiej orkiestry wojskowej.
Zobacz więcej na temat:  Stanisław Maczek Ministerstwo Spraw Zagranicznych Senat Holandia Breda II wojna światowa Wojsko Polskie Czołg

Ferdynand Radziwiłł. Książę, parlamentarzysta i obrońca polskości

Ferdynand Fryderyk Radziwiłł był jednym z najważniejszych polskich polityków okresu zaborów. Przez dziesięciolecia bronił praw Polaków w parlamentach pruskim i niemieckim, sprzeciwiał się germanizacji oraz wspierał rozwój lokalnych społeczności. Po odzyskaniu niepodległości uczestniczył w pracach Sejmu Ustawodawczego, zapisując się w historii jako orędownik polskości i działacz społeczny.
Zobacz więcej na temat:  Radziwiłłowie polityka

Inny czas, te same emocje. Konkurs Wieniawskiego we wspomnieniach uczestników

Przebieg trwającego 17. Konkursu Wieniawskiego śledzimy w radiu, telewizji i w internecie, najświeższych informacji dostarczają nam social media, a uczestnikom towarzyszy batalion komentatorów, fotoreporterów i dziennikarzy. A jaki obraz rywalizacji zachował się w pamięci jego uczestników sprzed kilkudziesięciu lat? Wspomnień wybranych bohaterek i bohaterów z kart historii konkursu słuchaliśmy przez cały tydzień w cyklu "Zapiski ze współczesności".
Zobacz więcej na temat:  Małgorzata Szymankiewicz Konkurs Wieniawskiego Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. H. Wieniawskiego muzyka klasyczna archiwum Dwójka KULTURA Wanda Wiłkomirska Grażyna Bacewicz Igor Iwanow Stanisław Wisłocki

Zapomniane dziedzictwo? Poetyckie fotografie Radka Jaworskiego z Dolnego Śląska

Dolny Śląsk, region o zaplątanej, trudnej historii, w której przemieszały się losy wielu kultur i nacji. Radek Jaworski, kulturoznawca i fotograf, przygląda się tej przestrzeni od wielu lat. Wizualny zapis jego poszukiwań można oglądać na wystawie "Zapomniane – Dolny Śląsk" w warszawskim Muzeum Niepodległości przez cały październik.
Zobacz więcej na temat:  fotografia Dolny Śląsk architektura KULTURA Muzeum Niepodległości w Warszawie Dwójka

Rzeczpospolita Zakopiańska. Jak Zakopane ogłosiło wierność wolnej Polsce

13 października 1918 roku w Zakopanem rozpoczął się wyjątkowy epizod w historii odzyskiwania przez Polskę niepodległości. Mieszkańcy miasta powołali Organizację Narodową, a jej przewodnictwo powierzono Stefanowi Żeromskiemu. Kilkanaście dni później zakopiańscy działacze przejęli władzę z rąk Austriaków. Tak narodziła się Rzeczpospolita Zakopiańska, lokalna inicjatywa niepodległościowa, która stała się symbolem patriotycznej mobilizacji u schyłku I wojny światowej.
Zobacz więcej na temat:  Rzeczpospolita Zakopane

Czas kobiet. Inne spojrzenie na lata 80. na nowej wystawie w DSH

Epoka fermentu – tak o dekadzie lat 80. mówią kuratorki wystawy fotograficznej, którą od października możemy oglądać w warszawskim Domu Spotkań z Historią. Projekt "Lata 80. patrzą na nas" buduje wielowątkową opowieść w oparciu o źródła archiwalne, oddając głos grupie, która pozostawała dotąd w historycznym cieniu: kobietom.
Zobacz więcej na temat:  Dom Spotkań z Historią fotografia herstoria lata 80 Dwójka KULTURA

Co uwielbiały dziewczyny z lat 90.? "Nie tylko białe kozaczki i disco polo"

Pachnące karteczki, pamiętniki z uroczymi kotkami i pieskami na okładkach - oczywiście zamykane na kłódki, plastikowe smoczki noszone na sznurkach na szyi, kasety VHS z wypożyczalni, a na deser oranżada w proszku i gumy balonowe - co nam się kojarzy z życiem w latach 90. ubiegłego stulecia? - Do tego wszystkiego zapach był wówczas jeden: zielone jabłuszko - wspominała Joanna Jasitczak. 
Zobacz więcej na temat:  Czwórka Kamil Jasieński zabawa hobby

Od zawsze ku chwale nauki. Historia i działalność Kasy im. Józefa Mianowskiego

Bogata tradycja Kasy im. Józefa Mianowskiego sięga końca XIX stulecia. Powstała w 1881 roku - w zaborze rosyjskim była wówczas największą polską organizacją naukową, która skupiła wokół siebie członków elit intelektualnych wywodzących się ze Szkoły Głównej. Lekarz i społecznik Józef Mianowski, wybrany na patrona fundacji, również pełnił funkcję rektora tej uczelni. Do jego zasług należy obrona studentów biorących udział w powstaniu styczniowym przez carskimi represjami.
Zobacz więcej na temat:  Wacław Holewiński NAUKA Dwójka

Jak Polacy budowali nowoczesność? Książka "Naród do zadań specjalnych"

Elektryfikacja, telefon w każdym domu, osiedlowe sieci internetowe, światłowody, a wreszcie fotowoltaika. Hanna Gill-Piątek i Bartłomiej Sienkiewicz proponują spojrzenie na najnowszą historię Polski przez pryzmat kolejnych technologicznych rewolucji. W książce "Naród do zadań specjalnych" przekonują, że szczególnie interesujące jest to, co Polacy potrafili zorganizować oddolnie, często poza państwem i jego instytucjami.
Zobacz więcej na temat:  KSIĄŻKA Jan Kanty Zienko Bartłomiej Sienkiewicz Hanna Gill-Piątek literatura Dwójka

„Historia zaklęta w koronie. Piastowie” z nominacją w Konkursie Podcast Roku!

Podcast Polskiego Radia Dzieciom autorstwa Marty Powałowskiej „Historia zaklęta w koronie. Piastowie” otrzymał nominację w 6. edycji Konkursu Podcast Roku im. redaktora Janusza Majki w kategorii „Nauka, edukacja, technologia”. To wyróżnienie dla produkcji, która w przystępny sposób przybliża młodym słuchaczom historię Polski.
Zobacz więcej na temat:  radio dla dzieci podcast Marta Powałowska

Portret Piłsudskiego autorstwa Mehoffera odnaleziony po 80 latach

Zwinięty, pognieciony, rozdarty i zabrudzony ptasimi odchodami – w takim stanie odnaleziono na strychu warszawskiego domu monumentalny portret Józefa Piłsudskiego pędzla Józefa Mehoffera. Los dzieła pozostawał nieznany od początku II wojny światowej. Po kompleksowej konserwacji obraz po raz pierwszy zaprezentowano w Muzeum Historii Polski. W przyszłości stanie się częścią wystawy stałej placówki.
Zobacz więcej na temat:  KULTURA SZTUKA malarstwo dzieła sztuki Józef Mehoffer Józef Piłsudski Dwójka

Juliusz Mieroszewski. Między wojną a emigracją

- W 1914 roku komendant Piłsudski ze swoimi legionami wojował w okolicach Limanowej, gdzie wtedy Mieroszewski mieszkał z ojcem. Piłsudski stacjonował w ich domu. Pokój Juliusza i jego brata stał się sztabem komendanta. To było dla niego niesamowite przeżycie - mówił w Dwójce dr Maciej Łuczak z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, autor wydanej niedawno książki "Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim".
Zobacz więcej na temat:  Antoni Dudek Dwójka HISTORIA KULTURA Juliusz Mieroszewski biografia

Witelon: geniusz średniowiecza, którego Europa znała lepiej niż Polska

Witelon, średniowieczny uczony, filozof, matematyk i fizyk, jest uważany za pierwszego znanego naukowca z ziem polskich. Jego prace z dziedziny optyki zyskały w średniowiecznej Europie szeroką sławę, a sposób, w jaki łączył obserwację z doświadczeniem, wyprzedzał swoją epokę. O Witelonie rozmawialiśmy z historykiem Janem Jaroszem.
Zobacz więcej na temat:  Łukasz Modelski Andrzej Kozicki Dwójka średniowiecze

Wolność, równość, bezczelność. Wrocławski Capitol szykuje musical o Kościuszce

To jedna z najbardziej ekscytujących musicalowych premier rozpoczynającego się sezonu. Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu sięga po bohatera z kart podręczników i opowiada jego postać na nowo.  O inspiracjach, historii, związkach z Broadway’em i o tym, ile będzie Kościuszki w "Kościuszce" opowiedział nam Konrad Imiela, reżyser spektaklu.
Zobacz więcej na temat:  Monika Zając Konrad Imiela Tadeusz Kościuszko TEATR Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu KULTURA Dwójka